T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/571 ESAS
KARAR NO: 2025/85
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13.07.2018
KARAR TARİHİ: 04.02.2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının firmasını kurarak ----- adresinde küçük bir mağaza işlettiğini, yaklaşık on altı yıl boyunca bu mağazasında birçok spor giyim firmasının bayiliğinin temsilciliğini yaptığını, ilk zamanlar yalnızca iki personel ile çalıştığını, daha sonra ----yılında 3 katlı ---- açtığını, --- olarak bilinen ve tanınan bir marka haline geldiğini, ------yılında da ikinci şubesini açarak 3 ayrı şubesiyle hizmet ağını genişlettiğini, ----- alanda patent aldığını, kendi markasıyla da üretimlerinin olduğunu, on dört personele istihdam sağladığını, davalılar tamamen haksız olarak ------ soruşturma sayılı dosyasına şikayette bulunarak savcılık tarafından ---- bulunan mağazası ve ------ bulunan deposuna arama ve el koyma kararı çıkarttırarak ------- ürünleri toplattırdıklarını, daha sonra taraflarınca itiraz edilmiş ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilerek ürünlerin iade edildiğini, söz konusu ürünlerin davacıya ait depoda 2 aya yakın bekletildiğini ve ürünlerin depodan çıkartıldığında ise çoğunun pulları ve taşlarının döküldüğünü, kirlendiğini, kırıştığını ve bu suretle zarar gördüğünü, kuru Temizleme için ----(KDV dahil), tadilat içinse ---- ödendiğini, deponun 38 günlük kirasının ---- olduğunu, müvekkilim günde yaklaşık 4-5 abiye sattığını, ancak 38 gün boyunca da ortalama fiyatı ------ arasında olan abiyelerden hiçbirini satamadığını, davalının haksız fiili sonucunda müvekkilim 38 günlük kardan da mahrum kaldığını, 38 gün boyunca zarar ettiğini, açıklanan nedenlerle açıklanan nedenlerle --- maddi tazminatın,------manevi tazminatın, davalılardan müşterek ve müteselsilen ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesini, yargılama gideri, masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davalı müvekkile ait ürünlerin yasaya aykırı olarak üretilerek satıldığına ilişkin olarak davalı müvekkil tarafından şikayette bulunulduğunu, savcılık tarafından ----- kararı verildiğini, ancak bu kararın hukuka aykırı olduğunu, zira kararın dayanağı olan------- yevmiye sayılı sözleşmenin sakat ve kesin hükümsüz oldğunu, marka üzerinde tasarruf yetkisi olmadiığı halde ----- tarafından marka hakkında lisans sözleşmesi düzenlediğini, sonuç olarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davayı açmakta haksız olan davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava; haksız fiilden kaynaklandığı iddia edilen maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davacılar vekili özetle; davalıların kasıtlı şikayetleri sonucu davacının mağaza ve deposu için haksız arama ve el koyma kararı verildiğini, buradaki ------- el konduğunu, oysa bu ürünlerin tamamının orjinal ve faturalı olduğunu, bunun anlaşılmasının akabinde Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini, malların kendilerine iade edildiğini, iade edilen ürünlerin zarar gördüğünü, ayrıca deponun da 38 gün kapalı mühürlü kaldığını, ticari itibarlarının da sarsıldığını beyan ederek, maddi ve manevi zararlarının tahsilini dava ve talep etmiş; davalılar vekili ise; davacının ürünleri dava dışı ---- aldığını beyan ettiğini, oysa --------- marka ürünleri satma yetkisi olmadığını, kendilerinin ----- yevmiye nolu -------sayılı dosyası ile dava açtıklarını, davanın kabul edildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.Açılan dava ------- esas sırasına kaydedilmiş, mahkemenin ---- karar sayılı görevsizlik kararının,----- Dairesi'nin onama ilamı sonucu kesinleşmesi neticesinde mahkememize gönderilmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, ------yevmiye nolu-----sayılı dosyası, ------ dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin şikayeti nedeniyle davacı şirketin ticari itibarına yönelik hukuka aykırı bir saldırı oluşup oluşmadığı, haksız olarak el konulan malların satılamaması ve polis baskını sebebiyle güven ve ticari itibar kaybı oluştuğu iddia edilen davacının kar mahrumiyetinin oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı, bu yöndeki maddi zararı ile birlikte zarar gören malların kuru temizleme ve tadilat masrafları ile depolama ve nakliye ücreti adı altındaki zararını davalılardan talep edip edemeyeceği; edebilir ise miktarı, davalıları haksız eylemleri sebebiyle davacıların ticari itibar kaybı yaşadığı iddiası kapsamında manevi zararın mahkememizce takdiri ile davalının savunmaları kapsamında ------ sayılı dosyasına konu lisans hakkı verilmesinin hükümsüz olduğu iddiasının huzurdaki davaya etkisinin bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
------------ incelendiğinde; lisans verenin ---- lisans alanın ----- olduğu, lisansın niteliğinin inhisarı olmayan lisans olduğu, -------- ait belirtilen şartlar ile ----nolu markanın inhisarı olmayan lisans hakkını satın aldığı, --------- sınırları içinde başvurusu yapılan markanın üretip pazarlanması için inhisari olmayan ve devri kabil olmayan, marka hakları altındaki bütün haklar ile üretilmesi ile ilgili olan ticari sırlar, bunlara ilişkin plan, çizim ve dokümanların da verilmesi ve iyi evsafta piyasaya sürülmesi şartı ile ----- karşılığında kullanılmasına rıza gösterdiği anlaşılmıştır.
------ sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekilerinin ---- olduğu, şüphelilerin --------- olduğu, dava konusu markaya ilişkin rızasız kullanım nedeniyle arama ve bulunacak suç unsurlarına el koyma talepli olduğu, ------- D.iş sayılı kararı ile kabul edildiğini, ve ---- adet bulunan ürüne el konularak yeddiemin-----teslim edildiğini, atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.------ sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekisinin -----olduğu, şüphelinin -------- olduğu, müştekinin kendi adına tescilli marka hakkına iktibas ve iltibas suretiyle tecavüz edilerek üretilen malların şüpheli tarafından satışa sunulduğunu ve marka hakkına tecavüz edildiği iddiası ile şikayetçi olduğunu, soruşturmaya konu malların müşteki adına tescilli marka hakkına iktibas ve iltibas suretiyle tecavüz edilerek üretilmiş olmadıklarını ve kamu davası açılmasını gerektirecek nitelikte ve yeterlilikle başka bir delilin mevcut olmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığna dair karar verildiği anlaşılmıştır.------- esas sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki/katılanın ---- olduğu, sanığın --------olduğu, savcılık talimatıyla malların yediemin olarak sanığa teslim edildiği, sanığın mallarla birlikte adresi terk ettiğinin anlaşıldığı, yediemin olarak bırakılan malları borcundan dolayı sattığını beyan etttiği ve suçlamayı kabul ettiği, yapılan yargılamada sanığın yediemin olarak kendisine teslim edilen ürünler üzerinde hak sahibi olduğu, el koyma kararının usul ve yasaya aykırı nitelik taşıdığı, atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle baraatine karar verildiği anlaşılmıştır.----- dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın davacısının dosyamızın davalısı ----davalılarının dava dışı ---- olduğu, davanın-----yevmiye nolu -------- kesin hükümsüzlük sebebi ile sakat olduğunun tespiti davası olduğu, mahkemenin ---- karar sayılı ilamı ile; ----.davaya konu davalılar arasında ----- isimli markanın ---- yıllık kullanımına ilişkin düzenlenen -----yevmiye nolu marka inhisari olmayan lisans sözleşmesinin düzenlenme tarihi itibarı ile davalı -------- marka üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar lisans sözleşmesinin düzenlenme tarihinde devre ilişkin tasarrufun sicile tescil edilmediği sunulan kayıtlardan anlaşılmış ise de usulüne uygun vekaletname uyarınca devrin gerçekleştirildiği ve bu devir sonrası davalı ------ marka üzerindeki haklarının son bulduğu, ----- hukukundan günümüze kadar gelen “hiç kimse sahip olduğu haktan fazlasını başkasına devredemez--------- evrensel hukuk ilkesi gereği lisansa ilişkin yapmış olduğu sözleşmenin geçerli olmayacağı ve sonuçlarını doğurmayacağı, batıl olduğu, bu noktada lisans alanın iyi niyetli olmasının sözleşmeyi geçerli hale getirmeyeceği, sadece davalının bu lisansa dayalı olarak kullanımlarının usulünce yapılacak bildirime kadar marka tescilinden doğan hakların kullanımının bu kişiye karşı kullanımını etkileyebileceği, bu noktada izah olunduğu üzere tescilin açıklayıcı olmasının sonucu olduğu, hatta usulsüz lisans sözleşmesinin tescili halinde dahi -bu durumun sözleşme öncesi markayı devralanın haklarının kullanımında kısıtlayıcı sonuç doğuracağı- yine sözleşmeye geçerlilik sağlamayacağı, tüm bunların yanında esasen davalıların iyi niyetli olmadığı zira markanın devrinden ticari ilişki içerisinde olan tarafların (ikrar edildiği üzere) haberdar olmamalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi marka tescilinin dahi 10 yıl süreyle korunduğu dikkate alındığında (her ne kadar bu konuda sınırlayıcı bir düzenleme mevcut değil ise de ) 5.000, TL gibi düşük bir ücret karşılığı 19 yılllık lisans sözleşmesi yapılmasının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne uygun düşmediği TTK 18/2 ye aykırılık teşkil ettiği taraflar arasındaki çekişmenin yansıması olduğu, davalıların yapılan işlemde kötü niyetli olduğunun kabulünü gerektiği anlaşılmakla davacının sübut bulan davasının kabulü..." gerekçesiyle sözleşmesinin hükümsüz olduğunun tespitine dair karar verildiği, kararın istinaf edildiği, -------- tarihli kararı ile yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere esastan reddine dair karar verildiği, temyiz talebinde bulunulması üzerine dosyanın ---- gönderildiği, ------ tarihli ilamı ile onanması sonucu hükmün ----tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Dosya tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi ve teknik inceleme için --------- oluşan bilirkişi heyetine verilmiştir.Bilirkişi heyetinin ---- tarihli kök ve ----- tarihli ek raporlarında özetle; "...Davacıların incelenen ---- ait resmi defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacıların ------ettikleri ----- herhangı bir borçlarının olmadığı, davacıların, 38 gün bekleyen ----- kira bedeli, ----tarihli ---- rolu ----- Tadilat bedeli olan ------- ---- olmak üzere toplam ----- talep edebileceği, davacıların günde 4-5 abiye sattıkları 38 günlük mahrum kalınan kar talebine yönelik dosyaya herhangi biz bilgi ve belge sunulmadığırıdan hesaplama yapılmadığının takdirinin muhterem mahkemenize ait bir husus olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, tazminat davaları için de geçerlidir. Davacılar; davalıların haksız eylemini, zarar gördüklerini ve haksız eylem ile zarar arasındaki illiyet bağını ispat etmelidir.Tüm bu açıklamalar ışığında; davacının davaya konu edilen ve ---- dosyasında tespit edilen malları dava dışı ---- aldığı, davalılardan ---- sayılı dosyasında, -------evmiye nolu ------- hükümsüzlüğünün tespitini talep ettiği, davanın kabulüne dair verilen kararın kesinleşmesi halinde sözleşmenin hükümsüzlüğün etkisini geriye etkili--------- dosyasında verilen kararın doğrudan davamızın sonucunu etkileyecek nitelikte bulunduğu değerlendirilmekle bekletici mesele yapıldığı, mahkemenin "..davaya konu davalılar arasında ------ marka tescil nolu ---- isimli markanın ---- yıllık kullanımına ilişkin düzenlenen ------yevmiye nolu marka inhisari olmayan lisans sözleşmesinin düzenlenme tarihi itibarı ile davalı ---------marka üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar lisans sözleşmesinin düzenlenme tarihinde devre ilişkin tasarrufun sicile tescil edilmediği sunulan kayıtlardan anlaşılmış ise de usulüne uygun vekaletname uyarınca devrin gerçekleştirildiği ve bu devir sonrası davalı ----- marka üzerindeki haklarının son bulduğu, --------- hukukundan günümüze kadar gelen “hiç kimse sahip olduğu haktan fazlasını başkasına devredemez--------- evrensel hukuk ilkesi gereği lisansa ilişkin yapmış olduğu sözleşmenin geçerli olmayacağı ve sonuçlarını doğurmayacağı, batıl olduğu, bu noktada lisans alanın iyi niyetli olmasının sözleşmeyi geçerli hale getirmeyeceği, sadece davalının bu lisansa dayalı olarak kullanımlarının usulünce yapılacak bildirime kadar marka tescilinden doğan hakların kullanımının bu kişiye karşı kullanımını etkileyebileceği, bu noktada izah olunduğu üzere tescilin açıklayıcı olmasının sonucu olduğu, hatta usulsüz lisans sözleşmesinin tescili halinde dahi -bu durumun sözleşme öncesi markayı devralanın haklarının kullanımında kısıtlayıcı sonuç doğuracağı- yine sözleşmeye geçerlilik sağlamayacağı, tüm bunların yanında esasen davalıların iyi niyetli olmadığı zira markanın devrinden ticari ilişki içerisinde olan tarafların (ikrar edildiği üzere) haberdar olmamalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi marka tescilinin dahi 10 yıl süreyle korunduğu dikkate alındığında (her ne kadar bu konuda sınırlayıcı bir düzenleme mevcut değil ise de ) 5.000, TL gibi düşük bir ücret karşılığı 19 yılllık lisans sözleşmesi yapılmasının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne uygun düşmediği TTK 18/2 ye aykırılık teşkil ettiği taraflar arasındaki çekişmenin yansıması olduğu, davalıların yapılan işlemde kötü niyetli olduğunun kabulünü gerektiği anlaşılmakla davacının sübut bulan davasının kabulü..." gerekçesiyle verdiği sözleşmesinin hükümsüz olduğunun tespitine dair kararın, --------esastan reddedilerek,----- tarihinde kesinleştiği, bu suretle davacının söz konusu ---- ürünleri satın aldığı, dava dışı ----- satma yetkisinin olmadığı, davacının zararını ancak ticari ilişki içerisinde olduğu ve -----yetkisi olmayan dava dışı --------- talep edebileceği, davalıların savcılık şikayetlerinde haksız olmadıkları anlaşılmakla, davanın hem maddi hem manevi tazminat talepleri yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-1) Maddi tazminat yönünden;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 85,39-TL peşin harç ve 1.707,75-TL tamamlama harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan 615,40-TL karar harcının davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davacılar tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 2.474,80-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından vekalet harcı, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 344,90-TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
B-1) Manevi tazminat yönünden;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 1.177,74-TL tamamlama harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 562,34-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yatırılan 615,40-TL karar harcının davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10 (3) Maddesine göre davalılar lehine takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
5-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.04.02.2025