T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/606 Esas
KARAR NO: 2023/257
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2021
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalının,------- dosyası ile müvekkili şirkete karşı haksız ve kötü niyetli takip başlattığını, davacı şirketin böyle bir borcu bulunmadığını, bu sebeple bu borçsuzluğun tespit edilmesi gerektiğini, davalının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkiline karşı ilamsız takip başlattığını, hak kaybı yaşanmaması adına ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açma zorunluluğu hasıl olduğunu, takip alacaklısı tarafından ----------tutarlı ilamsız takip başlattığını, müvekkili şirketin ilamsız takibe konu bir borcu olmadığını, bu takibin hangi ilişki ve sözleşme sonucunda yapıldığını, delil ve bilgi paylaşılamadığını, acentenin kendi kendine poliçe primlerini ödeme yetkisi bulunmadığını, müvekkilinin bilgisi rızası veya talimatı olmadan poliçelerin düzenlendiğini başka bir acente üzerinden düzenlenecek poliçe primlerinin daha düşük bedelle yapılabileceğini, acentenin poliçeleri müvekkilinin bilgisi dışında düzenlediğini, alacaklının tamamen kendi ------ müvekkili bilgisi, rızası veya talimatı olmadan böyle bir poliçeyi yaptırdığını, kendi kredi kartıyla ödediğini, daha sonra da ilamsız takip ile bu borcu istediğini, bunun hukuka aykırı olduğu ve kötü niyeti oluşturduğunu bu doğrultuda müvekkilin borçsuzluğunun tespitine karar verilmesini talep ettiğini, bu konuda, davaya delil olarak kullanmak amacıyla, ilgili sigorta acentesinin poliçeyi neye istinaden yaptığına, sözleşmelerin ve diğer kayıtlarının celbini talep ettiğini, poliçelerin hangi sigorta şirketinden yapıldığına dair bilgilerinin olmadığını, poliçe kuruluşu aşamasındaki sözleşmelerin celbini talep ettiğini, bütün bu açıklanan nedenlerle menfi tespit davası açtığını beyan ederek, İİK 72/1 gereği müvekkilinin------- dosyası alacaklısına karşı da borcu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, İİK 72 uyarınca ve alacağın yüzde yirmisinden daha fazla tutarda davalının kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, sigorta acentesi olarak faaliyet gösteren müvekkili şirketin, davalı şirkete ait birçok aracın sigortasını yaptığını ve bu zamana kadar primlerini tahsil ettiğini, yine müvekkili tarafından davalıya ait------------düzenlendiğini, ancak söz konusu poliçe primlerinin ödenmemesi ve daha sonra kendisine geri ödenmek üzere müvekkilinden ricada bulunulması nedeniyle, müvekkilinin müşteri memnuniyetini göz önünde bulundurarak ve sigortalıya duyduğu güvenle iyi niyetli olarak primleri sigortalı adına kendisi ödediğini, ödemenin kredi kartı ile yapılması gerekliliği ve müvekkilinin kredi kartının kullanıma müsait olmaması sebebiyle ödeme, müvekkili şirket yetkilisi----amcası ---- kredi kartından ödendiği, akabinde müvekkilinin ödenen prim bedelinin tamamını ---- ödendiği, bu prim borcunun bir kısmı ödendiği ve geriye ---- bakiye borç kaldığını, müvekkili, prim borcunun kendisine ödenmesi hususunda davacı/borçludan talepte bulunmuş ise de ödeme yapılmaması nedeniyle davacı/borçlu aleyhine ----- dosyası ile icra takibi başlattığını, sözü edilen takibe süresinde itiraz etmeyen borçlu huzurdaki davayı taraflarına ikame ettiğini ancak ileri sürülen sebepler haksız ve mesnetsiz olduğunu, ayrıca davacının dava dilekçesindeki iddiaları ispata yarar delilleri dosyaya ibraz etmediğinden esasa ilişkin tüm itiraz haklarını saklı tuttuğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; davacının adına kayıtlı iki aracın talimatı ve talebi olmadığı halde davalı tarafça ------ düzenlendiği ve bu kapsamda borçlu olunmadığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirket adına kayıtlı,----Plakalı araç için ---- yapılmasında davacı tarafın talimatı, isteği bulunup bulunulmadığı, davalı acentenin yaptığı sigorta nedeni ile primlerin davacıdan tahsilini talep hakkının bulunup, bulunmadığı, Davacının -------- poliçelerden kaynaklı davalıya borcu bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir.
---------dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacı-takip alacaklısı tarafından davalı-takip borçlusu aleyhine 10/08/2021 tarihinde asıl alacak + işlemiş faiz toplamı 7.681,00 TL tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, takip sebebi olarak -----numaralı numaralı ------bakiye prim borcu ------ açıklamasına yer verildiği, ödeme emrinin borçluya 03/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından 13/09/2021 tarihli itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği görülmüştür. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmış, konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi rapor içeriğine göre; davalı ---------- nolu dosya kapsamı 7.553 TL asıl alacak olarak Davacı’ya İlamsız takipte ödeme emri başlattığı, düzenlenen poliçelerin ---- araç için ------olan davalı ----- numaralı --------- kapsadığı, poliçe prim tutarı ---- olup, ------olan davalı -------- nolu----- tarihlerini kapsadığı, poliçe prim tutarı----------taksit olarak düzenlendiği, araçların ruhsatları, tescil bilgileri incelendiğinde araçların ----- ait olduğu, her iki araçta kulanım amacının personel-okul servisi ticari minibüs olduğu,---------sayısında olduğu,Araç Kiralama sözleşmesi :dava dosyası içinde fiziki olarak bulunmayan ancak -----üzerinde mevcut olan davacı ---------- arasında ------ mevcut olup, ---- bitiş tarihli olduğu, araç kiralama sözleşmesi madde -------Kiralayanın sözleşmeden doğan yükümlülüklerine ----- tutarına kadar ---- müteselsil sorumlu olmayı kabul etmiştir ----- eşi olan ----işlemine muvaffakat etmektedir. ----- tarafından kaşe ve imza edildiği,--------- bu belgeyi imzaladığı,
Araç Hasar Bilgileri : Dava dosyasında kiralanan araçların hasar kaydı için sunulan ----------- davalı -----acentesinin ----- numaralı ----- eksper raporu dosyasında hasarın oluş şekli açıklamasında; ------- plakalı araç ile seyir halinde---------- Plakalı araç ile ters yönden gelirken çarpışmaları sonucu hasarlandıkları ekteki kaza zaptının tetkikinden öğrenilmiştir.” Notunun yer aldığı, aynı belgede kazada hasar gören --------- hasarı için -----tutarında hasarın ilişkin yedek parça ve işçiliğin mevcut olduğu,------------ Plakalı aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu eksper raporunun detaylarında yazılı olduğu,-------Yazışmaları :----- bilgileri incelendiğinde------- olarak telefonda kayıtlı bilgiler üzerinden yazışmaların yapıldığı, ---- ile yapılan yazışmaların------- tarihlerini kapsadığı, ----- plakalı araçlarının ruhsatlarının ---- isminden gönderildiği, ferdi kaza koltuk sigorta poliçelerinin yapıldığı, her iki aracın ruhsat bilgileri incelendiğinde ise yine ----- ait olduğu, ---- yapılan yazışmalar incelendiğinde ---- tarihinde yazışmaların başladığı,---- bittiği, ----- bittiğinin yazıldığı, aracın ruhsatının talep edildiği, üretilen poliçelerinde aynı gün içinde düzenlenip -----gönderildiği,---- tarihinde toplam borcun 12.246 TL olarak bildirildiği ödeme talep edildiği,--------yazışmalarında görüldüğü, zorunlu tarifeye bağlı olan trafik sigortası, tarife primi ve teminat sınırı----------belirlendiği, sigorta şirketleri ödenecek primler konusunda serbest bırakıldığı, prim tutarı aşağıdaki etkenlere göre değişebileceği,
•aracın türü ve yaşı ------
•ticari olup olmaması
•kayıtlı olduğu il, ilçe
•araç sahibi yaşı ehliyet yılı
-----------olarak ödenir ve bir yıl süreyle düzenlenir.
Sigortalama dönemi içerisinde ortaya çıkan hasarlar, sonraki yıl ödenecek olan prim tutarını etkiler.Eğer yıl içerinde hasar meydana gelmemişse, sonraki dönem hesaplamasında hasarsızlık indirimi uygulanır. Yıldan yıla artan bu indirim oranı en yüksek %20 olabilir. Bu indirim aracı değil aracı kullanan kişiyi takip eder. Yalnızca bu hak satılan araç yerine benzer cinsteki aracın 2 ay içerisinde satın alınması koşuluyla verilir. Tam tersi durumda yani hasar meydana geldiğinde ise hasarlılık sürprimi uygulanır. Poliçelerin düzenlenme aşaması ;günümüzde sigorta poliçelerinin acenteler telefonla aranarak veya benzeri iletişim araçları ile iletişim kurularak, görüşülerek kısa süre içerisinde ve acenteye gitmek zorunda kalınmadan kredi kartı ile ödeme yapılarak düzenlenmesinin mümkün olduğu, trafik poliçelerinin uygulamada nasıl düzenlendiğine dair sigorta acenteleri ile yapmış olduğum görüşmelerde alınan cevabın; “Trafik poliçesi düzenlenirken acentemize gelen müşteriden araç ruhsatı ve kredi kartı bilgilerini talep ediyoruz, şirket yetkilisi yada imza yetkilisine gerek var mı ? diye sorulduğunda ise; biz ruhsatı isteriz, kredi kartı bilgilerini isteriz, yada bu bilgiler bize telefonla ----------gelir, kredi kartı bilgilerini alarak veya hesabımıza havale olarak ödeme yapıldığında poliçeleri düzenleriz. Ancak bazı sigorta şirketlerinin açık ekran cari çalıştığı dolayısı ile poliçe prim ödemelerinde taksit yapıldığı, daha sonra ödemenin mümkün olduğu, genel olarak uygulamanın bu şekilde olduğu “ bilgisinin verildiği, dosya içindeki mevcut belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde ve yukarıda açıklandığı üzere; her ne kadar davacı sunmuş olduğu dilekçede ----- kişilerin şirket yetkilisi olmadığı belirtilse de----- dosya içinde fiziki olarak bulunmayan ancak ------ üzerinde mevcut olan davacı -------- arasındaki araç kiralama sözleşmesinde -- ----- olarak adı geçtiği, sözleşmede son satırda ---- eşi olan ---------- işlemine muvafakat ettiği yazılı olup, kaşe ve imza edilmiş olduğu, ------ yazışma bilgileri incelendiğinde ----- yazışmalara dahil olduğu ve ilgili poliçelerin yapılması için araç ruhsatlarını ----üzerinden gönderdiği ve poliçelerin düzenlenip kendisine gönderildiği, poliçelerin ödeme yazışmalarının buradan yapıldığı,--- Plakalı araç için üretilen---- aracın karşı tarafa vermiş olduğu zarardan dolayı hasar dosyası açıldığı---- eksper raporunda belirtildiği, poliçeden dava dışı karşı tarafa ödenmek üzere eksperin belirlediği rakam---- olduğu, dolayısı ile ---- plakalı araç için üretilen poliçenin kullanıldığı, davacı şirket adına kayıtlı,------ araçların trafik poliçelerinin davacı tarafın talimatı ve bilgisi dahilinde düzenlendiği, davalı acentenin yaptığı sigorta poliçeleri nedeni ile sigorta primlerini davacıdan tahsilini talep hakkının olduğu, davacının poliçelerden kaynaklı olarak 7.553 TL asıl borçtan sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalının poliçe primlerinin şirket yetkilisinin akrabası tarafından ödendiği, buna ilişkin de geri ödeme yapıldığına dair belge- bilgiler talep edilmiş, ------ bedelli ödemelere ait dekontların ibraz edildiği, yine davacı lehine poliçe primlerinin ödendiği kredi kartı sahibine yapılan ödemeler nedeniyle kart sahibi olduğu iddia edilen kişinin davalı firmayı ibra ettiğine dair belge sunulduğu, davacı vekilince 5. Celse bahse konu araçların kiralama konusu araçlar olduğunun beyan edildiği, davalı tarafça da dosyaya herhangi bir plaka bilgisi içermeyen kira sözleşmesi sunulmakla davacı taraftan bahse konu kiralama sözleşmelerinin sunulmasının istendiği, davacı tarafça --- tarihli beyan dilekçesi ekinde ------ile ilgili, ----- aralığında geçerli, dava dışı --- aralarındaki kira sözleşmesinin, dava dışı -------- tarihinden itibaren kiralandığı ile ilgili dilekçenin sunulduğu, takip konusu prim bedeline konu poliçeler ile ilgili hasar dosyası açılıp açılmadığı araştırlmış, ------ gelen yazı cevabı dosya arasına alınmış, incelenmesinde; ---- nolu ------- sayılı hasar dosyası açıldığı, ---- poliçe için hasar dosyası açılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça adına kayıtlı olan -------- araçlar hakkında bilgisi ve talimatı olmadan davalı tarafından zmms poliçesinin düzenlendiği, bu nedenle prim borcunun bulunmadığı iddiası ile prim borcuna istinaden açılan takip kapsamında borçlu olmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığı, davacı tarafça kiralama sözleşmelerinin tam metin halinde sunulmadığı- eksik sunulduğu, bu durumda karşı tarafın sunduğu deliller kapsamında karar verilebileceğinin ihtar edilmiş olduğu, davalı tarafça davacı ile dava dışı -------- aralarındaki sunulan araç kira çerçeve sözleşmesine davacının açıkça itirazının bulunmadığı, davalı tarafça sunalan kira sözleşmesinde zorunlu sigortanın kiracıya faturalandırılmak suretiyle kiraya veren tarafından yapılacağının yazılı olduğu, bu haliyle sigorta yaptırma yükümlülüğünün kiraya veren davacıya ait olduğu, 3. Kişilere karşı davacının sorumlu olduğu, diğer hususların kiracı ile iç ilişkisini ilgilendireceği,----------- aracın karşı tarafa vermiş olduğu zarardan dolayı hasar dosyası açıldığı, davacının poliçenin sağladığı yararlardan faydalandığı, dosyada bulunan kiralama sözleşmeleri, mesaj yazışmaları birlikte dikkate alındığında davacının prim ödeme borcunun bulunduğu kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafın talebi üzerine takip dosyasında tedbir işlemi uygulandığından İİK 72/4. Maddedeki koşullar oluşmakla davacı aleyhine tazminata hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE
2-2004 sayılı İİK 72/4 maddesi kapsamında mahkememizce------- tarihli ara karar ile verilen tedbir kararının kaldırılmasına,
3-7.553,00TL nin %20 si tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 179,90 TL karar harcından başlangıçta alınan 131,18 TL harcın mahsubu ile 48,72 TL kalan harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça sarfedilen 30,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 7.681,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2023