T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/818
KARAR NO : 2026/491
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 01.11.2024
KARAR TARİHİ : 12.05.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ----- nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan davalının ilgili olduğu ---- plakalı araç sürücüsünün ehliyetsiz ve ağır kusurlu olarak karıştığı trafik kazası neticesinde ------ plakalı aracın hasara uğradığını, müvekkil şirketin poliçe teminatları kapsamında zarar gören dava dışı araç ilgilisine hasar tazminatı ödediğini, resmi makamlarca tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağı uyarınca sigortalı davalının ehliyetsiz araç kullanması sebebiyle kazanın oluşumunda ağır kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B. 4. maddesi uyarınca sigortacının ödediği tazminatı sigortalıya rücu etme hakkının bulunduğunu, bu kapsamda müvekkil şirketin davalıya rücu hakkının doğduğunu, alacağın tahsili amacıyla ---. İcra Dairesinin ----- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi üzerine --- Arabuluculuk Bürosu'nun ------ numaralı dosyası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle huzurdaki davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini, tüm bu nedenlerle; öncelikle ----- plakalı araç kaydına teminatsız ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulmasını, 4.695,00-TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 04.12.2022 tarihinde --- İli ---- İlçesinde müvekkil şirkete ait ---- plakalı motosiklet ile ---- plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı ------. tarafından üçüncü şahıslara ödenen 4.965,00-TL tutarındaki hasar bedelinin rücuen tahsili talebiyle açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkil şirketin dijital bir pazaryeri olarak faaliyet gösterdiğini ve kurye şirketleri ile franchise sözleşmeleri imzaladığını, kaza tarihinde ---- plakalı motosikletin zilyetliğinin franchise sözleşmesi kapsamında ------ bırakıldığını, söz konusu motosikletin kaza tarihinde çalınmış olduğunu ve ----- tarafından 05.10.2022 tarihinde ---- İli --- Merkezi Amirliği'ne ------ evrak numarası ile şikayette bulunulduğunu, kazanın motosikleti çalan şahıs veya şahıslar tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkil şirketin araç üzerinde fiili bir hakimiyetinin bulunmadığını ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işleten sıfatını haiz olmadığını, sürücü ----- kendi nam ve hesabına çalıştığını, bu nedenle müvekkil şirkete yöneltilen husumetin hatalı olduğunu, kaza tespit tutanağının tek başına hüküm kurmaya elverişli olmadığını ve kusur durumunun bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; davanın usulden ve esastan reddini, davanın - ---- ihbar edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören dava dışı üçüncü kişiye ödenen tazminatın ehliyetsizlik nedeniyle sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. KTK'nın 95. Maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.Poliçenin düzenlenme ve kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 95 ve Poliçe Genel Şartları'nın B4 maddesi uyarınca sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarı sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabilecektir (Yargıtay --- HD ----- sayılı ilam). Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir. (Yargıtay --- HD ------sayılı ilamı). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.
Zorunlu trafik sigorta şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir.Davalıya ait ---- plakalı araç, ---- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile 26.08.2022 tarihi ile 26.08.2023 tarihi arasında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalınmıştır.
04.10.2022 günü, sürücü ----- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı ticari otomobili ile ---- İli, ---- İlçesi, ---- Mahallesi, ---- Caddesi üzerinde geldiği olay mahalli ----- Caddesi ışık kontrollü kavşakta kırmızı ışıkta bekleme yaptığı esnada, arkasından aynı yönde seyirle gelen ----- plakalı motosikletin çarpması neticesinde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Dava konusu kaza sebebiyle davacı tarafından dava dışı zarar gören üçüncü kişiye 22.11.2022 tarihinde 4.965,00 TL hasar bedeli ödemesi yapılmıştır.
Dava konusu kazadaki kusur durumu ve------ plakalı araçtaki hasarın kaza tarihindeki değerinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalıya ait olan sigortalı araç sürücüsünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, ----- plakalı aracın kaza tarihindeki hasar bedelinin 4.965,00 TL olduğu belirtilmiştir. Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişle olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve kaza sebebiyle zarar gören üçüncü kişiye ait -----plakalı araçtaki hasar zararının 4.965,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava konusu kazada sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu ve ehliyetsiz sürücünün sigortalı aracı çaldığı belirtilmiştir. Dava konusu olayla ilgili ---. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasında yargılama devam etmektedir. Sigortalı aracın franchise sözleşmesi ile dava dışı kuryeye verildiği anlaşılmaktadır. Sigortalı araç kurye ----- zilyetliğindeyken dava dışı ---- tarafından çalındığı iddia olunmaktadır. ---- ceza yargılamasındaki ifadesinde, motosiklet anahtarının araç üzerinde olduğunu, araç üzerinde zincir ya da kilit olmadığını beyan etmiştir. Buna göre davalı malik şirket tarafından franchise sözleşmesi kapsamında motosikletin teslim edildiği -----, anahtarı motosiklet üzerinde bırakarak ve motosikleti zincirlemeden ve kitlemeden gerekli tedbiri almayarak üzerine düşün gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Bu haliyle davacı sigorta şirketinin, zarar gören üçüncü kişiye yaptığı hasar ödemesinin davalıya rücu edilmesi talebinde haklı olduğu sonucuna karar verilmiş ve ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Davacı tarafça 4.965,00 TL ödeme yapılmış ise de dava dilekçesinde 4.695,00 TL talep edildiği, ayrıca dava açılırkan tevzi formunda dava değeri olarak 4.695,00 TL gösterildiği dikkate alınarak hükmün 1 numaralı maddesinin tashihine karar verilmiş ve tashih şerhi hükmün altında düzenlenmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne; 4.965,00 TL'nin 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 304,40-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 427,60-TL başvurma harcı, 148,30-TL vekalet harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 316,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 5.891,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 4.695,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Gerekçeli karar yazım tarihi itibariyle UYAP sistemi üzerinden yapılan kontrollerde arabuluculuk faaliyeti yönünden düzenlenmiş sarf kararı bulunmadığı anlaşılmakla; arabuluculuk sarf kararının düzenlenmesi halinde TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca arabuluculuk ücretinin (sarf kararı ile belirlenecek tutarın) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememizin 12.05.2026 tarihli duruşmasının bir numaralı kısa kararında "1-Davanın kabulüne; 4.965,00 TL'nin 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," yazılmış ise de duruşma tutanağının bir numaralı maddesinde dava miktarının sehven 4.965,00 TL şeklinde yazıldığı görüldüğünden, yapılan hatanın HMK.nun 304 md belirtilen maddi hata kapsamında olduğu ve gerekçeli kararın tebliğ edilmemesi sebebiyle mahkememizce resen düzeltilebileceği değerlendirilmiş, hükmün bir numaralı maddesinin "1-Davanın kabulüne; 4.695,00 TL'nin 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde DÜZELTİLMEK SURETİYLE HÜKMÜN TASHİHİNE,
Dair, taraf vekillerinin yokluklarında, kesin olmak üzere karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy