T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1159 Esas
KARAR NO: 2021/1237
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/10/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; --- tarihinde davalılardan ---- bağlantı yönü üzerinde sol şeritte seyir halindeyken orta şeritte ileride seyretmekte olan maktulun kullandığı --- plakalı --- ölümüne sebebiyet verdiğini,---- hakkında mahkumiyet hükmü verildiğini, bilirkişi raporu ve trafik tespit tutanağına göre---doğumlu ----motor ustası olup ailesini geçindirmekte olduğunu, müteveffanın aylık gelirinin ise yaklaşık --- günü ölmesiyle --- eşinin maddi-manevi desteğinden yoksun kaldığını, trafik kazası sonucu asli kusurlunun sürücü ---- olduğunu, eş ve çocukların desteklerini çok erken yaşta kaybetmiş olmalarına göre bundan böyle yaşamlarındaki boşluğun ve eksikliğin karşılığı olarak davalı taraf üzerinde de caydırıcılık etkisi dikkate alınarak eş --- çocuklar ---ve ---- için ayrı ayrı ---- manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkillere ödenmesine karar verilmesini arz ettiklerini, davalılardan araç sahibi ---- çerçevesinde işleten sıfatıyla müvekkil nezdinde oluşan maddi ve manevi zararlardan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu-----yukarıda izah etmiş oldukları sebeplerden dolayı müvekkilinin mağduriyetinin telafisi imkansız boyutlara ulaşmasını önleme ve yargılama neticesinde müvekkilleri lehine hüküm altına alınma ihtimali bulunan alacakların tahsilinin temini amacı ile öncelikle teminatsız olarak iş bu taleplerinin reddi halinde sayın mahkeme tarafından takdir olunacak bir teminat mukabilinde trafikte davalılardan ---- aracın kaydına ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasına, ayrıca davalılar adına sorgu yapılarak araç ve gayrimenkule rastlanması halinde ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasına, üçüncü kişilere devrinin yasaklanmasına, trafik kazası neticeesinde eşini kaybeden ---- uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarları ----- için zarar gören araç bedeli otopark ve sair giderler ile cenaze ve defin giderleri belirlenerek kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden az olmamak kaydıyla reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davaya konu trafik kazası sonucu müvekkilleri nezdinde oluşan manevi zararlar karşılığı olarak müvekkil eş --- müteveffanın ---ayrı ayrı --- olmak üzere toplam--- tüm davacılar için toplam ---manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden az olmamak kaydıyla reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar --- vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; --tarihinde meydana gelen ve --- ölümü ile sonuçlanan kaza sonrasında müvekkil aleyhine kamu davası açıldığını ve ---- sayılı ilamı ile müvekkilinin mahrumiyetine karar verildiğini, karara karşı taraflarınca ---- başvurulduğunu, bu nedenle ortada kesinleşen bir kusur raporu olmadığı gibi kesinleşmiş bir mahrumiyet kararı da bulunmadığını, müvekkili --- sevk ve idaresindeki --- plaka sayılı aracın ceza dosyasına yansıdığı şekliyle dava dışı ---- sevk ve idaresindeki araç ile sürtünmek suretiyle çarpıştığını, kaza sonrasında ----- sürücüsünün yaşamını yitirmiş olmasının herkes gibi kendilerini ve özellikle müvekkillerini de çok üzdüğünü, ancak bu çarpışma sonrasında müteveffanın motoruna kimin şarptığının şüpheden uzak kesin olarak tespit edilemediğini, talepleri olmasına rağmen araçların ve motor üzerinde inceleme yapılmadığını, taleplerinin her defasında----- reddedildiğini, destekten yoksun kalma tazminatına esas teşkil edecek gelire ilişkin her hangi bir belge sunulmadığını, asgari ücretin üzerinde bir gelir söz konusu ise bunun belgelerle ispat edilmesi gerektiğini, müteveffanın gelirinin ---- civarında olduğu şeklindeki soyut beyanlara katılmanın mümkün olmadığını, maddi tazminat isteğinin destekten yoksun kalma tazminatı dışındaki kalemler yönünden belirsiz alacak davası olarak açılmasınn hukuken mümkün olmadığını, davacıların destekten yoksun kalma ve diğer maddi taleplerinin diğer davalı sigorta şirketi tarafından mali sorumluluk sigortası kapsamında karşlanabilecek olması nedeniyle müvekkiller adına araç ve gayrimenkullere ihtiyati tedbir niteliğinde haciz talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını -----ölümüne sebep olan çarpma eyleminin kimin tarafından yapıldığının kesin olarak belli olmaması nedeniyle ve gerçeğin ortaya çıkması başkaca mağduriyetlerin önüne geçilmesi amacıyla ceza mahkemesinin kararının kesinkeşmesinin beklenmesine, maddi tazminat isteğinin destekten yoksun kalma tazminatı dışındaki kalemler yönünden belrisiz alacak davası olarak açılmasının hukuken mümkün olmaması nedeniyle bu taleplerin usulden reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin fahiş denebilecek nitelikte olması nedeniyle reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ----- vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı Kanunun 97.maddesi uyarınca dava açılmadan önce sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmediğinden başvurunun öncelikle usulden reddi gerektiğini, davacı taraf kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmemiş olduğundan dava ikame eetme hakkı bulunmadığını,---- tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin toplamda --- maddi --- manevi tazminat talep ettiğini, ancak davacı yanın ----- maddi tazminat talebinin ne kadarının hangi davacı için ne zararına ilişkin olduğunun anlaşılamadığını, dava konusu kazaya karışan --- adına kayıtlı ---- tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkil şirket nezdinde ----- altına altına alındığını, müvekkil şirketin police kapsamında sorumluluğunun police üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluklarının maddi tazmiant açısından police kapsamında sigortalısının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına tazminat limitinin --- bedeni ve maddi zararlar tazminat limitinin --- ile sınırlı olduğunui manevi tazminat taleplerinin ---- sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemesi yapmakla yükümlü olduğunu, öncelikle davacı tarafından müvekkil şirket sigortalısı---- araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, müteveffanın müterafik kusuru bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, müterafik kusurun varlığı durumunda tazminat hesabından bu oranda indirim yapılması gerektiğini, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için müteveffa-----davacıların desteği olduğunun ispatlanması gerektiğini, tüm açıklamaları kapsamında tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla huzurda görülen davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usul yönünden reddine karar verilmesine, sayın mahkeme aksi kanaatte olması halinde davacıların maddi tazminat taleplerinin açıklatılmasına, zarar gören araç bedelinin ------tarafından değerlendirme yapılarak hesaplanmasına, dava konusu kaza ile açılmış olan ceza dosyasının celbine karar verilmesine, her durumda kazaya karışan araç sürücüsü ile birlikte ---- dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusur durumlarının belirlenmesi için dosyanın----- gönderilmesine, ilgili -------- müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu trafik kazası nedeniyle davacılara ödenen rücuya tabi bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin bulunup bulunmadığı ve var ise tensile tabi tutarının sorulmasına karar verilmesine, sayın mahkeme tarafından kusur durumunun tespitinden sonra aktüeryal hesaplamanın ----- göre yapılmasına, cevap dilekçelerinde belirtilen hususlarda var ise tazminattan birlikte kusur ve hatır indiriminin yapılmasına, davaya yönelik tüm beyanları dikkate alınmak suretiyle şartların varlığı halinde sigortalı araç sürücüsü ve işletenine rücu hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
Dava, desteklerinin trafik kazasında vefatı nedeniyle, davacılardan ----- destek tazminatı, araçta meydana gelen hasar nedeniyle, hasar ve otopark ücreti ile cenaze ve defin giderine ilişkin tüm davacıların maddi tazminat ile tüm davacıların manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde maddi tazminata ilişkin talebin açık olmaması nedeniyle Mahkememizce HMK’nun 119. maddesi gereğince talep sonucunu açıklaması için ön inceleme celsesinde davacılar vekiline süre verilmiş, sunulan ------- tarihli dilekçe ile davaya konu maddi tazminatın, her bir davacı yönünden tutarının açıklandığı belirlenmiştir.
Davacılar vekilince bununla birlikte ------- kapsamında manevi tazminatın da davalı sigortadan tahsilinin talep edildiği, ayrıca maddi tazminat yönünden de zorunlu sigorta sınırının aşılması halinde ---- dahilinde davalı sigortadan tahsilinin talep edildiği belirtilmiş ise de; anılan---- dava dilekçesinde değinilmediği gibi deliller içinde bu poliçeye dayanılmadığı, iddianın genişletilmesi mahiyetindeki bu talep yönünden davalı tarafça sunulmuş açık muvafakat da bulunmadığı değerlendirilmekle, işbu davada ------ hükümleri gereğince sorumluluk hakkında karar verilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce davalı sigortaya müzekkere yazılarak poliçe, hasar dosyası ile davacıların dava öncesi başvurusuna ilişkin kayıtların gönderilmesi talep edilmiş, gelen cevabi yazı tetkik edilmiştir.
Bu kapsamda davalı --- vasfındaki aracın, davalı sigorta nezdinde ---- dönemini kapsar --- sigortası ile sigortalı olduğu, davacıların dava öncesi tazminat ödenmesi taleplerinin ---- tarihinde davalı sigortaya tebliğ edildiği, başvuru üzerine herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğu, KTK’nun 99. maddesi gereğince --- iş gününün son gününün --- tarihi olduğu, davalı sigortanın buna göre ---- tarihinde temerrüde düştüğü belirlenmiştir.
Mahkememizce davaya konu kazanın yargılama konusu olduğu ---- sayılı dosyası sureti dosya arasına alınmış, davalı ---- taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılmasına dair karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği belirlenmiştir.
Anılan ceza dosyası kapsamında alınan kusur raporu, dosya içinde bulunan kaza tespit tutanağı, otopsi raporu Mahkememizce tetkik edilmiş, davacılar desteğinin kaza sırasında kask kullandığının kaza tespit tutanağında belirtildiği, vefatın beyin kanaması ve iç kanamaya bağlı geliştiği belirlenmekle, davacılar desteğine atfı kabil müterafik kusur bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Mahkememizce davacıların araç hasar istemi, otopark ücreti istemi yönünden makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına dair karar verilmiş, sunulan rapor dosya kapsamında, delil durumuna uygun, denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış, araç hasarı yönünden ---- tahsiline dair karar vermek gerekmiştir. Buna karşın, kazada perte çıktığı belirlenen ----- yediemin deposunda muhafazasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığı, davalıların bu nedenle doğan otopark ücretinden de sorumluluklarının bulunmadığı kanaatiyle bu alacak isteminin reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce davaya konu kazadaki kusur durumuna ilişkin teknik bilirkişiden rapor alınmış, sunulan rapor dosya kapsamına, delil durumuna uygun, ceza dosyasındaki tespitle uyumlu bulunmakla yapılan tespite Mahkememizce de iştirak olunmuştur.
Mahkememizce davacılar desteğinin, vefatı öncesi gelirine ilişkin ilgili kurumlara yazı yazılmış, tanık beyanları alınmış, zarar hesabında gözetilmiştir. Gelen tanık beyanları ve yazı cevaplarının değerlendirilerek yapılan aktüer incelenmesinde varılan kanaate Mahkememizce de iştirak olunmuş, aktüer raporu hükme esas alınmıştır.
Davaya konu cenaze ve defin gideri yönünden ---- tahsili isteminin, bu zararın vefatın doğrudan neticesi olması itibariyle, davalı sigortanın da sorumluluğu bulunduğu değerlendirilmekle ve tutarın kadri maruf olduğu kanaatiyle kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; ----tarihinde meydana gelen kazada, davacılar murisi ------ sevk ve idaresindeki ---- davalı sigortada ----- sigortalı olup, davalı --- sevk ve idaresinde bulunan ve davalı --- karıştığı kazada, davacılar desteğinin vefat ettiği, anılan kazada davalı --- %100 oranında kusurlu olduğunun alınan raporlar ile tespit edildiği, davacıların, vefat eden --- eşi ve çocukları olduğu, murislerinin ölümü nedeniyle manevi tazminat isteminin koşullarının oluştuğu değerlendirilmiştir.
Manevi tazminatın belirlenmesi yönünden ise; TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, ------ hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ----- gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Yukarıdaki anlatımlar ışığında somut olayımız ele alındığında; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi ve babası olan ---- ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacıların ölene olan yakınlıkları nedeniyle duyacakları elemin derinliği, kazada davalı ----kusur oranı, ölenin kusursuz oluuşu göz önünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde, hakkaniyet ölçüsünde manevi tazminat miktarı tayin edilmiş ve bu haliyle manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Maddi tazminat istemi yönünden;
a) Davacı --- destek tazminatı isteminin kısmen kabulü ile, --- davalı --- tarihinden, diğer davalılar yönünden --- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacı ---- verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine
b) Davacıların araç hasar bedeli, otopark ücreti, cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile -- maddi tazminatın, davalı --- tarihinden, diğer davalılar yönünden---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacılara miras payları oranında verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile;
a) --- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar --- müştereken müteselsilen tahsili ile davacı ----verilmesine,
b) --tazminatın, --- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar --- müştereken müteselsilen tahsili ile davacı --- verilmesine,
c) ---tazminatın, -- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar --- müştereken müteselsilen tahsili ile davacı ---- verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 36.802,12 TL harçtan 1.571,13 TL peşin harç ile 841,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 35.393,99 TL harcın davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Davacı ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen destek tazminatı yönünden hesaplanan 24.466,71 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı --- verilmesine,
5-Davacılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 6.000,00 TL tazminat yönünden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacılara miras payları oranında verilmesine,
6-Davalılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen destek tazminatı yönünden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ---- tahsili ile davalılara verilmesine,
7-Davalılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan miras payları oranında tahsili ile davalılara verilmesine,
8-Davacı----davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 18.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar -----verilmesine,
9-Davacı --- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 11.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ---- verilmesine,
10-Davacı ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 11.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ---- verilmesine,
11-Davalılar ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 13.450,00 TL vekalet ücretinin davacı----- verilmesine,
12-Davalılar ----davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ----verilmesine,
13-Davalılar ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı-----verilmesine,
14-Davacılar tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı 1.571,13 TL peşin harç ile 841,00 TL tamamlama harcı toplamı: 2.448,03 TL harcın davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
15-Davacılar tarafından yapılan 3.800,00 TL bilirkişi ücreti ve 639,65 TL posta masrafı olmak üzere toplam: 4.439,65 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 3.441,23 TL'nin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
16-Davalı ---- tarafından yapılan 50,00 TL posta yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 11,24 TL'nin davacılardan tahsili ile davalı---- verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
17-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacılar Vekili ile davacı ----- Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/11/2021