T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/550 Esas
KARAR NO: 2023/11
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 29/08/2021
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ----- abonesi bulunduğu doğalgaz tesisatından kaçak kullanım tespit edildiği gerekçesiyle tahakkuk ettirilen 19.206 TL lik kaçak kullanım fatura bedelinin haksız bir şekilde tahsil edildiğini, davalı -------- abonenin ----- sayacının mühürsüz olduğu ve kaçak ----- olduğunu iddia ettiğini ancak müvekkil itarafından sayaç üzerinde oynama yapılmadığını, davanın kabulü ile müvekkili davacıların ayrı ayrı 04.05.2021 tarihli fatura bedelinden kaçak --------- kullanım-tüketim sebebiyle borçlu olmadığının tespitini, ödenmiş 19.206,00 TL'lik fatura bedelinin faiziyle birlikte iadesi ile dava masrafları ve ücreti vekaletin müvekkili davacılara ödenmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,-----dava konusu tesisattaki sayaca ait işlemleri tutanak altına aldığını ve fotoğrafla kaydettiğini, davacı ----- dava konusu faturanın çıkartıldığı ----- tarihinde kendi adına sözleşme yapılarak ---- kullanımına başladığını, abonenin tesisatında takılı olan ----- tarihinde sayaca müdahale şüphesiyle değiştirilmiş ve kontrol için laboratuvara gönderildiğini, laboratuvardan gönderilen-----sıra no'lu sayaç ön kontrol formunda ----- ibaresi mevcut olduğunu, söz konusu -----bulunan fotoğraflarda da görüleceği üzere sayaç üzerinde olması gereken------ yerinde olmadığını, oysa sayacın takılı olduğu tesisatta daha önce 07.02.2018 tarihinde çekilen saha fotoğrafında ----- sayaç üzerinde olması gereken yerde olduğunun görüldüğünü, söz konusu tespitler ve sayaç raporuna istinaden davacıya aşağıda izah edileceği üzere 04.05.2021 tarih ve ---- numaralı dava konusu olan 19.206,00.- TL kaçak kullanım bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, laboratuvar raporuna göre sayacın mührünün olmaması durumunda, sayaç müdahaleye açık hale geldiğini, basit bir müdahale ile sayacı 2018-2019-2020 yılların sayacın tüketimlerinin önceki yıllara göre düşüş olduğu görülmüş olduğunu, davacının bu şekilde sayaca müdahale ederek ----- kullandığı tarih aralığı bir yıldan fazla olmasına rağmen mevzuat gereği geriye dönük olarak 1 yıl (365 gün) için kıyas tüketim hesaplanması yapıldığını, mezkur sayaçla ------- kullanılan 23.12.2019 ile 21.12.2020 tarih aralığına yapılacak kıyas hesabı için davacıya ait önceki kendi tüketimleri de -----şaibeli olduğundan kıyas hesabında emsal alınmadığını, mevzuat gereği kıyas hesabında benzer tüketim eğilimine sahip 33 adet abonenin tüketim ortalaması olan 5.215,09 m3 emsal alındığını, ilgili dönem içerisinde davacı abonesine faturalandırılan 2.286,68 m3 tüketim düşüldükten sonra kalan 2.928,42 m3 kıyas tüketim bedeli ve tebliğ gereği (%200) kaçak kullanım bedeli toplamından oluşan 04.05.2021 tarih ve ---- numaralı 24.05.2021 son ödeme tarihli 19.206,00TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, davacı adına tahakkuku yapılan söz konusu 19.206,00.-TL'lik fatura; yukarıda ------kısmında zikredilen mevzuat hükümleri, davacının kullandığı kaçak doğal ------ tüketimiyle ilgili, kullanıma ilişkin tespitler, davacı ile yapılan sözleşme hükümleri ile ----- çıkarılan Tebliğe göre yapılan hesaplamalar doğrultusunda mevzuata uygun olarak tahakkuk ettirildiğini, ayrıca davacının 22.12.2020 tarihinde müdahale şüphesiyle tesisatından sökülen ---- seri numaralı ---- yerine tesisatına yeni takılan ---- ikinci sayacı da müdahale şüphesi ile 05.05.2021 tarihinde değiştirildiğini, kontrol için laboratuvara gönderildiğini, davacı ile yapılan sözleşme ve ekleri ile diğer bilgi ve belgeler davacının iddialarının aksini göstermediğini, dava konusu tesisat ve sayaçla ilgili olarak----- yapmış olduğu işlemler, bilgi, belge ve tutanaklarla açıklanmış ve izah edilmiş olduğunu, bu bölümde davacının diğer iddiaları bu bölümde cevaplanacağını, davacının dava dilekçesindeki iddialarından biri de; pandemi nedeniyle restorantının kapalı kaldığını, bu nedenle restorantı devretmek durumunda kaldığını, ancak pandemi koşullarında sözleşmesini devredemediğini, bu sebeple de ---------sebebiyle çıkartılan 19.206,00.-TL'lik faturanın otomatik ödemede olduğu için hesaptan ----- ödendiğini iddia etmekte olduğunu, işbu iddiaların kabul edilmesi mümkün olmadığını, davacı ---- adına olan-----sözleşme hesap numaralı sözleşme hali hazırda kendi adına ve aktif kullanım ------ tarihli son kontrollerde) davacının iddia ettiği gibi pandemi nedeniyle kapalı kalan restorantını devredip devralan kişinin sözleşmeyi üstüne almaması yani davacının kendi adına olan sözleşmeyi feshetmemesi davacıyı sorumluluktan kurtarmayacağını, sözleşme gereği mahalli (daire, işyeri, vb.) terk edeceğinde en az bir hafta öncesinde durumu----- bildirerek sayacın son okumasının yapılmasını ve sözleşmenin fesh edilmesini talep etmekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin fesh edilmeden mahallin terk edilmesi haliyle ilgili olarak -------- bir çok kararlarında da görüleceği üzere; sözleşmeyi feshetmeyen abonenin sözleşmeden kaynaklı sorumluluğu devam edeceğini, abonenin mahalli terk etmesinden sonra fiili olarak ------- kullanmamış olması sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak, abone fiili kullanıcıyla birlikte tesisata ait borçlardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağını, ----- kanunların ve yönetmeliklerin kendisine tanıdığı hak ve yükümlülüklerini icra ettiğini, davacı ----- tarihinde----- yapmış oldugu sözleşme gereği; ------tarafından çıkarılmış ve çıkarılacak olan kurul kararları, yönetmelik, tebliğ vb. düzenlemeleri, kullanımla ilgili işlemlerden kaynaklı doğabilecek her türlü hukuki ve cezai müeyyideyi kabul ve taahhüt ettiğini, ------- davacıya ait sayaçla ilgili işlemlerini cevap dilekçemizin 1. bölümünde maddeleri ayrı ayrı yazılmış olan ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapıldığını, yine imzalanan -----kullanım sözleşmesinin 4. Maddesinde; sayaçların muhafazasından abonenin sorumlu olduğu, tesisat, teçhizat ve cihazlar üzerinde herhangi bir işlem ve değişiklik yapamayacağı, müdahale, sayaç ve sair aletlerinde ayar ve değişiklik yapamayacağı açıkça yazılmış olduğunu, bunların vukuu halinde aboneye kaçak ve/veya usulsüz ------- kullanımı nedeniyle mevzuatta belirtilen yaptırımların uygulanacağı açıkça yazıldığını, tüm bu işlemlerin hukuka, hakkaniyete uygun ve yerinde olduğu taraflarınca yapılan izahlarla ortaya çıkacak olduğunu, konusunda uzman teknik bilirkişi tarafından yapılacak incelemede de bu husus görüleceğini, davacı ------ sayaca müdahale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle ---kullandığı tespit edilmiş ve tespit neticesi -----piyasası mevzuat hükümleri doğrultusunda kaçak ----- kullanım bedeli faturası tahakkuk ettirildiğini, yapılan işlemlerde mevzuata herhangi bir aykırılık bulunmadığını, davacının açtığı menfi tespit davasının reddine, davacının kötüniyet tazminatı ödemesine, masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle; kaçak ----- kullanımı nedenine dayalı tahakkuk ettirilen fatura bedelinden sorumlu olunmadığının tespiti ile ödene fatura bedelinin istirdatına ilişkindir.
Taraf teşkili sağlanmış, tüm deliller toplanılmış, uyuşmazlığın çözümü bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 06/02/2022 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre; dosya muhteviyatındaki bilgi, belge ve iddialar, tarafların beyanları,------- kanun ve yönetmelikleri ve ----- tarafından yayınlanan yönetmelikler göz önünde bulundurularak gerekçeleri raporunun inceleme ve değerlendirme bölümünde detaylı olarak belirtildiğini, davacılar ------kaçak ------- kullandığına dair şüpheye yer bırakmayacak şekilde bilgi ve belge bulunmadığını, davalı----- ------kullanıldığı tespitinin sadece şüpheye ve varsayıma dayalı olduğunu, bu hususun davacının geçmiş tüketim hareketleri ve sayaç inceleme raporuyla tesvik edilmediği, dosyaya sunulan raporun sadece ön inceleme formu olduğunu, mahkemenin kaçak----- kullanımının sabit olduğu yönünde aksi kanaatte olması halinde davalı --------şirketinin düzenlemiş olduğu % 200 cezalı kaçak ------ kullanım faturasının doğru hesaplandığı ve------yayınlanan kriterlere uygun olduğunu bildirmiştir.
Rapora itirazlar üzerine ek rapor aldırılmış, ek raporda özetle; davacılar ------ kullandığına dair şüpheye yer bırakmayacak şekilde bilgi ve belge bulunmadığı, davalı --------şirketinin kaçak ------ kullanıldığı tespitinin sadece şüpheye ve varsayıma dayalı olduğu , bu hususun , davacının geçmiş tüketim hareketleri ve sayaç inceleme raporuyla tesvik edilmediği, dosyaya sunulan raporun sadece ön inceleme formu olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekiline dava konusu taleplerini davacı bazında somutlaştırması için kesin süre verildiği, davacı vekilinin 26/09/2022 tarihli beyan ve ıslah dilekçesinde "Davacı ----- tarihli fatura bedelinden kaçak --------kullanım-tüketim sebebiyle borçlu olmadığının tespitine,
Davacı ----- hesabından otomatik ödeme yolu ile bilgi ve rızası dışında tahsil edilmiş olan fatura bedelinden kaçak ------ kullanım-tüketim sebebiyle borçlu olunmaması ve davalının tahsil ettiği bu bedel nedeni ile TBK.M.77 vd. gereğince sebepsiz zenginleşmiş olması nedeni ile iş bu 04.05.2021 tarihli 19.206,00 TL'lik fatura bedelinin davalıdan alınarak davacı ----- birlikte ödenmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi" şeklinde ıslah ettiklerini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi rapor içeriklerine göre; davacı ---- dava konusu faturanın çıkartıldığı -------- sözleşme hesap numarasıyla 17.08.2010 tarihinde kendi adına sözleşme yapılarak ------- kullanımına başladığı, davacı -----daha sonra davacı ---- kurarak işletmesini devam ettirdiği, davalı tarafça abone olan davacı ------ numaralı fatura ile 19.206,00 TL kaçak kullanım bedeli tahakkuk ettirildiği, davacı ------ tarafından düzenlenen bu faturaya itiraz ettiği, davalı kurumca bila tarihli yazı ile, kaçak ---kullanımı nedeniyle -----piyasası mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapıldığı, talepleri halinde faturaya taksitlendirme işlemi uygulanacağı bildirildiği, dava konusu olan fatura bedelinin davacı ------ tarihinde ödendiği,
Davalı tarafça 22/10/2020 tarihinde davacının işletmesinde bulunan doğalgaz sayacının mühürsüz olduğunun tespit edilmesi sonucu kaçak ------- kullanımı şüphesiyle sökülerek ---- gönderildiği, 01/03/2021 tarihli ön raporda ----- üzerine davacı aboneye 19.206,00 TL lik kaçak ------ kullanım faturasının tahakkuk ettirildiği, yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde de belirtildiği üzere; abonenin ------ saatinin mührünün kopuk olması kaçak tüketim için şüphe teşkil etmekle birlikte tek başına bir karine olmadığı, mühürün kopuk olmasının yanısıra kaçak tüketimin başka delillerlede şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispat edilmesi gerektiği, bu hususun geçmiş tüketim değerlerin de varsa olağan dışı anormal tüketim değerlerinin mevcut olması yada tüketici faal haldeyken tüketimin olağandışı olarak sıfır göstermesi veya muhtelif dönemlerde eksi göstermesi şeklinde karinelerinde incelenerek sonuca varılması gerektiği, her nekadar tüketicinin geçmiş tüketim değerleri incelndiğinde sıfır tüketimler görülsede 2020 mart ayından itibaren dünya çapında görülen covid salgını nedeniyle zaman zaman restaurantların zorunlu olarak kapatılması veya tüketicilerin salgın korkusuyla dısarıda yemek yemeyi azaltması nedeniyle bu dönemde davacının bazı aylardaki tüketiminin sıfir olması bazı aylarda da çok düşük olmasının olağan karşılanması gerektiği, zira Mahkememizce ----- Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının işletmesinin salgın hastalık sürecinde kapanma tedbirleri kapsamında paket servis işini yapıp yapmadığının araştırılmasının istenildiği ancak olumlu cevap alınamadığı, kaçak tüketimin tevsik edilmesi için uygulamada kullanılan başka bir yöntemin de şüphe üzerine sökülen sayacın üzerinde oynanıp oynanmadığının yetkili bir kuruluşa gönderilerek incelenmesi olduğu, bu inceleme sonucunda sayaç üzerinde delik açıldığı,------- açılarak birler desimetreküp hanesine hareket veren aktarma dişlilerinden bir kısmının kesildiği, ------- oynandığı, çark dişlisinin birkaç dişinin kesildiği, bunun sonucunda doğru saymadığı, körük kollarnın deforme olduğu düzenli ------ geçişi sağlamadığı vb gibi birtakım tespitlerde bulunulması ve bunun raporlanması abonenin tartışmasız kaçak --------kullandığını ispatlayan bulgular olduğu, şüpheye yer bırakmayacak şekilde abonenin kaçak ----------- kullandığını tespit edebileceği, dava dosyasında bulunan raporun ------ firmasının inceleme raporu olmadığı, sadece sayacın mührünün kopuk olduğunu tepit eden sayaç ön kontrol formu niteliğinde olduğu, bu formun alt kısmında “ bu form muayene için gelen sayaçların ön kontrolu amacıyla oluşturulmuştur.ölçü ve ölçü araçları muayene yönetmeliği kapsamında yapılan şikayetli sayaç muayene raporu yerine geçmez” şeklinde ibarenin bulunduğu, bu nedenle davalı --------firmasının sayaç muayene raporu olmadan sadece mührün kopuk olmasını gerekçe göstererek kaçak doğalgaz kullanımına dayalı fatura tahakkuk ettirmesinin uygun olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Ayrıntısı gerekçeli kararda yazılacağı üzere;
1-a) Davacı ------ adına açılan menfi tespit istemli DAVANIN KABULÜ İLE; 04/05/2021 tarihli, ------numaralı ve 19.206,00 TL bedelli faturadan kaynaklı borçlu olmadığının tespitine,
b) Davacı ------ adına açılan davanın kabulü ile; 19.206,00 TLnin 24/05/2021 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar harcı 1.311,96 TL’den peşin olarak yatırılan 328,00 TL harcın mahsubu ile 983,96 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 328,00 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 67,80 TL ilk dava masrafı, 68,20 TL tebligat-müzekkere gideri, 1.300,00 TL bilirkişi gideri, olmak üzere toplam 1.436,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, -----Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
10/01/2023