T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
-KARAR-
ESAS NO: 2020/78 Esas
KARAR NO: 2021/314
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 29/05/2014
KARAR TARİHİ: 16/03/2021
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan işbu davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının -----hesabının bulunduğunu, hesabına dava dışı----- tarihinde 5.521,97 TL havale edildiğini, davacının hesabına geçmesinden sonra ------ tarihinde davalı banka şubesince herhangi bir talimat ve izin olmaksızın bu meblağın geri çekilerek dava dışı şirketin hesabına gönderildiğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu----. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını belirtmiş, itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı banka nezdinde bulunan hesabına çalıştığı işyeri olan dava dışı ----------gönderildiğini, daha sonra bu şirket tarafından davacıya sehven ödeme yapıldığının bildirildiğini, hatalı yüklenen maaş ödemelerinin geri çekilmesinin bankadan talep edildiğini, davacıya ödenmesi gereken tutarın 985,00 TL olduğunun bildirildiğini, bu miktarın ödendiğini, davacının ------Cumhuriyet Başsavcılığı'na hitaben yazdığı dilekçe ile bankayı en geniş anlamda --- rücu olarak ibra ettiğini belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Başlangıçta; İstanbul Anadolu----Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmekte olan davada verilen karar, Yargıtay ---------Karar sayılı ilamı ile göreve ilişkin dava şartı yönünden bozulmuştur. Bozma ilamı üzerine İstanbul Anadolu ---- Asliye Hukuk Mahkemesi ---- Esas,---- Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmiş, yargılamaya mahkememiz-----Esas numarası ile devam edilmiştir.
Dava, davacıya ait mevduat hesabına gelen havalenin davalı banka tarafından izinsiz olarak hesaptan geri alınması nedeniyle havale tutarının iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, havale kendisine yapılan kişiye ulaştıktan ve kabul edildikten sonra, havaleyi yapan 3. şahsın talimatı ile banka tarafından havalenin geri çekilip çekilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
TBK’nın 555.maddesi uyarınca “Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir”.---- sayılı kararı uyarınca da, havale, nitelik olarak bir borcun ödeme vasıtasıdır.----- havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur.
Uyuşmazlığın çözümü 6098 sayılı TBK'nın 555 vd. maddeleri ile özellikle havale edenin geri alma hakkının düzenlendiği 559. maddenin uygulanmasını gerektirmektedir. Anılan 559. maddenin ikinci fıkrasında, havale ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.
Somut olayda, davalı banka, havaleyi kabul ile havale eden tarafından gönderilen parayı havale alıcısının hesabına geçirmiş olmakla, havale konusu para üzerinde tasarruf hakkı havale alıcısına geçmiş olup havale eden, TBK 559/1.maddesi uyarınca havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alabilirse de, davalı havale ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağından irade fesadına dayalı dahi olsa iade istemini davalı bankaya karşı ileri süremez.
Somut olayda, ------ bedelli havale talimatının havale göndericisi dava dışı---------üzerinden, davacıya gönderildiğinin açık olduğu, ancak gönderilen tutarın hatalı olduğu, davacının dava dışı şirketten anılan tutarda alacağının bulunmadığı,---- davalı bankanın hatanın kendisinde bildirilmesi üzerine, havalenin iade edildiği anlaşılmaktadır. Davacı ile parayı gönderen dava dışı şirket arasında gerçek bir havale ilişkisi bulunmaması halinde, dava dışı şirket tarafından verilen havale talimatı sırasındaki irade sakatlığı nedeniyle, maddi hata sonucu davalının hesabına aktarılan bedel üzerinde davacının herhangi bir hakkından söz edilemez. Yine bu halde davalı bankanın nezdindeki davacı hesabında bulunan paraya bloke koyarak bu bedeli tekrar dava dışı ve hatayı yapan şirket hesabına iade etmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Savcılık dosyasında yer dava dışı şirketin iade talebinin incelenmesinde davacının dava dışı şirket çalışanı olduğu, maaşının dava konusu hesaba ödendiği görülmektedir. Dava dışı şirketin fazla maaş ödemesi yapıldığından bahisle iade talep etmesi nazara alındığında havale alıcısı ile havale göndericisi arasında geçerli bir havale ilişkisinin varlığından bahsetmek gerekir. Bu halde ise davalı bankanın davacı hesabında bulunan paraya bloke koyarak bu bedeli tekrar dava dışı ve hatayı yapan şirket hesabına iade etmesinde hukuki dayanak bulunmamaktadır. Öte yandan, uyuşmazlığa konu tutar yönünden tereddüte mahal bırakmayacak şekilde bir ibraname verilmiş de değildir. Dosya kapsamındaki delil durumu ve açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
İstanbul Anadolu --------. İcra Müdürlüğü'nün----sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın 5.354,62 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin anılan tutar üzerinden aynı şartlarla devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacak olan 5.354,62 TL %20 sine tekabül eden 1.070,92 TL icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 365,77 TL harçtan peşin alınan 94,55 TL harcın mahsubuna, bakiye 271,22 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan --- uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan---- uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 179,38 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 24,30 TL başvurma harcı, 94,55 TL peşin harç ve 3,75 vekalet harcı toplamı: 122,60 TL ile aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden davanın red %3 ve kabul %97 oranına göre hesaplanan 281,30 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden davanın red %3 ve kabul %97 oranına göre hesaplanan 4,50 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Davacı Yargılama Giderleri:
Posta Masrafı : 290,00 TL
TOPLAM : 290,00 TL X %97=281,30 TL
Davalı Yargılama Giderleri:
Posta Masrafı : 150,00 TL
TOPLAM : 150,00 TL X%3=4,50 TL