T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/271 Esas
KARAR NO:2022/679
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:15/05/2019
KARAR TARİHİ:29/09/2022
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız --- Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİA:
Davacı vekili; müvekkili şirketinin ---ile dava konusu kiraz emtiasının ---nakliye rizikosu sigortalandığını, Davalılara ait --- içindeki ısının ---dereceye ayarlanmasına karşın ısının seyir boyunca düzensiz olması ve---derece ile--- derece arasında seyretmesi sonucu ürünlerin bozularak ve çürüyerek hasar gördüğünü, Davaya konu ürünün; --- paket halinde net --- taze --- olduğunu, ürünlerin --- tarihinde işlemleri tamamlandıktan sonra --- beyannamesi ile---plakalı ---ile --- yola çıkarak ---tarihinde --- ulaştığını, Alıcı firmanın -- emtiasının bozulmuş olduğunu fark ederek emtiayı---firmasının --- merkezine geri gönderdiğini, depoda kontrol edilen emtialarının bozulmuş olduğu görülerek---- firması çağrılmış ve --- çalışması yaptırıldığını, Yapılan incelemelerde emtianın bulunduğu kutuların iç ısının--- derece olduğunun belirlendiğini, farklı paketlerden alınan örnekleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda emtianın--- kısmının sağlam olduğu, ----kısmının sınıf dışı olduğu,--- kısmının ise çöp durumunda olduğu tespit edildiğini, seyir boyunca --- içindeki ısının --- derece olması gerekirken sevkiyat sonuna kadar ortalama---- derece aralığında seyir ettiği, dorse içindeki ısının yüksek olması sebebiyle -- emtiasının bozulmuş olduğunun tespit edildiğini, Sağlam kalan --- emtiasının--- pazarında satışı sağlanmış (---değeri elde edildiğini, hasar tutarının --- olarak hesaplandığını, Dava konusu emtialar ihraç edilmeden önce birçok aşama ve kalite kontrolden geçmekte ve yapılan kontroller doğrultusunda emtia için menşei sertifikası, bitki sağlığı sertifikası vb. belgeler verilmekte olduğunu, bu belgeler tamlamandan meyvenin ihraç edilmesi mümkün olmadığını, bu yüzden emtianın sevkiyat öncesinde kusurlu ve bozuk olma ihtimali olmadığından ürün kusuruna bağlı hasarın yarı yarıya paylaştırılma uygulamasının yanlış olduğunu, Söz konusu hasar sebebi ile; müvekkili şirketinin sigortalısına, ---- tazminat ödemesi yaptığını, bu ödemeye istinaden müvekkili şirketinin Türk Ticaret Kanunu m. 1472(1) uyarınca ve aynı zamanda yine ekte sunulan temlikname uyarına temlik hükümleri gereğince sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, Davalılar ile dava öncesi yapılan taleplerine olumlu cevap verilmemesinin akabinde; alacaklarına ilişkin olarak başlattıkları------ Esas numaralı dosyasına yansıyan takibe, borçlular tarafından herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, borca, faizine ve tüm fer'ilerine itiraz edildiğini, Borçlunun---- Esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa avans faizi işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın ---- aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ll. SAVUNMA:
Davalılar vekili; davaya konu taşımacılığın --- arasında yapılan bir taşımacılık olduğunu, bu nedenle taraflar arasındaki itilafın----hükümlerine göre çözülmesi gerektiğini, Davalı taşıyıcının ürünlerin teslimi sırasında hasarlı olduğunun bildirmesi üzerine yerinde inceleme yapılması için --- görevlendirdiğini, ---- firmasının hazırladığı raporda; malda kabuk hasarları ve yarıkların olduğu tespitinin yapıldığını, ----raporunda “----- Sayfasında “birçok üründe---- şeklinde mekanik hasarlar tespit edilmiş söz konusu tahribatlar meyvelerin iç kısımlarına kadar ilerlemiş durumdaydı. Bazı--- sapları kopmuş ve renkleri değişime uğramış durumdaydı.” Tespiti yapmıştır.” bilgileri yer aldığını, --- raporunda hasar nedeni olarak aşağıdaki bilginin yer aldığını; “hasarın nedeninin yükleme öncesinden kalma kalite eksiklikleri kabuklarda zedelenme ve sevkiyat sürecindeki ısı farklılıkları yükseklikleri olduğu tespit edilmiştir” Ürünlerin hasarlanmasında; taşıma esnasındaki sıcaklık farkının etkisi olsa da bu etki sınırlı olup yükleme öncesinden kalma kabuk hasarlarının ve yarıkların ürünlerin çürümesinde büyük etken olduğunu, ---- firmasının hazırladığı raporda; ürünlerin --- oranında hasarsız olduğunu, bu durumun davacı yanın dilekçesinde değerlendirilmeye alınmadığını, Hasar ile ilgili olarak tazminat miktarının hesaplanmasında --- hükümlerine bakmak yasa gereği olduğundan dava değerine itiraz ettiklerini, --- gereği hasarlı ürünün değerinin teslim alındığı yer ve zamanki değerine göre hesaplanması gerektiğini, --- gereği değerlerinin --- göre saptanacağını,---Maddesi de sorumluluk sınırını hesaplamasının yer aldığını---- müzekkere yazılarak malın teslim alındığı yer ve zamanki değerinin yükleme tarihi olan--- tarihindeki --- fiyatının sorulmasını talep ettiklerini, ---Maddesince faiz oranın --- olarak belirlendiğini, davacının işlemiş faiz oranının kanuna aykırı olduğunu, Huzurdaki davada davacının alacağının belli olup olmadığı ve dava konusu alacağın yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğini, davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca sorumlu davalı kurumdan rücuen tahsili amacıyla açılan alacak davasıdır.Uyuşmazlık; dava konusu hasarın kaynağı, olayda taşımayı yapan şirketin meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadığı, taşıyıcı şirketin sigortalısı davalı şirketin sorumluluğu, zarar miktarı ve oluşan zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı, noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusunda ---raporları aldırılmıştır.
Tüm Dosya Münderecatı Kapsamında;
Davacının sigortalısı dava dışı ---emtiasının, Davalının sigorta şirketinin sigortalısı diğer davalı şirket tarafından ---taşındığı yüklemenin --- tarihinde yapıldığı, indirme sırasında --- hasar bulunduğu, emtianın ---- firmasına ödendiği, tespit edilmiştir.
Davacı tarafın iddiası, bu hasarın davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan dava davalı diğer şirketin kusurundan meydana geldiği, bu nedenle sigortalısına ödediği tazminattan mesul olduğu noktasındadır.6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesine göre; Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.Somut olayda, sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete hasar bedeli ödenmiş olmakla birlikte, hasar bedelinin ödenmiş olması tek başına davanın sorumluluğunu gerektirmeyeceğinden davalının sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir söyleyişle sigorta şirketinin sigortalıya yaptığı ödemeyi davalıdan rücuen tazminini isteyebilmesi için rizikonun meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu ispat yükü altındadır.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının dava dışı sigortalıya yaptığı ödemeyi rücuen davalıdan isteyebilmesi için rizikonun meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği,
Aldırılan --- raporlarında da belirtildiği üzere, davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup ---Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının --- gereği sorumluluğu olduğu,Emtianın üretiminin her aşamasından sorumlu --- onaylı Menşei, --- vb belgeler dosyada mevcuttur. Isı ölçüm cihazı veri incelemesi neticesinde ısının seyir boyunca düzensiz olması sonucu ürünlerde hasar meydana geldiği,Davacı sigorta şirketi tarafından ödendiği belirtilen ---- zararın kadri maruf olduğu beliritilmiştir.Bu kapsamda meydana gelen hasar nedeniyle, davacının davalılara rücu edebileceği anlaşılmakla, bu hususta yapılan takibe itirazın iptaline, karar verilmiştir. ---Konvansiyonu 27'nci maddesi; " Hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda --- üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten baslar. Böyle bir istekte bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır. Tazminatın hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke ve parası ile ifade edilmediği zaman, söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır." şeklindedir. Davacı Sigorta şirketi tarafından dava öncesinde rücuen tutarı belli tazminat talebini davalıya bildirdiğine dair bir belge dosya kapsamında mevcut değildir. Bu nedenle tazminat alacağı yabancı para cinsinden olduğu için---- Konvansiyonu gereği takip tarihinden itibaren yıllık ---oranında faize hükmedilmiştir.Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebi ise yerinde görülmemiştir.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davalının ---- Esas sayılı dosyasında vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile,
2-Takibin--- asıl alacak, üzerinden DEVAMINA, takip tarihinden itibaren yıllık --- faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan--- harçtan peşin alınan --- harcın mahsubu ile bakiye ---karar harcının davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden --- vekâlet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan ---vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan --- harç ile --- yargılama giderinden2.---- davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından yapılan --- yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan --- davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, bakiyesinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
10-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan --- arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ---haftalık süre içerisinde --- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.