T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/309
KARAR NO : 2026/415
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07.04.2025
KARAR TARİHİ : 28.04.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı sigorta şirketi arasında 27.12.2018 tarihinde akdedilen ve 31.12.2019 tarihinde yenilenen ---- numaralı " ------" (Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk) sigorta poliçesi uyarınca, müvekkilinin organize ettiği taşımalarda meydana gelebilecek eşya zıyaı risklerinin teminat altına alındığını, poliçede olay başına 100.000 avro, yıllık toplam 250.000 avro limit ve olay başına 750 avro muafiyet belirlendiğinin ifade edildiğini, müvekkilinin ---- Türkiye'ye bakır katot taşınması işini üstlendiğini ve fili taşımayı ---- bıraktığını ancak on adet araçtaki emtianın varış yerine ulaşmayarak --- ve ------ bölgelerinde kaybolduğunu beyan ettiğini, bu kayıp nedeniyle yük ilgilisinin sigortacısı tarafından müvekkili aleyhine ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasında açılan rücu davasında müvekkilinin tazminata mahkum edildiğini, kararın ardından yapılan sulh uyarınca 600.000 amerikan doları ödeme yapıldığını, davalı sigortacının ise hasarın Poliçe Genel ve Özel Şartları uyarınca teminat dışı kaldığı gerekçesiyle ödeme taleplerini reddettiğini, poliçe limitleri ve muafiyetler mahsup edildikten sonra bakiye kalan 242.500 avro tazminat ve 14.000 avro hukuksal koruma bedeli olmak üzere toplam 256.500 avro alacaktan şimdilik 1.500 avronun muaccel olduğu tarihlerden itibaren devlet bankalarınca bir yıl vadeli yabancı para (avro) mevduat hesaplarına verilen en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek kanuni temerrüt faizinin, yargılama masrafları ve karşı taraf avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini ayrıca HMK.nun 31. Maddesi uyarınca davacının on farklı araçta oluştuğu iddia edilen hasarların dökümünü yaparak talebini açıklaması gerektiğini, esas yönünden; poliçe ilişkisini kabul etmekle birlikte, her hasarın doğrudan ödeme yükümlülüğü doğurmadığını, somut olayda emtianın alt taşıyıcı adına hareket eden kişilerce sahte evraklarla üçüncü kişilere satıldığının iddia edildiğini ve bu durumun Poliçe Özel Şartlarındaki (Kloz 1, 3, 8, 1l ve 29) "Teminat Dışı Kalan Haller" kapsamında kaldığını ileri sürdüğünü, sürücülerin veya alt taşıma ile ilişkili kişilerin kasti fiilleri ve emniyeti suistimal hallerinin teminat harici olduğunu, davacının alt taşıyıcı seçiminde gerekli özeni göstermediğini ve operasyonel hataların bulunduğunu, müvekkili şirketin hasar dosyası inceleme aşamasında tamamen iyi niyetli bir yaklaşımla ve sorumluluk kabulü anlamına gelmemek kaydıyla 5.000 amerikan doları tutarında "ex-gratia" (lütuf ödemesi) yaptığını, bunun dışında herhangi bir tazminat yükümlülüğünün bulunmadığını, tüm bu nedenlerle; Müvekkil şirketin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile açılan davanın reddini, zaman aşımına uğramış davanın reddini aksi halde 6100 sayılı HMK.nun 31. Maddesi kapsamında her bir hasar için talep konusunun açıklattırılmasını, fahiş talebin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; davacı tarafından zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemenin nakliyat sorumluk sigorta sözleşmesi kapsamında davalıya rücu edilmesi talebine ilişkindir. Davacı ile davalı arasında ----- poliçe numaralı, 31.12.2019 tarihi ile 31.12.2020 tarihleri arasında geçerli olan Nakliyat aracısının/komisyoncusunun yasal sorumluluk sigorta poliçesi tanzim edilmiştir. Sigorta poliçesindi olay başına 100.000,00 EUR, yıllık ise 250.000,00 EUR sigorta bedeli ile olay başına 750,00 EUR tenzili muafiyet bedeli belirlenmiştir. Hukuksal korumada olay başına 1.500,00 EUR bedelle sigorta teminatı içine alınmış ve olay başına 100,00 EUR tenzili muafiyet bedeli öngörülmüştür.
Davacı, dava dışı ------- ile yapmış olduğu taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi çerçevesinde sorumluluğa konu 195 demet 235,05 mt Bakır Katot da dahil eşyanın 10.12.2019 tarihi ile 31.12.2019 tarihleri arasında ----- Türkiye'ye 128 tırla taşınması işinin organizasyonunu üstlenmiştir. 11.12.2019 tarihi ile 12.12.2019 tarihleri arasında sorumluluğa konu eşya dava dışı ------ ait 10 taşıta yüklenmiş ve bu taşıtlar sözleşme kapsamında kararlaştırılan varış noktasına ulaşmamıştır. Bunun üzerine yükleri taşıyan taşıtların kaybolduğu hususu davacı tarafından ilgili kamu kurumlarına bildirilmiştir. Davacı taraf ayrıca 10.01.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ihbarda bulunmuştur. Davalı sigorta şirketi, zararın poliçe kapsamında olmadığını belirtmiştir. Gerçekleşen olay sonucunda 1.323.746,33 USD zarar meydana geldiği, zararın dava dışı yük sahibinin sigortacısı tarafından yük sahibine ödendiği, dava dışı yük sigortacısı tarafından halefiyet kapsamında somut dava davacısına rücu edilmesi için ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yargılama sonunda 661.873,17 USD zararın davalı (mahkememiz dosyasında davacı) tarafından karşılanması gerektiğine karar verilmiş ve karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir. Davacı tarafından ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- esas, ------ karar sayılı dosyasında yapılan sulh kapsamında ödenen 600.000,00 USD ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin davalıya rücu edilmesi için somut dava açılmıştır. Sigorta poliçesinde kararlaştırılan yıllık toplam 250.000,00 Euro sigorta bedelinden olay başına 750,00 Euro tenzili muafiyet bedeli olmak üzere toplam 7.500,00 Euro'nun mahsubu ile bakiye kalan 242.500,00 Euro ve olay başına 1.500,00 Euro hukuksal koruma olmak üzere toplam 15.000,00 Euro hukuksal koruma bedelinden olay başına 100,00 Euro tenzili muafiyet bedeli olmak üzere toplam 1.000,00 Euro'nun mahsubu ile bakiye kalan 14.000,00 Euro olmak üzere toplam 256.500,00 Euro alacaktan şimdilik 1.500,00 Euro'nun davalıdan tahsilin talep edilmiştir.
Taraflar arasında yapılan sigorta poliçesinde teminat dışı olan hususlar düzenlenmiştir. Bunlar;
1) Sigortalının kendisinin, temsilcisinin, vekillerinin, şubelerinin, alt ve üst taşıyıcılarının, sürücü ve yardımcılarının, sigortalının yardımcı personelinin hileli, kasıtlı olarak veya ağır kusur sonucunda sebep oldukları hasar ve kayıplar,
3) Emtianın her ne sebeple olursa olsun, gönderilen kişi yerine bir başka kişiye teslim edilmesi, bu maddeye bağlı olmak üzere, gerek gümrük, gerekse alıcı adına tanzim edilmiş sahte mühürler ile yapılacak işlemlerde sigorta şirketi teminat taşımaz. Ancak Hamule Senedi üzerindeki adresten farklı bir adrese teslim istenirse,
- Bu değişikliğin bütün tarafların yazılı onayı ile olması şarttır.
- Adres değişikliğini isteyen taraf, yeni adresi, taşıyıcının merkez bürosuna yazılı bildirecektir.
- Taşıyıcı, bu değişikliği diğer taraflara (gönderici-alıcı-alt taşıyıcı vb.) yazılı olarak bildirecek ve
yazılı onaylarını talep edecektir.
Bu işlemlerin yapılmamış veya eksik yapılmış olması halinde, sigorta şirketi teminat taşımaz.
8) Hükümet veya bir merci veya bir kuvvet tarafından müsadere, el koyma, nakliye süresini geciktirme, kontrol esnasında mala verilen zararlar, Yanlış beyanlar, ithalat, ihracat veya transit veyahut döviz giriş çıkışları ve gümrük ile ilgili hüküm ve kurallara aykırı hareketler sonucu meydana gelen zararlar.
11) Gasp, dolandırıcılık, grev, lokavt, kargaşalık, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler, terör gibi olaylar ve bu olaylarla ilgili olarak alınan önlemlerden doğan hasarlara ilişkin tazminat talepleri,
29) Alt taşıyıcı kullanarak yapılan taşımalarda alt taşıyıcıya ait geçerli bir sorumluluk poliçesinin bulunması zorunlu olup aksi halde doğacak zarardan dolayı gelebilecek talepler ile ilgili sigortacı sorumluluk taşımayacaktır.
Şeklindedir.
Davacı tarafından ilgili makamlara ve ------ Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Müdürlüğü'ne "örgütlü kaçakçılık, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık” nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğu, davalının bu suçlardan herhangi birine dayanan olay sebebiyle zararı karşılamakla yükümlü olmadığı, zararın teminat dışı olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.088,70-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 356,70-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 279,00-TL vekalet harcı, 18.000,00-TL bilirkişi ücreti, 138,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 19.032,90-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından 279,00-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.