T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/141 Esas
KARAR NO: 2021/466
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/02/2017
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
----- adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----- tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
I.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ---- araçların ihlali geçişi nedeniyle doğan yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ---- sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya --- tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından ----- tarihinde dosyanın tamamına itirazda bulunduğu, müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerde nakit, kredi kartı/banka kartı yapılabilmesinin mümkün olduğu ve ücret toplama siteminin süresi içerisinde---bankasından--- alınamaması ve bu nedenle-----geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan gişede yer alan bariyer açılamamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartıyla ödenmesinin talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartıyla ödenmemesi durumunda oluşan ihlali geçiş kaydına ilişkin ihlali geçiş bildirimi, her ne kadar müvekkilinin yasal yükümlülüğü olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlali geçiş anında araç sürücüsüne teslim edildiğini, bu bildirimde "otoyoldan geçiş ücretini ödemeden çıkış yapmış bulunmaktasınız. 6001 sayılı kanun uyarınca geçiş tarihlerini izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretini cezasız ödeyebilirsiniz. Bu tarih itibariyle ------ tarihine kadar geçiş ücretini ödemediğiniz taktirde, hukuki süre başlatılacak olup geçiş ücretiyle birlikte geçiş ücretinin ------ katı kadar ceza ve oluşacak yargılama ve takip masraflarının,avukatlık ücretlerinin işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderler de tahsil edilecektir " ifadesinin yer aldığını, ihlali geçişin, müvekkil şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödemeksizin kullanması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 günlük kanuni ödeme süresi içerisinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, Bu itibarla ihlali geçişi takip eden 15 günlük süre içerisinde herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, Müvekkil şirketin 15 günlük kanuni ödeme süresinin dolmasını müteakip, müvekkil şirket tarafından --------, otoyol geçiş ücretlerini yasal süresi içerisinde ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edildiğini, Bu nedenle Müvekkil şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine, ceza tahakkuk ettirilmeden erişilemediğini ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirimde bulunamadığı, teminatlı yada teminatsız olarak borca yetecek miktarda davalıya ait------- araçlar ile borçlunun diğer tüm hak ve alacakları üzerine mahkemece verilecek hükmün kesinleşmesine kadar geçerli olmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini, Yapılacak yargılama neticesinde davalının ------- sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, davanın devamına ve davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
ll. SAVUNMA:
Davalı vekili; müvekkilin verdiği hizmet gereği ve kalite standartları sebebiyle ----nerede olduklarının kontrol edildiğini, Müvekkile ait taşıtların hepsinde ----- bulunmakta olduğunu, hepsinde bakiye belli bir miktarın altına düştüğünde --- olarak yenilenip yükseltildiğini, Ödemelerin banka aracılığıyla otomatik olarak yapıldığını, Kaldı ki -----sınırları içerisinde bulunan karayollarında nakit gişesi birkaç istisnai güzergah dışında tamamen kalktığını, ------ araç plakaları kayıtlı oldukları için gişelerde sistem çalışmasa bile kamera kayıtlarından ilgili plaka bulunup plakanın bağlı olduğu banka hesabından otomatik olarak tahsilat yapıldığını, Böylece hem kaçak geçişlerin hem de sistem arızaları nedeniyle ortaya çıkacak problemlerin önüne geçilmekte olduğunu,Hal böyle iken davacının, müvekkile hukuken geçerli hiçbir tebligat yapmadan işbu itirazın iptali davasına konu geçiş ücreti ve ceza tutarı alacağı talebi usule ve yasaya açıkça aykırı olup davanın reddinin gerektiği, davacı tarafından haksız, kötü niyetli ve hukuka aykırı davasının usulden ve esastan reddine, Kötü niyetli davacı aleyhinde %20' den az olmamak üzere tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Yasasının 30/5 ve 7. maddesi uyarınca geçiş ücretinin ve cezanın ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacının işlettiği otoyoldan davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı geçiş ücreti ve eklenen cezadan davalı tarafın bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasındadır.
----- dosyasının tetkikinde alacaklı ---- tarafından borçluya yönelik --------- alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.
İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından, davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesine göre; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.
-------- belirtildiği üzere, otoyolda ödemeler kullanılan mesafeye göre yapıldığı, nakit müşterilerin ya da etiketinde sorun olan ----- araçlarının giriş kayıtlarının plaka bilgisi ile yapılmaması durumunda bu kişilerin de bilet alarak otoyola giriş yapmalarını temin edebilmek amacıyla girişlere bariyer konulduğu, çıkışlarda ise nakit gişelerde kontrollü geçişi temin etmek, -----gişelerinde ise herhangi bir nedenle etiket vasıtasıyla geçiş ücretinin tahsil edilememesi halinde kullanıcıların farkında olmadan ihlalli---- geçiş yaparak mağdur olmalarını engellemek için bariyer bulunduğu,
Buna göre ------- hesabında para bulunmaması yahut da herhangi bir nedenden ötürü geçiş ücreti tahsil edilemediği hallerde, geçiş yapan araç sürücüsüne ihlalli geçiş bildirimi tebliği yapılarak, geçiş bariyerlerin açıldığı bu saatten sonra geçiş ücretinin ödenmemesi sorumluluğunun ihlalli geçiş yapan araç sürücüsünde olduğu, anlaşılmaktadır.
Davacının------- Yapılan Değerlendirmede;
Davacı vekili, davalıya ait ----------geçiş ücreti doğacak şekilde davacı şirketin işlettiği otoyoldan ödemesiz geçiş yaptığını iddia ettiği, davacı vekilince ihlalli geçişe ait ----görüntüleri ile sabittir karşısında, davalıya ait aracın davacının işlettiği otoyoldan --- tarihinde geçtiği sabittir.
Yukarıda açıklandığı üzere ----- hesabında para bulunmaması yahut da herhangi bir nedenden ötürü geçiş ücreti tahsil edilemediği hallerde, geçiş yapan araç sürücüsüne ihlalli geçiş bildirimi tebliği yapılarak, geçiş bariyerlerin açıldığı bu saatten sonra geçiş ücretinin ödenmemesi sorumluluğunun ihlalli geçiş yapan araç sürücüsünde olduğu, söz konusu olayda da -----İhlalli geçiş bildirimlerinin düzenlendiği, geçiş yapan davaya konu araç sürücülerine tebliğ edilmesine rağmen, ihlalli geçişten itibaren 15 gün içinde geçiş ücreti ödenmediğinden, geçiş ücreti ve cezasının kesilmesinin kanuna uygun olduğu,
Davalının, ödemesiz geçiş yaptığı gün ve devam eden on beş gün içerisinde, otoyol kullanımına dair borcunu davacı şirkete ait ------hesaplara yatırmadığı da sabittir.
Davalı şirkete ait aracın, davacının işletmekte olduğu otoyoldan ihlalli geçiş yaptığı, ------- yayınlanan köprü ve otoyollar ücret tarifesine uygun olduğu, davalı araç sürücüsünün otoyolda ödemesiz geçiş yaptığı ve devam eden 15 gün içinde de geçiş ücretini ödemediği anlaşılmakla, geçiş ücreti ve 6001 sayılı kanunun 30/5.maddesine göre tahakkuk ettirilen geçiş ücretini dört katı tutarındaki cezanın yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda, yargılama sırasında 6001 Sayılı Yasa'nın 30/5 fıkrasında yapılan değişiklikle, dava tarihinden sonra geçiş bedelinin 10 katı tutarında uygulanan cezanın, 4 katına düşürüldüğü anlaşılmaktadır.
Davanın devamı sırasında, dava konusu alacağın ödenmesi, menkul malın davacıya teslim edilmesi, gayri menkulün tahliye edilmesi gibi nedenlerle veya davanın açılmasından sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun yada -------- iptal kararı nedeniyle davanın konusuz kalması mümkündür. Davanın konusuz kaldığının tespit edilmesi halinde, mahkemece; esas (asıl talep) hakkında "Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin hüküm kurulması gerekmektedir. Bu tür kararlar, hükümler gibi (eda, tespit, inşai) nihai kararlardandır. Mahkeme kararı, aynı zamanda dava konusu hakkın mevcut olmadığını da tespit ettiği için tespit hükmü niteliğindedir.
Davanın konusuz kalması halinde, mahkemece; yargılamaya devam edilerek davanın açıldığı tarih itibariyle hangi tarafın haklı olduğunun tespit edilmesi, o taraf lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine karar verilmesi gerekir. Başka bir deyişle, yürürlüğe giren yeni yasa nedeniyle konusuz kalan davada, yeni yasanın yürürlüğe girmemiş olması halinde, davanın açıldığı tarih itibariyle haklı olan ve davasını avukat ile takip eden taraf lehine "maktu vekalet" ücretine hükmedilmesi, yargılama giderlerinin ise karşı taraftan tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.
İcra İnkar Tazminatı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
İİK’nın 67/2. maddesine göre, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan, borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurların bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir.-----
Bu kapsamda somut olayda, alacağın likit olduğu anlaşılmakla kabul edilen asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
---- sayılı takip dosyasında takip borçlusu davalı tarafından yapılan itirazının --- geçiş ücreti ve ---ceza tutarı olmak üzere toplam ---- yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına,
2---- %20 sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 413,67 TL harçtan peşin alınan 160,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 252,76 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 192,31 TL harç ile 559,10 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde -----------Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2021