T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/505 Esas
KARAR NO: 2023/215
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2021
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketinin ---- çerçevesinde, ----- tarihi ---------- yapım ve işletmesi ile görevli olduğunu, davalının maliki bulunduğu ---- plaka sayılı aracı ile çeşitli tarihlerde ----- ücret ödemeksizin geçişler gerçekleştirdiğini, işletme hakkı ve görevi müvekkili şirketinde bulunan tünelden yapılan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulandığı, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulanmadığını, söz konusu ihlalli geçişler nedeni ile doğan müvekkili şirket alacağı---- sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini, davalı tarafça,------ sayılı dosyasına yasal süresi içinde, soyut ve gerekçesiz şekilde borca ve yetkiye itiraz edildiğini, davalı tarafça süresinde yapılan itiraz nedeni ile icra takibinin durduğunu, icra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenler ve toplanacak deliller doğrultusunda, müvekkil şirketinin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, davalarının kabulü ile; davalı tarafın ------ sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmektedir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının davaya konu icra takibini ----Adliyesinde başlatılmış olmakla ---- Adliyesi işbu icra takibi kapsamında yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketine ait araçta hızlı geçiş sistemi --- bulunduğunu, müvekkilinin hızlı geçiş sistemine otomatik ödeme talimatı verdiğini, bu talimat sayesinde, hızlı geçiş sisteminde bakiye belirli bir seviyenin altına düştüğünde banka aracılığı ile otomatik TL yükleme işlemi gerçekleşmekte olduğunu, davacının tüketiciye bildirimde bulunmaksızın cezai yaptırım uyguladığını, davacının tüketiciyi zarara uğratmak kastı ile hareket etmiş cezai yaptırım uygulandıktan sonra icra takibi ile müvekkilinin bu durumdan haberdar edildiğini belirterek davanın reddi ile icra takibinin iptaline, İcra dairesinin ve Sayın Mahkemenin yetkisizliğinin tespitine, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı uhdesine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile;------sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
------ sayılı esas sayılı dosyası celp edilip incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine --- tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde ----asıl alacak istendiği, takibin dayanağının geçiş listesi olduğu, ödeme emrinin davalıya --tarihinde tebliğ edildiği, davalının 14/01/2021 tarihinde yetkiye, borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı dava dilekçesinde 2.184,50 TL talep etmiştir.
Dava konusu tünelin davacı tarafından işletildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı dava dilekçesinde belirtilen miktardan davalının sorumlu olup olmadığı ve geçiş ücreti ile para cezası miktarına ilişkindir.
Uyuşmazlık konularının çözümü için dosya uzman elektrik /elektronik bilirkişisine tevdi edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan bilirkişi raporunda; davacı, davalının ---- plaka sayılı aracı ile 15 adet ihlâlli geçiş yaptığını iddia etmiş ve bu geçişe ait geçiş bilgileri ve ihlâlli geçişlere ait fotoğraflarını dosyaya sunduğu, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş resimleri bire bir kıyaslanarak 15 adet geçişe ait tüm resimlerin dava dosyasına sunulan --- içinde sunulduğu, ---- plaka sayılı aracın ------ tarihinden itibaren ----- adına kayıtlı olduğu,Davaya konu----- plaka sayılı aracın -----arasında ücret ödenmeksizin geçişler yapıldığının iddia edildiği dönemde davalı ----adına kayıtlı oldukları,---plaka sayılı araca ait ---- ürünü olduğu, ----- herhangi bir otomatik ödeme talimatının bulunmadığı, söz konusu hesabın nakit hesap olduğu,Bu kapsamda davacı tarafın ihlâlli geçiş olarak bildirdiği tarihlerde bakiyenin yeterli olup olmadığı (ihlâlli geçişten sonraki “15 gün içinde ödeme yapıldığında cezalı duruma düşülmez” kuralı da dikkate alınarak) incelendiği, ---plaka sayılı araca ait 15 adetlik geçiş için, geçiş anında geçişi karşılayacak---- bakiyelerinin geçişleri karşılamak için yeterli olmadığı ve geçiş sonrası 15 gün içinde de hesap bakiyesinin uygun hale getirilmediği, ----plaka sayılı araçlara ait 15 adetlik geçiş için; 436,90 TL geçiş ücret, 1.747,60 TL 4 katı ceza olmak üzere toplam 2.184,50 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. 22/11/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda ise kök raporda değişiklik gerektiren bir durum olmadığı bildirilmiştir.
---------- müzekkere yazılarak; davaya konu araç için iddia edilen geçiş tarihinde---------- hesabında ne kadar bakiye olduğu, geçiş tarihinde o hesaplardan tahsilatın yapılıp yapılmadığı, belirtilen araç yönünden otoyol geçiş ücretlerinin ödenmesi için tanımlanmış ------ ödeme talimatının olup olmadığı hususu sorulmuş yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.
Davaya konu araç trafik tescil kayıtları dosya arasına celbedilmiş, incelenmesinde dava konusu aracın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken --------- maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve ------ numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
---------- iddiası ile açılan davada, --------- Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.----------
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ---- sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. -----kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.
Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir. Davacı, ---- bir yönüyle idare hukuk diğer yönüyle özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.
--- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte --- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), tünel, köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ----- hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece----------- ödenmesi gerektiği, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan ihlalli geçişler için toplam 2.184,50 TL alacaklı olduğu anlaşılmış İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın KABULÜ ile,----------sayılı dosyasında davalı/borçlunun 2.184,50 TL asıl alacak yönünden itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte icra takibinin DEVAMINA,
2)İptaline karar verilen 2.184,50 TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli karar harcı 149,22 TL’den peşin olarak yatırılan 59,30 TL' nin mahsubu ile 89,92 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 67,80 TL ilk dava masrafı, 750,00 TL bilirkişi, 65,00 TL tebligat müzekkere gideri, olmak üzere toplam, 882,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafça sarfedilen yargılama olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.184,50 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Karar kesinleştiğinde------dosyasının iadesine,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair miktar itibariyle kesin olunan karar taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023