T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
-K A R A R-
ESAS NO: 2015/666 Esas
KARAR NO: 2018/635
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 11/06/2015
KARAR TARİHİ: 05/06/2018
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 09/07/2014 tarihli .... işine ait sözleşme akdedildiğini; iş bu sözleşme gereği davalı tarafından ....... aracı üretildiğini; bu aracın, davacıya telim edildiğini ve bunun karşılığında davacı tarafından davalıya 144.000,00 TL + KDV tutarındaki sözleşme bedelinin ödendiğini; ancak, davalı tarafından üretilen ve davacıya teslim edilen araçta meydana gelen arızalar ve bu arızaların devamlılığı sebebiyle aracın esas kullanım amacını gerçekleştiremediğini; bu arızaların davalıya bildirilmesine rağmen davalı tarafından arızaların giderilmediğini; davalı tarafından aracın sözleşmeye ve teknik şartname ile .......Yönetmeliği'ne aykırı imal edildiğini; bu nedenlerle, davacının, sözleşmeden dönme koşullarının oluştuğunu; davacının, aracın ayıplı halini tesbit amacıyla Makine Mühendisleri odasından bilirkişi raporu aldığını ve söz konusu hizmet sebebiyle de 1.357,00 TL ödeme yaptığını; yine söz konusu ayıplar sebebiyle sözleşmeden dönme iradesini davalı tarafa noter aracılığıyla bildirdiğini ve 256,26 TL ödeme yaptığını; bu nedenlerle, davacının sözleşmeden döndüğü gözetilerek 169.920,00 TL sözleşme bedelinin 15/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdatı ile sözleşme konusu aracın davalı tarafa iadesine, sözleşmeden haklı sebeple dönen davacı şirketin uğradığı 1.613,26 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini; talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu makina, standart üretilen makinalardan olamayıp davacının talebi ve direktifleri doğrultusunda yine davacının hazırladığı teknik şartnameye uygun olarak üretilen bir makina olduğunu; sözleşme ve teknik şartnamenin davalı şirket yöneticileri ve mühendisleri tarafından hazırlandığını; makinanın üretim aşamasındaki her detayı, davacının yöneticileri ve mühendisleri tarafından kontrol edildiğini; talimatları ve onayları doğrultusunda üretim aşamasının tamamlandığı ve testlerinin yapılarak davacıya teslim edildiğini; ayrıca, davalı şirket çalışanları tarafından davacı şirket çalışanlarına araç kullanım eğitimi de verildiğini; eğitimin verildiğine dair tutanağın taraf çalışanlarınca imzalandığını; davacı tarafından tutulan tek taraflı ve subjektitif ifadeler içeren tutanakların gerçeği yansıtmadığını; gerçekte ise makinanın şartnameye uygun olduğunu ve fonksiyonlarının yerine getirdiğini; davacı tarafından belirtildiği halde beklentilerini karşılamadığı için geri alınması yönünde talepleri kabul edilmediği için delil oluşturma maksadı ile tanzim edilmiş olduğunu; davacının teknik şartnameye göre değil beklentilerine göre taleplerde bulunduğunu; davacı çalışanları tarafından verilen eğitimlerde makinanın düz yolda seyir halindeyken 2. ve 3. viteste kullanılabileceğini söylemesine rağmen davacı çalışanı meyilde 3. vitesle gitmeye çalıştığını; meyilde durduğundan 3. vitesle kalkış yapmaya çalışarak elektrik motoruna zarar verdiğini; garanti kapsamında olmamasına rağmen iyi niyetli olarak ücret almadan arızanın giderildiğini; yine sözleşmede %20 meyille tırmanma kapasitesi olduğu belirtildiği halde davacı çalışanları daha yüksek oranda meyile sahip yollarda aracı zorladıklarını; dava konusu makina özel bir makina olduğu için davacı çalışanları standart bir makina kullanmak için makinayı kullanmakta direnç göstermiş olduklarını; makinayı verilen eğitimlere ve talimatlara aykırı olarak kapasitesinin üzerinde kullandıklarını; bu nedenlerle, haksız ve kötüniyetli davanın reddine, karar verilmesini; talep etmiştir.
Dava; taraflar arasında yapılan yazılı sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak davalı/ yüklenici tarafından, dava konusu aracın üretilmediğinden bahisle; davacı tarafından, davalıya yapılan ödemenin geri tahsiline karar verilmesi istemine; ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan dava konusu araç üzerinde bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ....... tarafından müştereken düzenlenen esas rapor ve ek raporlara göre; taraflar arasındaki 09/07/2014 tarihli sözleşme ve teknik şartname kapsamında, davalı/yüklenici tarafından, dava konusu 2 m3 kapasiteli ..... yıkama ve temizleme aracı [tescil belgesine göre yol süpürme makinesi] imal edildiği; gerek emniyet ve güvenlik anlamındaki hususlar, gerek keşif esnasında yapılmış olan tespitler ve gerekse aracın operasyonu esnasında oluşan problemlere dair davacı yanın sadece kendisinin imzasının bulunduğu tutanaklar göz önüne alındığında; dava konusu aracın arızalarının ve ayıplarının giderilebilir nitelikte olduğunun değerlendirildiğini ve aracın halihazırda çalışır vaziyette olduğunun göz önüne alındığında; kusurların aracın reddini gerektirir nitelikte olmadığını; davalının ayıptan doğan sorumluluğunda sözleşmeden dönme, seçimlik hakkının şartlarının oluşmadığını; dava konusu aracın, standart bir üretim olmadığını; özel amaca yönelik bir üretim olduğunu; onarım durumuna dair fiyatlandırmanın piyasa koşulları içerisinde bulunmasının mümkün olmadığını ve mevcut durumda dosya içerisinde bu duruma dair bir değerlendirme somut belge ve bilgi bulunmadığı da göz önüne alındığında; davacı yanın ayıp oranında bedel indirimi talebinde bulunabileceğini; teknik inceleme sonucunda araçtaki ayıp oranının takdiren %25 olarak tespit edildiğini; 169.920,00 TL'nin %25'ine karşılık gelen 42.480,00 TL olarak hesaplandığı; yönünde görüş bildirildiği; incelenen bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.
İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporu içeriğine göre;
Taraflar arasında; 09/07/2014 tarihli ....... işine ait sözleşme akdedildiği; iş bu sözleşme gereği davalı tarafından ... ve Temizleme aracı üretildiği ve davacıya telim edildiği; bunun karşılığında davacı tarafından davalıya 144.000,00 TL + KDV tutarındaki sözleşme bedelinin ödendiği; hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafından sözleşme kapsamında üretilen ve davalıya teslim edilen aracın sözleşme şartlarına ve teknik şartnameye uygun bulunup bulunmadığı; dava konusu araçta meydana gelen arızaların üretim kaynaklı mı yoksa kullanım kaynaklı mı olduğu; bu kapsamda, davacının sözleşmeyi haklı nedenlerle feshetme koşullarının ve başlangıçta davalıya ödediği iş bedelini istirdaten talep etme hakkının bulunup bulunmadığı; ayrıca, davacının sözleşmenin feshi kapsamında yapmış olduğu/ davacı şirketin uğradığını iddia ettiği 1.613,26 TL'yi davalıdan talep etme hakkının bulunup bulunmadığı; noktalarında toplanmaktadır.
Kural olarak; yapılan iş miktarını ve bedele hak kazanıldığını (TBK.m. 479) yüklenici; eser bedelinin ödendiğini ise iş sahibi ispat etmek zorundadır; ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK.'nun 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, TBK.'nun 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır; ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılacağı; ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK.nun 190. ve TMK.nun 6. maddeleri gereğince iş sahibi ispatlamalıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; taraflar arasındaki 09/07/2014 tarihli sözleşme ve teknik şartname kapsamında; davalı/yüklenici tarafından, dava konusu 2m3 kapasiteli ........ ....... [tescil belgesine göre yol süpürme makinesi] imal edildiği; gerek emniyet ve güvenlik anlamındaki hususlar, gerek keşif esnasında yapılmış olan tespitler ve gerekse aracın operasyonu esnasında oluşan problemlere ilişkin davacı yanın sadece kendisinin imzasının bulunduğu tutanaklar göz önüne alındığında; dava konusu aracın, arızalarının ve ayıplarının giderilebilir nitelikte olduğu ve söz konusu bu arızaların imalattan kaynaklı gizli ayıp sonucu oluştuğu; keşif sırasında dinlenen taraf tanıklarının anlatımı ve dosya içeriğine göre davacı/iş sahibinin gizli ayıpları ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu davalı/yükleniciye bildirdiği ve davalı/yüklenici tarafından arızaların giderilmeye çalışıldığı; tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiği ve aracın hali hazırda çalışır vaziyette olduğunun göz önüne de alındığında; bu kusurların, dava konusu aracın reddini gerektirir nitelikte olmadığ [yapılan imalatın, iş sahibinin kullanabileceği ve nısfet kaidelerine göre de kabule icbar edilebilecek derecede/nitelikte bulunduğu]; bu durumda, davalının ayıptan doğan sorumluluğunda, sözleşmeden dönme seçimlik hakkının şartlarının oluşmadığı; dava konusu araçtaki gizli kusur durumuna göre bedel tenzili gerekip gerektiği noktasında yapılan incelemede; dava konusu aracın, standart bir üretim olmadığı ve özel amaca yönelik bir üretim olduğu; onarım durumuna dair fiyatlandırmanın piyasa koşulları içerisinde bulunmasının mümkün olmadığı ve mevcut durumda dosya içerisinde bu duruma dair bir değerlendirme somut belge ve bilgi bulunmadığı da göz önüne alındığı; ancak, davacı yanın ayıp oranında bedel indirimi talebinde bulunabileceğinin kabulünün gerektiği; teknik inceleme sonucunda, araçtaki ayıp oranının takdiren %25 olarak tespit edildiği; bu durumda, ayıp nedeniyle indirim tutarının, dava konusu aracın/eserin değeri olan 169.920,00 TL'nin %25'ine karşılık gelen 42.480,00 TL olarak hesaplandığı; bu nedenlerle, davacının, işbu davayı açmakta haklı ve hukuki yararının bulunduğu görülmekle; davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın sübut bulduğundan kısmen kabulü ile 42.480,00 TL'nin 15/05/2015 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının yapmış olduğu 1.613,26 TL tespit masrafına ilişkin talebinin işbu davada haklılık durumuna göre yargılama giderleri içinde değerlendirileceği gözetilerek bu taleple ilgili ayrıca karar verilmesine yer olmadığına; karar vermek gerekmiş olmakla; aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
K A R A R:Yukarıda açıklanan gerekçeler ile;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
42.480,00 TL'nin 15/05/2015 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacının yapmış olduğu 1.613,26 TL tespit masrafına ilişkin talebinin işbu davada haklılık durumuna göre yargılama giderleri içinde değerlendirileceği gözetilerek bu taleple ilgili ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.901,81 TL harçtan peşin alınan 2.929,36 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 27,55 TL karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 5.022,80 TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 12.945,20 TL nisbi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ve 2.901,81 TL peşin harç toplamı: 2.929,51 TL ile aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden davanın red 0,75 ve kabul 0,25 oranına göre hesaplanan 1.489,32 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden davanın red 0,75 ve kabul 0,25 oranına göre hesaplanan 552,68 TL 'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Davacı Yargılama Giderleri : Davalı Yargılama Giderleri:
Dosya : 0,60 TLBilirkişi Ücreti: 600,00 TL
Vekalet harcı : 4,10 TL Posta Masrafı: 136,90 TL
Posta Masrafı: 233,00 TL TOPLAM: 736,90 TL x0,75=552,68 TL
Bilirkişi Ücreti: 3.900,00 TL
Tespit Masrf: 1.613,26 TL
Keşif Harcı: 206,30 TL
TOPLAM: 5.957,26 TL x 0,25=1.489,32 TL