T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/656 Esas
KARAR NO: 2021/1236
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 17/12/2020
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin girişimci ve --- dahil birkaç şirketin kurucusu ve pay sahibi olduğunu, bunların-----olduğunu, dava konusu yapılan, ihlal edilen hakkın, ana sözleşme ile kaldırılamayıp, herhangi bir şekilde de sınırlandırılamayan temel haklardan olduğu, bu sayede----- üzerinde inceleme yapılarak ortaklığın gidişatı hakkında fikir sahibi olunabileceği, bunun yanında pay sahiplerinin genel kurulda yönetim kurulundan ---- ilgili geçmişe dönük bilgilerin yanında yönetim kurulunun mevcut işlerle ilgili tavırları, işletme stratejileri, ortaklığın genel ekonomik durumu, alış-satış fiyatları, kârlılık, siparişlerin ne durumda olduğu, başka şirketlere kaynak aktarılıp aktarılmadığı gibi konularda da bilgi talep edebileceği, yönetim organının da bu bilgi taleplerine “hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun” cevaplar vereceğini, TTK madde 437'nin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere bu bilgilerin hiçbir şekilde ilgisiz konuları içermeyeceğini, aldatıcı ve baştan savma olmayacağını ve soruların cevabı niteliğini taşımayan bilgilerin verilmeyeceğini, bu şekilde bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen pay sahiplerinin mahkemeye başvurabileceğini, 6102 sayılı TTK 514-516 maddeleri gereğince ------- göre şirketin malvarlığını, borç ve yükümlülüklerini, öz kaynaklarını ve faaliyet sonuçlarını tam, anlaşılabilir, karşılaştırılabilir, ihtiyaçlara ve işletmenin niteliğine uygun bir şekilde, şeffaf ve güvenilir olarak gerçeği dürüst, aynen ve aslına sadık surette olması gerektiğini, yönetim kurulunun, genel kurula sunmak zorunda olduğu yıllık faaliyet raporunun da, şirketin o yıla ait faaliyetlerinin akışı ile her yönüyle finansal durumunu; doğru, eksiksiz, dolambaçsız, gerçeğe uygun ve dürüst bir şekilde yansıtması gerektiğini, raporda yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilere ödenen ücret, prim, ikramiye gibi mali menfaatler,----- gösterilmesinin şart olduğu, buna karşın bir kısım eksikliklerin teminatların açık ve şeffaf olarak gösterilmesinin şart olduğunu, buna karşın bir kısım eksikliklerin bulunmasının iptal sebebi olabileceği gibi, bazılarının eksikliğinin de pay sahipleri tarafından bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde sorulacak sorulara cevap verilerek giderileceğini, bilgi edinme ve inceleme yapma imkânı sağlanması hususunda karar alınmasını, bu yönde karar aldıkları takdirde, bunun için gerekirse, süresi ve sayısı kendilerinin takdirinde olacak şekilde müvekkile uzman bilirkişiden yararlanma hak ve imkânı verilmesini; talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının neyi inceleyemediğini ve hangi konuda bilgilenemediğini, açıklamadığını;---- olarak sermaye artırımı yaptığını önce ----uymadığını, hisse payının böylece küçüldüğünü----- --- imzası karşılığı teslim edildiğini,--- davacının --- günlü faksında ve genel kurulda sorulan sorulara en geç ---- gününe kadar cevaplandırılacağının ifade edildiği, tüm sorulara----- sorulacak hususların madde metninde çok açık yazıldığı gibi, ilgili genel kurulda görüşülen ve/veya görüşülecek faaliyetler ile gelir giderlerle sınırlı olduğundan, geçmişe dönük sorularına cevap verilmediğini; yine bazı ----- kapsamında olduğundan bu açıklamalar ile yetinildiği, davacının geçmişe dönük bilgiler de istediğini, bundaki asıl amacının reddedilmiş davalarına rağmen hala davalı şirketi baskı altında tutmak için hakkını kötüye kullanmak olduğunu, bunun kanıtı olduğunu, taleplerinin reddi için de önemli bir neden olduğundan davanın reddine karar verilmesini; talep etmiştir.
Mahkememizce; taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ----- tarihli rapor alınmştır.
Dava, TTK 437 ve devamı maddeleri gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkindir.
TTK'nun 437. maddesinde;
"Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce,-----, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, -----madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra ------- bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." düzenlemesi getirilmiştir.
Davacının, davalı şirketin paydaşı olduğu, bu sebeple bilgi alma hakkının bulunduğu, davacı tarafça, davalı şirketin ----tarihinde yapılan --- kullanılması amacıyla sorular yönelttiği, bundan başka davacı tarafça---- yazı ile davalı şirket yönetim kuruluna soruların madde madde yazılı olarak da yöneltildiği, aynı genel kurulda sorulara TTK'nun 437. maddesi gereğince --- mesai bitimine kadar cevap verileceğinin bildirdiği, sorularının yanıtsız kaldığından bahisle davacı tarafça ---- tarihinde işbu davanın açıldığı belirlenmiştir.
Davalı vekilince cevap dilekçesi ekinde sunulan kayıtların tetkikinde, davacı tarafça genel kurulda sorulan sorular ve ayrıca --- tarihli yazı ile davalı şirket yönetim kuruluna yöneltilen soruların cevaplanmasına yönelik toplamda ----sayfalık yazı gönderildiği belirlenmiştir.
Davacı taraf talepleri ve sunulan cevaplar yönünden, alınan bilirkişi raporu ile bir kısım cevapların yetersiz olduğu ileri sürülmüş ise de, yapılan bu tespit yönünden bilrikişi tarafından, davalı tarafça sunulan yanıtların değerlendirilmemiş olduğu, kanaatin denetime elverişli şekilde açıklanmadığı belirlenmekle Mahkememizce bu tespitlere iştirak olunmamıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, davacı tarafça sunulan sorulara aynı sistematik içinde davalı şirket yönetimince yazılı olarak cevap verildiği, davacının yasadan kaynaklı bilgi alma veya inceleme istemlerinin cevapsız bırakılması iddiasının sübut bulmadığı kanaatiyle istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineyi irat kaydına,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı kesin olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/11/2021