T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/125 Esas
KARAR NO: 2022/650
DAVA: Elatmanın Önlenmesi (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2019
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ---- davalı-----sözleşmenin eki olan----akdedildiğini, taraflar arasında akdedilmiş olan ---- göre davacı ----- olarak söz edileceğini, davalı, bu ----- dışında, davacının ------ ---- tarihli başka-----alarak ---- yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığını, tarafların, yapılan ---- davalıya devretmiş olduğu -------- sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen telefon numaralarının davacıya devredileceği hususunda anlaştıklarını, davalı, davacının ---- olan ---- ---- ek olan----- ---------- devir alarak------ sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığını, taraflar, yapılan bu devir protokolü gereği ------ davalıya devretmiş olduğu -----------sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen------- davacıya devredileceği hususunda anlaştıklarını, ayrıca, davalı davacının ------sözleşmeye ek olan----- başka bir ---- devir alarak ----- ----- doğan yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığını, tarafların yapılan bu ---- gereği de ----- sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen ---- davacıya devredileceği hususunda anlaştıklarını, davalı ---- yaparak ----- belirtilen ------ devir aldığını, davalının ----- sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda devralan konumunda olan davalı sadece---- davacıya herhangi bir bedel ödemeksizin devretmekle yükümlü olduğunu, ----- aşağıda belirtilen------ için kullanılan ----- devretmeyi açıkça kabul ve taahhüt edeceğini, ayrıca şirketin sözleşmenin herhangi bir sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin anılan ------- devralandan kendi üzerine devrini talep hakkı saklıdır." şeklinde kararlaştırıldığını, davalı davacı ile akdetmiş olduğu ----- gereği davalı ile akdetmiş olduğu sözleşme ve sözleşmenin eki olan ----- yer alan tüm hüküm ve şartlara aynen uymayı kabul ve taahhüt ettiğini, davalı daha önce kendisine ait olmayan ve davacının ------ devraldığı ve sadece ----- siparişleri için kullanılan telefon numaralarını taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranmış olması sebebiyle sözleşme fesih edilmiş olmasına rağmen davacı şirkete devir etmediğini, davalı, bu ------- ---- ----satışı yaparak taraflar arasındaki sözleşmeye ve protokollere aykırı davrandığını, yani, davalı ----mükabilinde devredilmiş olan telefon hatlarını ----- satışı yapmak için kullanmakta olduğunu, kendisine çıkar sağladığını, davalı, farklı markada su satışı yaparak sözleşmeye ve protokollere aykırı davrandığını ve -----devredilmiş ---- davacı şirkete devretmediğini, bunun üzerine, davacı şirketin --- feshederek cari hesap borcunu ödenmesini ve davalıya geçici süre ile devredilmiş -----kullanılan------ kullanımının derhal durdurulmasını ve hatların davacıya devredilmesi hususunu davalıya ihtar ettiğini, ancak, ihtarname davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen---- kullanmak üzere kendisine devredilmiş olan ---- davalı tarafından davacıya devredilmediğini, davalı, davacı ile sözleşmesi devam ederken farklı markada su satışı yaparak açıkça sözleşmeye aykırı davrandığını ve ---- da davacıya devretmediğinden, davacı müvekkilinin sözleşmeden ve yasalardan doğan haklarını davalıdan talep etme hakkı doğduğunu, davalının taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme ve protokollere aykırı davranmış olması sebebiyle kendisine ---ayrı protokol ile sadece ------kullanarak davacı şirketin müşterilerini başka markada su almaları için yönlendirerek davacı şirketin zarara uğramasına sebep olduğunu, bu sebeple, kötü niyetli olan davalının davacının olanaklarıyla, yatırımlarıyla elde etmiş olduğu----- almaları için emrivaki yaparak davacının kazanç kaybına ve müşteri kaybına uğramasının önüne geçmek için----- üzerine ihtiyat-i tedbir konulmasına ve konuşmaya kapatılmasına karar verilmesini talep ettiğini, davalıya sadece -----siparişi için kullanmak üzere geçici olarak devredilmiş olan ------davalı adına olan kaydının iptali ile davacı adına tescili için mahkememize müracaat etme zorunluluğu doğmuş bulunduğunu bildirerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile ---- sözleşmesi ve ---- akdedildiğini, ayrıca müvekkilinin başka ------ devraldığını, bu devirler kapsamında müvekkilinin----- da devraldığını, davacı ile müvekkili arasında akdedilen ------ sona ermesi durumunda,----- davacıya devredileceğinin düzenlendiğini ancak ------ sona ermiş olmasına rağmen müvekkilin ----- hattını devretmediğini belirterek telefon hatlarının müvekkil adına olan kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep ettiğini, ancak davacı tarafından açılmış işbu davanın haksız, yersiz ve kötüniyetli olup reddi gerektiğini, davanın, tacir olan tarafların Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 17 uyarınca belirlediği mahkemede açılmadığından yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, HMK m. 17 uyarınca; taraflar aksini kararlaştırmadığı müddetçe dava yalnızca sözleşmeyle belirlenen mahkemede açılacağını, bu halde yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel ve özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldıracağını, diğer bir deyişle, aksi belirtilmediği sürece, yetki sözleşmesinde gösterilen mahkeme münhasır yetkili mahkeme olduğunu, davacı tarafın davasına dayanak-----maddesindeki düzenlemenin -----düzenlenen genel işlem kuralları gereği söz konusu hükmün yazılmamış sayılması gerektiğini, davacı taraf, ibraz ettiği ---- sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin anılan ----- devralandan ----- kendi üzerine devrini talep hakkı saklıdır” hükmüne dayanarak talepte bulunduğunu, davacı şirketin tutunduğu protokol hükmünde ------hatlarının hiçbir bedel ödenmeden davacı şirkete devrinden bahsedildiğini, ------aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verdiğini, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul elmesine bağlı olduğunu, aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır.” hükmünü içerdiğini beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
-------- sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle; davacı ile davalı arasındaki distribütörlük sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle ----- hatlarının davacıya bedelsiz iadesi ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının, davacı ile distribütörlük sözleşmesi yapan üç farklı dava dışı ---- kapsamında sözleşmeden doğan hak ve borçları devralması ve davacı ile davalı arasındaki ----- sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle ----- hatlarının davacıya bedelsiz iadesi ile davacı adına tescili talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.
Taraf delilleri toplanılmış, uyuşmazlığın çözümü için gerekli olduğundan dosya sözleşme hukukundan kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman ve elektronik ve haberleşme mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, --- tarihli kök raporda özetle; davacı tarafın davalıdan talep ettiği devreden ----, yine devreden ---- kullandığı -------- numarasının yerinde ve yapılan protokollere uygun olduğu, davacı yanın söz konusu --------- iadesi talebinin kabule şayan görülmediği bildirilmiş, rapora itirazlar üzerine düzenlenen ek bilirkişi raporunda; davacı vekilinin --- tarihli dilekçesinde telefon hatlarının davalıya ariyet olarak verildiğini, taraflar arasında imzalanan ---------maddesine ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerin de yerinde olmadığının ifade edildiğini, kök raporda dosya kapsamına göre bilimsel inceleme ve değerlendirmeler yapılmış olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeler de incelenmek suretiyle kanaat belirtildiğini, kök raporda genel işlem koşulunun hukuki niteliği, hüküm ve sonuçları ayrıntılı bir şekilde açıklanmaya çalışıldığını, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu diğer hükümler incelendiğinde bu sözleşme hükümlerinin de genel işlem koşulu niteliğinde olduğu değerlendirilmesi yapılabileceğini, önemli olan hususun, ispat yükünün yerine getirilmesi olduğunu, "Bir sözleşme hükmünün genel işlem koşulu niteliğinde olup olmadığını hangi tarafın ispat etmesi gerektiğine dair ------ yola çıkılarak, önceden ve çok sayıda kullanmak amacıyla hazırlanmış belirli bölümleri boş olan ve sonradan doldurulan sözleşme hükümlerinin kural olarak müzakere edilmemiş olduğu, aksinin sözleşmeyi hazırlayan tarafça ispat edilmesi gerektiği kabul edilmeli, gerektiğinde bu ----- diğer taraftan yürürlük ------ denetimi, yorum denetimi ve içerik denetimi neticesi kök raporda varılan sonuçtan ayrılmayı gerektirir bir husus da tespit edilemediğini, davacı tarafın davalıdan talep ettiği devreden --- ayrıca devreden ------- yerinde ve yapılan protokollere uygun olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi rapor içeriklerine göre; davacı ile davalı-muris arasında---- protokol akdedildiği, davalı-murisin, ---------tarihli başka --------- sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığı, tarafların, yapılan bu devir protokolü gereği-----herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen telefon numaralarının davacıya devredileceği hususunda anlaştıkları, davalı, davacının distribütörlerinden olan --- ek olan protokolü --- tarihli başka bir protokol ile devir alarak ---- sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığı, taraflar, yapılan bu devir protokolü gereği de ------ numaralı telefonları sözleşmenin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen----- davacıya devredileceği hususunda anlaştıkları, ayrıca, davalı davacının --------- sözleşmeye ek olan protokolü ----tarihli başka bir protokol ile devir alarak ---- sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini, borçlarını da devir aldığını, tarafların yapılan bu devir ------------ herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda herhangi bir bedel ödemeksizin belirtilen --- davacıya devredileceği hususunda anlaştıkları, ----------- ---- belirtilen--- devir aldığı,---- sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda devralan konumunda olan davalının sadece ----için kullanılmak üzere tarafına devredilen----- davacıya herhangi bir bedel ödemeksizin devretmekle yükümlü olduğuna dair ifadenin bulunduğu, davacı tarafça davalının aradaki sözleşmeye aykırı davranılması iddiasına dayanılarak aradaki sözleşmenin------ yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilmesi suretiyle feshedildiği, fesihe rağmen davalının---- hattını davacıya iade etmemesi nedeniyle eldeki davanın açıldığı, ------ tetkik edildiğinde; burada bahse konu -------------- yer almadığı, ---- tetkik edildiğinde; burada ---- numaralarının---------olduğu, davacı talebinde bahsi geçen------ örtüştüğü,----- tetkik edildiğinde; burada bahse konu ----------bulunduğu, talep ile örtüştüğü, davacının davalıya dava konusu ---- ariyet olarak teslim ettiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, ana sözleşme ------ verilebileceğinin yazılı olduğu,----- bulunmadığı, davacı tarafça davalının farklı markada su satışı yaparak açıkça sözleşmeye aykırı davrandığı ileri sürüldüğü, ----- herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda devralan konumunda olan davalının sadece----- için kullanılmak üzere tarafına devredilen---- davacıya herhangi bir bedel ödemeksizin devretmekle yükümlü olduğuna dair ifadenin değerlendirilmesinde; sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinden bahsedildiği, bu durumda davacının yaptığı fesih işleminin haklı/ haksız olup olmadığının değerlendirilmesinin gerekmediği kanaatine varılmakla, uyuşmazlığın çözümü için davacının talebinin haklılığına dayanak teşkil ettiği ---- uyarınca genel işlem koşulu niteliğinde olup olmadığının incelenmesi gerektiği, genel işlem koşulundan bahsedilmesi için sözleşmenin kurulmasından önce tek taraflı olarak, sadece o sözleşme için değil çok sayıdaki benzer sözleşmelerde kullanılmak amacıyla hazırlanmış ve karşı tarafın getirilen bu hükmü müzakere etmesine imkan tanınmadan sözleşmenin imzalanması gerektiği, bu konuda ispat yükünün ---- tarafça bulunduğu kanaatine varıldığı, dosyada bu yönde ispat vasıtasının bulunmadığı, ----- davalı arasında imzalanan -- Maddesinin içerik , yürürlük ve yorum denetimi yapılması sonucunda genel işlem koşulu niteliğinde bulunduğu, bu haliyle talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL karar harcının başlangıçta alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile 36,30 TL eksik harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplana------nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, --------------Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
20/09/2022