T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2013/295 Esas
KARAR NO: 2018/527
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/06/2012
KARAR TARİHİ: 15/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekilinin 08/06/2012 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 13/05/2016 tarihli sözleşmeye istinaden davalının müvekkiline silisli saç satması hususunda ticari ilişkinin başladığını, mal bedeli karşılığı davalıya ciro edilerek müşteri çeki verildiğini ve bunların teminatı olarak da 30/03/2007 tarih ve 75.000,00 TL bedelli senedin münhasıran müşteri çeklerinin teminatı olarak davalıya verildiğini, söz konusu çeklerin tamamının ibrazında ödendiğini ve senedin hükümsüz kaldığını, alış veriş dahilinde bu defa 31/12/2007 tarih ve 76.000,00 TL bedelli 2.bir teminat senedinin de aynı gerekçelerle verildiğini, sözleşmeye göre çeklerin tamamının ödenmesi halinde iade edilmesi gerektiğini, söz konusu çeklerin büyük kısmının ibrazında bazılarının ise kendileri tarafından davalıya ödendiğini, buna rağmen davalı tarafından takibe konulduğunu ve Kadıköy ...Icra Müdürlüğünün 2008/7387 Esas sayılı dosyası ile Kadıköy ....Icra Müdürlüğünün 2011/417 Esas sayılı dosyasından takip yapıldığını belirterek söz konusu senetler nedeniyle müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, müvekkillerine ayrı ayrı %40 tazminat ödenmesine, müvekkillerinden ...'ın maaşından yapılan kesintilerin reeskont faizi ile birlikte istirdatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin 13/07/2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında ticari ilişkinin 2005 yılında başladığını, 2008 yılına kadar bir çok malzemenin satın alındığını, karşılığını tamamen ödemediklerini, verilmiş olan çeklerin ödenmediğini ve davacılara iade edildiğini, alınan çeklerin cari hesap borcunun tamamını karşılamadığından senetlerin icra takibine konu edildiğini, davacı tarafından alınan malzemelerin fatura ve sevk irsaliyelerinin mevcut olduğunu, davacının borcunun ödemediğini belirterek davanın reddine, davacılar aleyhine %40 tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kadıköy .......İcra Müdürlüğünün 2008/7387 İcra dosya aslının celp edildiği,
..... Şubesine,.... Bankası Genel Müdürlüğüne, .... Bankası Kavacık Şubesine, .... Genel Müdürlüğüne, ... Müdürlüğüne, ....... Merkez Şubesine, ..... Gebze Şubesine yazılan müzekkere cevapların geldiği ve mahkememiz dosyasına arasına alındığı,
Dosya konusunda uzman Mali Müşavir Bilirkişi ....a tevdi edilmiş rapor ve ek rapor alındığı,
Dosya Bilirkişi ....... tevdi edilmiş rapor ve ek rapor alındığı görüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava ; Kadıköy ..... İcra Müdürlüğünün 2008/7387 E. Sayılı dosyasında takibe konu edilen 30/03/2007 vade tarihle 75.000 TL bedelli senet ile 31/12/2007 vade tarihli 76.000 TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Kadıköy ....... İcra Müdürlüğünün 2008/7387 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde ; davalı şirketin her iki davacı hakkında 75.000 ve 76.000 TL bedelli senetlerden dolayı 151.000 TL asıl alacak + 32.123,14 TL işlemiş faiz + 453.00 TL komisyon tutarı olmak üzere toplam 183.576,14 TL alacağın tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla 06/05/2008 tarihinde takip yaptığı, takip kesinleştikten sonra alacaklı davalının .... vade tarihli 76.000 TL bedelli senet yönünden talebinden feragat ettiği, dolasıyla icra takibinin sadece ...... vade tarihli 75.000 TL bedelli senet yönünden devam ettiği anlaşılmıştır.
Davacı ile davalı arasında 13/05/2006 tarihli sözleşme uyarınca davalının davacı firmaya .... satması konusunda ticari ilişki kurulduğu, ticari ilişki kapsamında yapılacak ödemelere karşılık davacının bir kısım müşteri çeklerini ciro ederek davalı şirkete verdiği, çeklerin ödenmemesi ihtimaline binaen davalı şirketin teminat senedi verilmesi talebinde bulunduğu, bu kapsamda 30/03/2007 vade tarihli 75.000 TL bedelli senedin düzenlenerek verilen çeklerin teminatı olarak davalıya verildiği, bu senedin teminat senedi olarak verildiğine dair davalı şirket yetkilinsince kaşe ve imza edilen 21/07/2006 tarihli belgenin davacıya verildiği, bu belgeye göre teminata konu çeklerin ödenmesinden sonra bu teminat senedinin iade edileceğinin açıkça belirtildiği görülmüştür.
Verilen çeklerin ........ Bursa Şubesine ait .... çek nolu 31/10/2007 vade tarihli 15.000 TL bedelli, ... ait ... çek nolu 30/11/2007 vade tarihli 20.000 TL bedelli,.......ait .......çek nolu 31/12/2007 vade tarihli 20.000 TL bedelli, .......... ait......çek nolu 31/01/2008 vade tarihli 20.000 TL bedelli çekler olduğu, çeklerin tamamı ibraz edildiğinde ödendiği, dolasıyla 75.000 TL bedelli teminat senedinin hükümsüz kaldığı anlaşılmıştır.
İlk teminat senedi verilmesinden sonra diğer alışverişler için 31/12/2007 vade tarihli ve 76.000 TL bedelli senedin düzenlenerek münhasıran;
............. çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 30/10/2006, tutarı 10.000 TL bedelli,
............ çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 30/11/2006, tutarı 10.000 TL bedelli,
............ çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 30/10/2006, tutarı 15.000 TL bedelli,
........... çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 30/11/2006, tutarı 5.000 TL bedelli,
............ çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 01/01/2007, tutarı 5.000 TL bedelli,
.......... çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 28/02/2007 tutarı 5.000 TL bedelli,
............ çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 31/03/2007, tutarı 5.000 TL bedelli,
........... çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 31/03/2007, tutarı 5.000 TL bedelli,
.......... çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 30/04/2007, tutarı 10.000 TL bedelli, ve .......... ... çek numaralı, ödeme yeri İstanbul, vade tarihi 20/12/2006, tutarı 3.000 TL bedelli,
Çekler için verildiği, davalı şirket yetkilisince kaşe ve imza edilen 29/03/2007 tarihli belge ile bu senedin teminat senedi olarak verildiği, çeklerin ödenmesinden sonra bu teminat senedinin iade edileceğinin açıkça belirtiği anlaşılmıştır.
Bu listede yer alan çeklerden ....... nolu çekin davacı şirketin hesabından davalı şirketin ....hesabına 27/10/2006 tarihinde 10.000 TL havale yapılmak suretiyle nakten ödendiği, yapılan havale açıklamasında anlaşılmıştır.
.......... ait .... nolu 15.000 TL bedelli çekin diğer davacı ...'ın hesabından, davalının hesabına 24/04/2007 tarihinde 14.000 USD ödemek suretiyle nakten yapıldığı havale açıklanmasındaki çeke ilişkin ödeme yapıldığına dair açıklamadan anlaşılmıştır.
Diğer çeklerin tamamının ise ibraz edildiklerinde ödendiği, bu nedenle çeklerden dolayı bir borç kalmadığı, teminat senedinin hükümsüz kaldığı anlaşılmıştır.
Davalı taraf 2005 yılından başlayıp 2008 yılına kadar geçen dönemde davacının kendilerinden çok sayıda malzeme satın aldığını, bunların davacıya teslim edildiğini, fakat karşılığının tamamen ödenmediğini, dolasıyla cari hesabın borç bakiyesi verdiğini, davacıların cari borca karşılık vermiş olduğu çeklerin ödenmediğini ve davacılara iade edildiğini, yerine yeni çeklerin verildiğini, alınan çeklerinde cari hesap borcunun tamamını karşılayacak miktarda olmadığından borçlunun verdiği senetlerin cari hesap borcuna karşılık icra takibine konu edildiğini beyanla takibin haklı olduğunu dile getirmiştir.
Mahkememizce davacı tarafın verdiği çeklerin kayıtları bankalardan istenmiş , .... Bankası, .....Bankası,.... ........., ..... ve ... Bankasına gelen yazı cevaplarında çeklerin tamamını karşılığının olduğu ve tahsil edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce mali müşavir bilirkişi ...... tarafından aldırılan 17/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2007-2008 yılı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davacının defterlerinde davalı ile ilgili fatura ve muavin defter kayıtlarında davacı şirketin kur farkının tenzili neticesinde davalıdan olan alacağını 419.50 TL olduğu yani kur farkı hariç davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, defter kayıtlarında davalıya verilen müşteri çeklerinin iadesi yada ödenmediğine dair bir tespit yapılamadığı, davalı şirketin 2007 -2008 yılı defterlerinin de usulüne uygun tutulmadığı, 31/12/2008 tarihi itibarıyla davalının davacıdan olan cari hesap bakiyesinin 68.909,35 TL olarak tespit edildiği, davalı kayıtları esas alındığında dava konusu senetlerden dolayı (75.000+76.000)=151.000 TL'nin (151.000-68.909,35 TL)=82.090,65 TL'lik kısmının karşılıksız kaldığı, bu tutara alınan malzeme karşılığı davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen ve vadesinde ödenmediği iddia edilen müşteri çeklerinin de dahil olduğu bildirilmiştir.
Yani davacı şirket ticari kayıtlarına göre davacının davalıya borç bakiyesi görülmediği, davalının ticari kayıtlarına göre ise davalının davacı şirketten 68.909,35 TL alacaklı göründüğü, dava konusu senetlerin 82.090,65 TL 'lik kısmının karşılıksız kaldığı anlaşılmıştır.
Tarafların rapora itirazlara üzerine aldırılan 28/02/2015 tarihli ek raporda; icra takibine konu edilen 75.000 ve 76.000 TL bedelli senetlerin her iki tarafa ait yasal defterlerde herhangi bir şekilde kayıtlı olmadıkları, defter kayıtlarında bedellerinin ödendiğine dair somut bir işleme rastlanılmadığı, taraflar arasındaki ticari işlemlerin hem TL hemde döviz cinsinden hesaplandığı, senet bedellerinin çek karşılığı ödendiğine ilişkin dosyada somut bir bilginin yer almadığı bildirilmiştir.
İcra dosyası incelenmek suretiyle bilirkişi Altan Kitapçı tarafından ibraz edilen 18/05/2015 tarihli raporda;
Davalı şirket tarafından 21/07/2006 tarihli imzalı belge ile davacıdan sadır olan "
...... -10.000 TL; ..........-10.000 TL ; ....15.000 TL; ... 5.000 TL ;.......- 5.000 TL ; .... /28/02/2007- 5.000 TL;........../ 31/03/2007-5.000 TL; .../ 31/03/2007- 5.000 TL;....çek/30/04/2007-10.000 TL;.... .../ 20/12/2006- 3.000 TL ;) bedelli çekler için, çekler ödendiği iade edilmek üzere davacı şirketten ve kefil ...'dan 75.000 TL tutarlı bir teminat senedi aldığı, davalı şirket tarafından 29/03/2007 tarihli şirket kaşeli belgeyle davacıdan sadır olan ( ...... .........- 15.000 TL;.......20.000TL;....-20.000TL;......- 20.000 TL) bedelli çekler için, çekler ödendiğinde iade edilmek üzere davacı şirketten ve kefil ...'dan 75.000 TL tutarlı bir teminat senedi daha aldığı, banka yazışmalarında verilen çeklerin hesaba havale, takas işlemi ve banka ibrazında ödenmiş olduğu anlaşıldığından bedelleri ödenmiş çekler karşılığında teminat amaçlı verilen 30/03/2007 vadeli 75.000 TL bedelli senedin ve 31/12/2007 vadeli 76.000 TL bedelli senedin iade edilmesi gerektiği, teminat altına alınan çekler ödenmiş olduğundan davalı tarafından iade edilmesi gerekirken edilmeyerek Kadıköy .......... .İcra müdürlüğünün 2008/7387 E. Sayılı dosyasında 151.000TL'nin tahsili için icra takibi yapıldığı takibin kesinleştirildiği, davacı tarafın davaya konu bonolar nedeniyle davalıya borcu bulunmadığı bu sebeple icra dosyasına ödenen miktarların istirdatı gerektiği bu miktarın 67.822,55 TL olduğu bildirilmiştir.
Tarafların bu rapora da itirazları üzerine aldırılan ek bilirkişi raporunda; davalının usulüne uygun tutulmadığı için kendi lehine delil niteliği taşımayan ticari defter kayıtlarına göre cari hesap bakiyesi olarak davacıdan görünen 68.909,35 TL tutarındaki alacak iddiasının subut bulmadığı, kök raporda belirtilen hususların yerinde olduğu, davalının teminat amaçlı aldığı senetlerin dayanağı bulunmadığından iade edilmesi gerektiği , takip konusu yapılan iki adet teminat senedinin 76.000 TL tutarlı olanından feragat edilmiş olmasının da sonucu etkili olmadığı, zira çekler ödendiği için her iki senedin karşılıksız kaldığı, borçlu davacı ...'ın maaşından kesilerek dosyaya yatırılan ve istirdata hak kazandığı toplam meblağın 65.959,88 TL olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi .......aldırılan 18/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu müşteri çeklerinin ödendiği 02/05/2015 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden dava tarihinden önceki tahsilatların 48.096,88 TL , dava tarihinden sonra yapılan tahsilatların ise 15.081,05 TL olduğu tespit edilmiştir.
Toplanan tüm delillere ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre ; icra takibine konu edilen her iki senedin verilen müşteri çeklerine ilişkin olarak teminat amaçlı verildiği, çek bedelleri tahsil edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça ödenmemiş gibi teminat amaçlı verilen senetlerin icra takibine konu edildiği, icra takibi kesinleştiği için borçlu ...'ın maaşından dava tarihine kadar toplam 48.096,88 TL kesinti yapıldığı, davalının bu şekilde ödenen çek bedellerine rağmen konusuz kalan teminat senetlerini kötü niyetle icra takibine konu ettiği anlaşılmakla, davanın kabulüne, davacıların bu senetlerden ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine dair karar verilmiştir.
Takibe konu senetlerin teminat amaçlı olarak verildiğini bildiği halde haksız yere icra takibine konu etmek suretiyle kötü niyetli olduğu anlaşılan davalı aleyhine, takibe konu 151.000 TL 'nin % 40 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara eşit oranda verilmesine, bahse konu icra takibi nedeniyle davacılardan ... hakkında maaş haczi uygulanmak suretiyle davadan önce tahsil edilen 48.096,88 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan istardatı ile davacı ...'a ödenmesine, davadan sonra tahsil edilen 15.081,05 TL'nin karar kesinleştikten sonra tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan istirdatı ile bu davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM:(Gerekçesi kararda açıklandığı üzere)
1-Davanın KABULÜ ile ;
Davacıların Kadıköy... İcra Müdürlüğünün 2008/7387 E. Sayılı dosyasında takibe konu edilen senetlerden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine;
Takibe konu senetlerin teminat amaçlı olarak verildiğini bildiği halde haksız yere icra takibine konu etmek suretiyle kötü niyetli olduğu anlaşılan davalı aleyhine, takibe konu 151.000 TL 'nin % 40 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara eşit oranda verilmesine,
Bahse konu icra takibe nedeniyle davacılardan ... hakkında maaş haczi uygulanmak suretiyle tahsiledilen ücretler yönünden davadan önce tahsil edilen 48.096,88 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan istardatı ile tahsili ile davacı ... 'e ödenmesine,
Davadan sonra tahsil edilen 15.081,05 TL'nin karar kesinleştikten sonra tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan istirdatı ile bu davacıya ödenmesine,
2-Davacı tarafça yapılmış 21,15 TL başvurma harcı, 2.242,35 TL peşin harç, 3,30 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.266,80 TL harç gideri ile bilirkişi, müzekkere ve tebligat ücreti olarak2.795,50 TL masraf olmak üzere toplam 4.762,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.830,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 10.314,81 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.242,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.072,46 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından sarfı yapılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair;gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacılar vekili ve davalı vekiliin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .