T.C.
İstanbul Anadolu
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/199 Esas
KARAR NO: 2022/959 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/03/2021
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİA:
ASIL DAVADA:
Davacılar vekili; ----- tarihinde müvekkillerinin müşterek çocukları olan ---- içerisinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ---sevk ve idaresindeki ---sürücüsünün önünde seyir etmekte --- plakalı ----------- arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada, müvekkillerinin müşterek çocukları olan ---- vefat ettiğini, asli kusurla kaza yapan sürücünün kullandığı ---- plakalı aracın sigortacısı olan davalı ---- yapılan müracaatıları üzerine ---- numaralı hasar dosyasında taraflarına ödeme yapılmadığını, davacı anne ---- olmak üzere toplam 6.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı şahıslar yönünden --- olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davalı------ sorumluluğu, kaza tarihinde yürürlükte bulunan ----- limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren, ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı anne ----için --------, davacı baba ----olmak üzere toplam ----- "manevi tazminatın" davalı ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, dava masrafları ve vekalet ücretinin davalı taraflara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA:
Davacılar vekili; --- tarihinde müşterek çocukları ---- içerisinde yolcu olarak bulunduğu---------------- sürücüsünün önünde seyir etmekte olan --- plakalı -------------- arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada, müvekkillerinin müşterek çocukları --- feci şekilde can verdiği, asli kusurla kaza yapan sürücünün kullandığı --------- esnasında geçerli -------------- bulunmadığı, 5684 Sayılı Sigortacılık Yasası'nın 14/2b maddesi hükmüne istinaden------ davada davalı taraf olarak gösterildiği, davalı --- müracaatımız üzerine--- ---- hasar dosyasında tarafımıza bir miktar ödeme yapılmışsa da, yapılan ödeme eksik ve yetersiz olduğu, iş bu olayda ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan ---- ---------- sonucunda tarafların anlaşamadığı beyanını içeren son tutanak ------ tarihinde düzenlenmiş ve arabuluculuk süreci sulh olunamadan sonlandığı, iş bu dava konusu kaza nedeniyle, kazaya sebebiyet veren diğer otomobil sürücüsü ile sigortacısına ve araç işletenleri ile araç sürücülerine karşı maddi ve manevi tazminat talepli açılan -------- dosyasında aldırılan bilirkişi hesap raporuna göre sigortasız araç sürücüsü %50 kusurlu olarak kabul edilerek maddi tazminat miktarı belirlendiği, belirlenen maddi tazminat miktarından ----- sorumlu olduğundan iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğu, belirtilen nedenlerle tarafları ve konusu aynı olan iş bu davanın usul ekonomisi ilkeleri gereği ----- ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiği, müteveffanın yaşı, dava konusu trafik kazasındaki davalı sigortalısının kusuru ve davacıların----------müteveffanın gelirinden davacı varislere ayıracağı paylar dikkate alındığında, Sayın Mahkeme tarafından kusur ve hesap yönünden yaptırılacak bilirkişi hesaplaması ile müvekkillerinin tüm maddi zararları tam olarak tespit edilebileceği, davamız 6100 sayılı yeni Hukuk Yargılama Yasası’nın 107.maddesine göre “belirsiz alacak davası” olarak açılmış bulunmakla, yargılama sırasında toplanacak delillere, mahkemece yapılacak incelemelere ve tazminat hukuku alanında uzmanlığı bilinen hesap bilirkişisinden alınacak rapora göre müvekkilleri için talep edilen tazminat miktarında artış yapılacağı, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın konusu ve tarafları aynı olan ---- sayılı dosyası ile birleştirilmesine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ll. SAVUNMA:
Davalı ---- ----------şirketi tarafından -------- tarihinde davacılara yapılan ödeme ile davacıların dava konusu kaza nedeniyle tüm zararları karşılanmış olduğundan davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise kusura ilişkin itirazlarının kabulü ile tarafların kusur durumunun belirlenmesi için dosyanın ---- kusur raporu alınmasına; her halde davacının --------- sürücüsünün yanında araca binmesi nedeniyle en az %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasına, ------ ---------- olmaması nedeniyle en az %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasına, mahkemece herhangi bir tazminata hükmedilmesi durumunda dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davaya yönelik tüm beyanları dikkate alınmak suretiyle şartların varlığı halinde -------- araç sürücüsü ve işletenine rücu hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- vekili; davacılara ödenen destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında ------kalma tazminatı hesaplandığını,----meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak -------- sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporuna göre, -----plaka sayılı aracın sürücüsü 2/8 oranında kusurlu bulunduğunu, buna göre hesaplanan tazminattan 6/8 oranında kusur indirimi yapıldığını, ayrıca müteveffanın alkollü sürücü tarafından sevk ve idare edilen araca bilerek binmesi ve ----takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,------- tazminat hesaplandığını, belirlenen tazminatların hak sahipleri hesabına ödendiğini, davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, reddedilen kısım bakımından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ------ vekili; ceza dosyasında yer alan belgeler ve davalı ---- mahiyetindeki beyanları ile kazanın tek sorumlusunun davalı------------ herhangi bir ----- veya ışıklandırma bulundurmadan gecenin --- çıktığını, davacıların talep ettiği manevi tazminatın fahiş olduğunu, ---- dosyasının bekletici mesele yapılmasını, kusur durumlarının yüzde olarak oranlarının belirlenmesini, yargılama sonrasında da davacıların destekten yoksun olarak açtığı iş bu davanın vekil edenler yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- vekilinin davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
--- tarihinde davalı---- sevk ve idaresinde-----plakalı aracın, ---- plaka sayılı araç ile arasında meydana gelen kaza da ---- plakalı araçta yolcu olarak bulunan ---vefatı nedeniyle esas ve birleşen dosyadaki --------destekten yoksun kalıp kalmadıkları, desten yoksun kalma tazminatının ne olduğu ve manevi zararın ne olduğu hususlarında toplanmaktadır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Davacı vekilince, davacı anne için------ davacı baba için 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı --- davalılardan talep edilmiş, ayrıca birleşen dava ile bu tutarlar 5.000,00 TL olarak davalı ---- hesabından da tahsili istenmiştir.
----- plaka sayılı aracın, maliki davalı----sürücüsü ------ sigortacısı davalı -----sayılı aracın maliki ve sürücüsü ------- sayılı aracın kaza tarihinde ---- bulunmamaktadır. Davacı tarafça bu hususta sorumluluk yerinde olarak---- hesabına yöneltilmiştir.
--- tarihinde davacıların mirasçısı olduğu ---- yukarıda anılan araçların çarpışması sonucu vefat etmiş, davacılar müteveffanın desteğinden mahrum kalmışlardır.
---- sıralarında müşteki sanık sürücü ----idaresindeki --- plakalı otomobil ile --- yolu üzerinde --- istikametine doğru seyir halindeyken--- yanına geldiğinde aracının sağ ön kısımlarıyla, önünde kendisiyle aynı istikamette seyir halinde olan sanık sürücü -- idaresindeki ----plakalı traktöre bağlı sol arka kısımlarına çarpması sonucu ölümlü, yaralanmalı olay meydana gelmiştir.
Ceza Mahkemesince ---- ile gece vakti aydınlatmanın bulunmadığı yerleşim yeri dışındaki il yolunda, idaresindeki --------- donanımı bulunmayan---- ile tehlike arz eder şekilde trafiğe çıktığı ve bu şekildeki seyri ile gerisinden yaklaşacak araç sürücülerinin kendisini zamanında fark etme/tedbir alma imkanlarını kısıtladığı, mevcut seyri ile olay yerine geldiğinde de gerisinden yaklaşan ve kendisini zamanında fark edemeyen otomobil sürücüsünün kaza yapmasına sebebiyet verdiği olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli derecede kusurludur.
Davalı sürücü ---idaresindeki otomobil ile gece seyir halindeyken yola yeterli düzeyde dikkatini vermediği, seyrini far ışığı altındaki görüş mesafesini kontrol altında tutacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği, olay yerine geldiğinde de yetersiz olduğu belirtilmekle beraber aydınlatmanın mevcut olduğu yolda arka --- bulunmasızın seyretmekte olan aracı zamanında fark edemeyerek önlemsizce arkadan çarptığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli derecede kusurludur. " görüşlerine iştirak edilerek her iki araç sürücüsü eşit kusurlu kabul edilmiştir.
Davalılar --- Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Davalı---- tarihli sulh sözleşmesi imzalanmış, sözleşme ile davacı vekili davacıların mahkememiz dosyasında maddi tazminat talepleri yönünden davalı --- açısından sulh oldukları, herhangi bir vekalet talebi olmadığı belirtilmiştir.
HMK.nun. 313. maddesine göre "Sulh, görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir.". Ancak mahkeme dışı sulh de hukukumuzda kabul edilmiş ve davayı sona erdiren taraf işlemlerinden sayılmıştır. HMK.nun. 315. maddesinde "Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir." denilmekle sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalılar ---- Yapılan Değerlendirmede;
Davacı vekilince, davacı anne için 3.000,00 TL, davacı baba için 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ----dışındaki davalılardan talep edilmiş, ayrıca birleşen dava ile bu tutarlar 5.000,00 TL olarak davalı-------- hesabından da tahsili istenmiştir. Davacı vekili, müvekkilleri için birleştirilen davada dava dilekçesi ile ayrı ayrı talep edilen-----destekten yoksun kalma tazminatını, davacı --- için ----, Davacı ----------- olarak arttırmış ve davalı ----- teminat limitleriyle sınırlı olarak, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Hesap bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.
---- tarihli bilirkişi raporunda; Davacı paydaş ---- açısından hesaplanan zararının ---- olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde Bakiye Destekten Yoksunluk zarının --- olduğu, --- açısından hesaplanan zararının --- olduğu,
Davacı paydaş baba ------ hesaplanan zararının 118.789,02 TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili neticesinde--- olduğu, ----açısından hesaplanan zararının------- olduğu, belirtilmiştir.
Davacı vekili, zararın yarısından sorumlu ----- şirketi ile sulh olması sonucu, mükerrer ödeme oluşmaması adına davalı----- kusuru olan 1/2 oranında tazminattan sorumlu olarak kabul edilmiştir. Bu kapsamda raporda belirtilen tutarlar üzerinden oranlama yapıldığında, Davacı--- kalma tazminatı olıştuğu,
Davacı vekilinin ----- tarihli beyanında davadan önce davalı------- tarihinde davacı ---, davacı ------ tazminat ödendiğini beyan ettiği,
--- arası yasal faizi ----güncellenmiş değeri ---- tarihleri arası yasal faizi ----- güncellenmiş değeri 46.985,47 TL olduğu, davalı tarafça ödenen güncellenmiş değerlerin, davalı yanın sorumlu olduğu tazminat miktarlarından tenzil edildiğinde, Davacı --- ödenmeyen tazminatın ----, Davacı---olduğu saptanmıştır.
Davacı tarafın değer arttırım dilekçesinin sadece ---- hesabı yönünden olması nedeniyle yukarıda saptanan miktarlar üzerinden davanın ----yönünden kısmen kabulüne, diğer davalı--- yönünden değer arttırım talebi olmadığından, her davacı yönünden 3.000,00 TL ile sorumlu olmak üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ------- hesabının müterafik kusur itirazında bulunmuştur. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBKmd. 52'de düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirtilen kusura göre tazminattan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Somut olayda; dosya da mevcut bilgi ve belgeler ve kaza tespit tutanağı birlikte değerlendirildiğinde, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği halde davacının araca bindiği ve emniyet kemeri takmayarak araçtan fırladığı anlaşılmaktadır. Müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek, hesaplanan tazminattan 6098 sayılı TBK 52. maddesi gereğince %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmıştır.
Davalı yanca ayrıca hatır taşıması definde bulunulmuştur. Taşımanın, hatır taşıması olduğu hususunda ispat külfeti, bunu iddia eden davalıdadır. Davalı, davacı ile aracı kullananın arkadaş olduğu yada hatır için davacının karşılıksız taşındığını ispatlamalıdır. Davalı yanca bu husus ispatlanamadığından, hatır taşıması indirimi uygulanmamıştır.
Manevi Tazminat Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Manevi tazminat talebi yönünden ise yapılan yargılama neticesinde, tazminat miktarının belirlenmesinde gözetilen hususların açıklanması gerekir: 6098 satılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2. maddesi gereğince hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek--------- özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen ------- duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.---- gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde ----------biçimde göstermelidir. Manevi tazminat, bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, M.K'nun 4.maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir. Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir.---
Davacıların kaza nedeniyle duymuş olduğu acı ve elem, kazanın meydana geldiği tarih ve oluş şekli, davacının yaşı, tarafların kusur durumu, tarafların gelir durumu ve tüm dosya kapsamına göre yapılan tespitler uyarınca manevi tazminat miktarı tam ve bağımsız vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde takdir olunmuştur.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hususunda;
1-Davalılar----------------- Yönünden;
- Sulh nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- Davalılar----------- Yönünden;
Davalı ------Davanın Kısmen, Davalı ------Davanın Tam Kabulüyle,
Davacı -- için ------- (Davalı-----------ile sorumlu olmak kaydıyla), Davacı -- (Davalı ----- ile sorumlu olmak kaydıyla) destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline,
- Davalı ---------yönünden aşan istemin reddine,
B) Manevi Tazminat Hususunda;
Davanın Kabulü ile,
Davacı ----, Davacı ---- manevi tazminatın Davalılar ----- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,
C) Yargılama Giderleri;
1-Esas davada hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 17.487,36 TL harçtan peşin olarak alınan 874,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.612,99 TL harcın davalı ---------- tahsili ile hazineyi irat kaydına,
2-Birleşen davada hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.227,70 TL harçtan peşin olarak alınan 80,70 TL ile 640,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 1.507,00 TL harcın davalı ----tahsili ile hazineyi irat kaydına,
3-a)Sulh Nedeniyle maddi tazminattan kaynaklı Davalılar ------ aleyhine vekalete hükmedilmesine yer olmadığına
b)Davacı ----- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden------ manevi tazminat yönünden hesaplanan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı --------verilmesine,
c)Davacı--- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden---- kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar---- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ---------- verilmesine,
d)Davacı ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden-------manevi tazminat yönünden hesaplanan ---- vekalet ücretinin davalılar------- ---- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı--------- verilmesine,
e) Davacı -- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden----maddi tazminat yönünden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ------sınırlı sorumlu olmak üzere)'den tahsili ile davacı ---------- verilmesine,
f) Davacı --- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden -- maddi tazminat yönünden hesaplanan------ vekalet ücretinin davalı ---- ve Davalı----- ile sınırlı sorumlu olmak üzere)'den tahsili ile davacı -- verilmesine,
4-Esas davada davacılar tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ile 874,37 TL peşin harç olmak üzere toplam: ------- harcın davalı---- tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Birleşen davada davacılar tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ile 80,70 TL peşin harç ile 640,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam: 801,40 TL harcın davalı------ tahsili ile davacılara verilmesine,
6-Esas davada davacılar tarafından yapılan ----yargılama giderinin davalı -------- ---- tahsili ile davacılara verilmesine,
7-Birleşen davada taraflarca yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.