T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/73 Esas
KARAR NO: 2019/132
DAVA: Tazminat (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/01/2015
KARAR TARİHİ: 20/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; kooperatifteki -------- dosyalarında ceza tebliğatlarının yapıldığının anlaşıldığını ve kooperatifin idari para cezasına muhatap olduğunu, cezalara da süresinde itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, bu nedenle kooperatifin zarar gördüğünü, K.K.62.madde gereğince yöneticilerin müteselsilen sorumlu olduğunu -------borçlarının kural olarak yapılandırmaya tabi tutulduğunu, ancak çıkacak miktarın belli olmaması sebebi ile şimdilik ----- TL tazminatın müşterek ve müteselsilen tashilini talep va dava etmiştir.
Davalılar ..., ... ve ------- vekilinin ----- alındı tarihli davaya cevap dilekçesine göre özetle; Davacı ...'un kooperatifin üyesi olmadığı, kooperatifin denetçisi olduğu, bu nedenle kooperatif adına dava açma yetkisinin bulunmadığı bu nedenle davanın reddinin gerektiği, davacının iddia ettiği gibi cezanın müvekkillerin görev olduğu sürede değil, yeni yönetimin görevde olduğu zaman kooperatife tebliğ edildiği, bu nedenle itiraz edilme süresinin geçirilmesine ve dava açılmamasına yeni yönetim kurulu üyelerinin sebep olduğu, ayrıca müvekkillerin kooperatif üyeleri tarafından genel kurulda ibra edildikleri, haklannda bu zamana kadar herhangi bir inceleme komisyonu kurulmasına dair karar alınmadığı, bu nedenle müvekkiller hakkında huzurdaki davanın açılmasının kanunen mümkün olmadığı, kooperatif adına ceza ihbarnamesi kesilme sebebiyet veren -------- kooperatif üyeleri olduğu, bu kişilerin sgk'dan emekli oldukları ve serbest çalıştıkları, kooperatif tarafından bünyesine istihdam edilmeyerek dışarıdan hizmet alındığı ve alınan hizmetlere ilişkin kendilerine gider pusulası imzalatıldığı ve stopaj kesilerek ödendiği, tüm kooperatif üyelerinin bunu bildikleri, gelen cezaya yeni yönetim tarafından gerekli itirazlar yapılmadığından kesinleştiğini, davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.
Davalı ...'ın ------- tarihli davaya cevap dilekçesinde Özetle; Temmuz 2012 tarihinde yönetim kurulu üyesi olarak göreve başlamama rağmen cezalara ilişkin olarak Eylül 2012 sonunda haberinin olduğu, kooperatifte çalışan iki personelin sigortasız olarak çalıştırıldığını gördüğünü, çalışan------- neden sigortanın yatırılmadığını sorduğundan kooperatif zarara uğramasın diye yatırılmadığını beyan ettiği, kooperatifin mali müşaviri -------- sorduğunda da yönetim kurulunun böyle yapılmasını istediğini söylediği, konuyu kooperatif danışma kuruluna ilettiğini, yapılan toplantıda uygulamanın yanlış olduğu, bu nedenle ------- işine son verildiği, --------- girişinin yapıldığı ve bundan sonraki çalışacak kişilerinde işi girişlerinin yapılarak yasalara uygun hareket edilmesine karar verildiği ve dilekçe ekinde------ işe giriş bildirgesini sunduğunu ,görev süresi içinde yasalara aykırı hareket edildiğine ilişkin tarafınca yapılan tespit neticesinde yanlış uygulamaya son verildiği, bu nedenle tarafının bir hatasının bulunmadığı, yapılan yanlış işlemden sorumlu tutulamayacağından bahisle davanın kendi adına reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce alınan ----- tarihli alınan bilirkişi raporunda, Davacı kooperatife ----- Borçları dolayısı ile tahakkuk ettirilen idari para cezalarından eski yönetim kurulu üyelerinin sorumlu olup olmayacağı hususunun yapılmış olan ibra kapsamına göre belirlenebileceği şeklinde kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce ------- tarihli alınan bilirkişi raporunda; davalıların sorumluluklarını bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde sorumluluk tutarlarının -----TL olduğu, (Davacı tarafından davada fazlaya ilişkin haklarım saklı tutarak ----- TL. talep ettiği) davalıların sorumluklarının bulunmadığına kanaat getirilmesi halinde sorumluluk tutarlarının bulunmadığı şeklinde kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce ----- tarihinden alınan ek raporda; tarafların vaki kök rapora itirazlarının bir kısmının hukuki değerlendirme kapsamında kaldığından değerlendirme yapılamadığı, Davalı tarafların ekli genel kurul tutanakları ve ticaret sicil gazetesindeki ilanlarından yapılan incelemede görev dönemlerinin ;
Davalıların Adı Soyadı
Görev Başlangıç Tarihi
Görev Bitiş Tarihi
Sorumluluk Dönemi...
21/06/2008
10/11/2013
21/06/2008-10/11/2013
...
21/06/2008
17/06/2012
21/06/2008-17/06/2012
...
21/06/2008
17/06/2012
21/06/2008-17/06/2012
...
17/06/2012
10/11/2013
17/06/2012-10/11/2013
...
17/06/2012
10/11/2013
17/06/2012-10/11/2013
-------nun ilgili yazılarındaki hesap çizelgesine göre davalıların görev dönemlerine isabet eden tutarlar aşağıdaki gibi olduğu,
Davalıların Adı soyadı
Sorumluluk dönemi
Prim borcu
Geç.Zam
İ.Para Cezası
Geç.Zam
İşsizlik prim Borcu
Geç.Zam
D.V Borcu
Geç. Zam
Toplam ...
21.06.2008
10.11.2013
38.572,03
18.446,63
45.351,33
14.609,97
2.136,86
1.018,23
205,62
190,57
120.531,24
...
21.06.2008
17.06.2012
35.639,15
17.526,50
34.630,33
11.084,85
2.136,86
1.018,23
205,62
190,57
102.162,11
------------
21.06.2008
17.06.2012
35.639,15
17.256,50
34.630,33
11.084,85
2.136,86
1.018,23
205,62
190,57
102.162,11
...
17.06.2012
10.11.2013
2.932,88
1.190,13
24.904,00
8.064,98
0,00
0,00
0,00
0,00
37.091,99
...
17.06.2012
10.11.2013
2.932,88
1.190,13
24.904,00
8.064,98
0,00
0,00
0,00
0,00
37.091,99
Davalıların sorumluluk oranlarının tespitinin mahkemenin görev alanlarından olduğundan değerlendirme yapılmadığı, Dava dışı ------------makbuz karşılığı yapıldığı iddia olunan ve yukarıda tespit edilen ödemelere ilişkin olarak stopaj ödemelerinin Muhtasar Beyannamelerde gösterilmediği kök raporda rapor edildiği, davalıların sorumluklarının bulunmadığına kanaat getirilmesi halinde sorumluluk tutarlarının bulunmadığı, şeklinde kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce ----- tarihli alınan ek raporda; tarafların vaki itirazları ayrıntılı olarak değerlendirildiği , ---- tarihli ek rapor sonucunu değiştirecek ek herhangi bir husus bulunmadığı, rapordaki görüş ve kanaate bağlı kalındığını bildirmiştir.
Değerlendirme ve Gerekçe:
Dava, davacı kooperatife ,---------- tahakkuk ettirilen idari para cezalarının, davacı kooperatifin o dönem yönetim kurulunda bulunan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
--------- Merkezinin yazı cevabının tetkikinde; ----- dönemine ilişkin kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi, ------- dönemleri arası, sigortalı ----------- aylık prim hizmet belgelerinin verilmemesi nedeniyle,----- dönemine ait sigortalı----- işten ayrılış bildirgesinin verilmemesi nedeniyle,----- dönemine ait aylık prim hizmet belgesinin süresinde verilmeyerek Ek Aylık prim hizmet belgesi olarak verilmesi nedeniyle davacı kooperatife idari para cezası ve prim borcu tahakkuk ettirildiği, anlaşılmış bu tutarlar kadar kooperatifin zarara uğratıldığından bahisle zararın kooperatife ödenmesi talepli iş bu dava açılmıştır.
Dava, kooperatif adına denetçi ... tarafından, ------- tarihinde ikame edilmiş, davacı kooperatifin ---------- tarihli genel kurul toplantısında 8.maddede --------tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezası konusunda sorumluluk davası açması ve açılmış davaya devam etmesi için kooperatif denetçilerine yetki verilmesi hususu oy çokluğuyla kararlaştırılmış, temsile ilişkin baştaki eksiklik bu karar ile yargılama sırasında giderilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu alınmış, tahakkuk eden idari para cezaları yönünden --------------- gelen yazı cevabına göre önce toplam tutar -------- TL olarak tespit edilmiş, sonrasında mahkememizce yapılan yazışmalar ile cezadaki yapılandırmalar sonucu tutarın ---------- olduğu --------------- bildirilmesi üzerine ek rapor ile bu tutar üzerinden ve davalı yönetim kurulu üyelerinin her biri yönünden görev süresi dikkate alınarak ve bu sürelere oranlanmak suretiyle belirlenmiş, taraf itirazlarını ayrı ayrı değerlendirmesi, dosya kapsamına delil durumuna uygun denetime elverişli olması itibariyle raporlar hükme esas alınmıştır. Ancak ek raporlarda tahakkuk ettirilen tutar yönünden kalem kalem yapılan açıklamalardan , prim borcuna ilişkin tutar her bir davalı yönünden ayrı ayrı olacak şekilde mahkememizce toplam tutardan tenzil edilmek suretiyle davalıların tazminat sorumluluğuna hükmedilmiş , bu yönden bilirkişi raporundaki tespite iştirak edilmemiş, işçilere ilişkin prim borcunun her halükarda kooperatifin sorumluluğunda olduğu , bir zarar kalemi olarak davalılardan tahsil edilemeyeceği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Davacı vekilince-------------- tarihli dilekçe ile davalı ...'ın dava konusu olayda iyi niyet ile kooperatif lehine davrandığını, olayın ortaya çıkarılması ve sorunun düzeltilmesine çalıştığını, kendi beyanı ve tanık gösterdiği diğer kişilerin ifadeleri ile anlaşıldığını, dava konusu, bazı kooperatif elemanlarının------------- kayıt edilmeden çalıştırılması olayının ...'ın yönetime seçilmesinden önce başladığı, ...'ın göreve geldikten sonra olayı tespit ettiğini, ve diğer yöneticilere konuyu bildirerek sorunun düzeltilmesini sağladığı, dava konusu olayla ilgili iyi niyetle ve sorunu çözmek için kooperatif lehine gerekli işlemleri yapmış olması nedeni le davalılardan ... lehine davadan feragat ettikleri bildirilmiştir.
Davalılar vekilince her ne kadar dilekçelerinde ve celsede, davalılardan ... lehine feragat edilmesi nedeniyle , birlikte ve müteselsilen sorumlu olan diğer davalılar hakkındaki talepten de feragat edildiği beyan edilmiş ise de , mahkememizce bu kanaate iştirak edilmiştir.
Zira davalı yönetim kurulu üyelerinin, işbu davadaki durumu HMK 57/1-b maddesinden kaynaklanan ihtiyari dava arkadaşlığıdır. HMK 58/1-1.c. gereğince de "İhtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsızdır."
Bundan başka TBK 166/2.maddesinde "Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlulardan bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler."hükmü getirilmiştir.
Anılan yasa hükümleri ve davacı tarafın davalı ... yönünden feragat beyanına esas olarak açıkladığı gerekçe dikkate alındığında, diğer borçluların bu feragatten yararlanmasına " durumun niteliğinin elvermediği" kanaatine varılmış feragat beyanı diğer davalılara teşmil edilmemiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile; belirlenen 81.959,21 TL zararın
Davalı ... 81.959,21 TL'sinden ,
Davalı ... 66.522,96 TL'sinden,
Davalı ... 66.522,96 TL'sinden ve
Davalı ... 34.159,11 TL'sinden sorumlu olmak üzere bu davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacı Kooperatife ödenmesine,
Aşan istemin reddine,
2-Alınması gerekli 5.598,64 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılandavacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,80 TL ve ıslah harcı olan 1.888,00 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 3.539,83 TL nin (davalı ... 3.539,83 TL'sinden, davalı ... 2.872,90 TL'sinden ve ... 2.872,90 TL'sinden, davalı ...'ün 1.475,04 TL 'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 9.306,74 TL vekalet ücretinin (davalı ... 9.306,74 TL'sinden, davalı ... 7.553,35 TL'sinden ve ... 7.553,35 TL'sinden, davalı ...'ün 3.878,12 TL 'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalılar için takdir olunan 4.592,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 2.058,80 TL'nin (davalı ... 2.058,80 TL'sinden, davalı ... 1.670,92 TL'sinden ve ... 1.670,92 TL'sinden, davalı ...'ün 857,90 TL 'sinden sorumlu olmak üzere davalılardan ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 840,00 TL posta gideri, 2.950,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 3.790,00 TL yargılama giderlerinin her bir davalı için kabul ve red oranı gözetilerek ( davalı ...'ün 2.577,14 TL'sinden, davalı ...'ün 2.467,86 TL'sinden, davalı ... Hacıabdullaoğlu 'nun 2.467,86 TL'sinden davalı ...'ün 3.490,32 TL'sinden ) sorumlu olacak şekilde davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısımların ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar tarafından herhangi bir masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan vekillerin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2019