T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/23 Esas
KARAR NO:2022/560
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/01/2014
KARAR TARİHİ:23/06/2022
--- 9. maddesine göre --- adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-Karşı Davalı Vekili, davacı ile davalı şirket arasında --- tarihinde --- imzalandığını, sözleşmenin ---müvekkil şirketçe----bedelli rehin konulduğunu, yine davacının babasına ait gayrimenkule müvekkil şirket lehine ----- bedelli ipotek tesis edildiğini ve böylece davacının davalı şirkete ---- tutarında teminat verdiğini, ayrıca davacı ca davalı şirketten---talep edildiğini ve davalı şirketin de -----borç bakiyesi olması sebebiyle davacıya---göndermediğini, cari hesaptan kaynaklanan borcu fazlasıyla karşılayan teminat olmasına rağmen davalı-karşı davacının ürün vermediğini, dolayısıyla sözleşmeyi ihlal eden tarafın davalı-karşı davacı olduğunu, ------ tarihli protokol ile kararlaştırılan primlerin verilmediğini, ---- aracılığıyla gönderilen ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, bu sebeple ödenmeyen pirim alacağının, ıskonto alacağının, aylık-----takas desteği alacağının, kar mahrumiyeti alacağının ve cezai şart tazminatı alacağın olmak üzere toplam ----- tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davacı- Karşı Davalı Vekilide , toplam----olan alacak talebini ----- tarihli ıslah dilekçesi ile ---- çıkarmıştır.---- Davalı-Karşı Davacı Vekili, Davacı-Karşı Davalıca --- bedelini nakit ödemesi gerekirken, bu yükümlülüğünü ihlal ettiğini, cari hesap borcunun---- olduğunu, borç için verilen senetlerin zamanında ödenmediğini, aylık --- alma taahhüdüne uyulmadığını, her ton için --- cezai şart ödenmesi gerekeceği, Davacı- Karşı Davalıca yine başka şirketlere ait tüplerinde satıldığını, bu hususun----sayılı dosyası kapsamında yapılan keşifle tespit edildiğini, bu gerekçelerle Davalı - Karşı Davacıca sözleşmenin ---- tarihli ihtarnamesi ile feshedildiğini belirterek---- kar mahrumiyeti, ----cezai şart alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı-Karşı Davacı Vekili ---- tarihli ıslah dilekçesi ile kar mahrumiyeti talebini ---- çıkarmıştır.
Dava ---- feshi nedeniyle tarafların birbirlerine karşı açtıkları alacak davalarıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Sözleşmeyi ihlal eden tarafın kim olduğu, sözleşmenin kimin tarafından feshedildiği ve buna bağlı olarak kar kaybı ve cezai şart tazminatı talep etme şartlarının doğup doğmadığı, ödenmeyen bir prim, takas destek ve ıskonto alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Dosya kapsamında iki tarafta birbirlerine sözleşmeyi feshettiklerine dair ihtarnameler göndermişlerdir.Öncelikle Davacı-Karşı Davalı ----aracılığıyla göndermiş olduğu ---tarihli ihtarnameyle --- gün içinde ---verilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğini belirtildiği, ancak bundan sözleşmenin feshedildiğine ilişkin bir ihtarın gönderilmediği anlaşıldığından, davacı - karşı davalıca sözleşme feshedilmemiştir. Sözleşme, Davalı - Karşı Davacı tarafından ------ tarihinde gönderilen ihtarname ile dava dilekçesindeki hususlar belirtilerek açıkça feshedilmiştir.Taraflar arasında, ----bayilik sözleşmesi ve ----- tarihli bayilik sözleşmesi ek protokolü imzalanmıştır.Bayilik sözleşmesi ek protokolündeki, sözleşme süresinin ---yıl olduğu, aylık asgari ---alımı yapılacağı, her tona ----prim verileceği ve protokol tarihi matbu bayilik protokolüne elle dercedilmiştir.---- tarihli -- ek protokolündeki ---- rakamının sonradan yazıldığı, özel belgede sahtecilik suçu işlendiği iddiası hakkında -----Soruşturma, ----Karar sayılı kararla, takipsizlik kararı verilmiştir.
Esas Dava Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin hükümleri incelendiğinde, ----- tarihli ---- 14/b maddesinde; “Emtia ve ---- konusunda Bayiye tanınacak kredi ---- takdirine bırakılmıştır. Ancak----gerektiğinde sebep göstermeye mecbur olmaksızın yaldız peşin para ile satış yapmakta serbesttir.”Sözleşmenin 14/e maddesinde; “Bayi bayiliğin devamınca günün koşulları ve yapılan işin gerektirdiği,---- talep edilecek ilave teminatları vermeye mecburdur.”
Yine sözleşmenin 14/g maddesinde; “----ödemelerin gecikmesi halinde ---- ikmalini herhangi bir ihbarda bulunmaksızın durdurma, teminat isteme ve ya peşin, nakit ödeme koşuluna bağlama haklarına sahiptir. ” denilmiştir.Bu hükümlerde kararlaştırıldığı üzere Davalı - Karşı Davacı peşin yahut da teminatla satış yapıp yapmama noktasında tercih hakkına sahiptir. Davacı - Karşı Davalının teminata rağmen---- satışı yapılmadığı iddiaları taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda anılan hükümleri karşısında isnatsız olduğu anlaşılmakla, bu kapsamda Davacı- Karşı Davalının sözleşmeyi açıkça feshetmemiş olması, yine dava dilekçesindeki iddialarının da sözleşme hükümleriyle bağdaşmaması nedeniyle, ortada haklı nedenle fesih söz konusu olmadığından Davacı - Karşı Davalı Vekilinin açtığı-----değerindeki alacak davasının tüm alacak kalemleri yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Birleşen( Karşı Dava Yönünden) Yapılan Değerlendirmede;
Taraflar arasındaki---- tarihli bayilik sözleşmesi ek protokolünün 2.maddesi gereği, “Bayi, işbu protokolün imzalanmasından itibaren sözleşme süresince ---cari yıl ortalaması olarak aylık asgari ----alımı yapacağını taahhüt eder” hükmü ile----sayılı dosyasından yaptırılan tespitler dikkate alındığında davacının satın alma taahhüdünü yerine getirmediği, bu kapsamda Davalı- Karşı Davacı tarafından yapılan fesih bildiriminin haklı nedene dayandığı kabul edilmiştir.
Kar Mahrumiyetinin ne kadar olduğu hususunda ---- aldırılmıştır.
----- tarihli ----Raporunda; Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 23. maddesi gereğince sözleşme süresinin sonuna kadar mahrum kalacağı kar tazminatı alacağının da davalının--- almayı bıraktığı ---- ayı başından sözleşme süresinin bitiş tarihi olan---- tarihine kadar ödenmesi gerektiği, buna göre davalının talep edebileceği Kar Mahrumiyeti alacağının ----- olarak hesaplanabileceği, belirtilmiştir.
Davalı-Karşı Davacı Vekili --- tarihli ıslah dilekçesi ile kar mahrumiyeti talebini----- tahsilini talep etmiştir. Sözleşmenin kurulduğu ve feshedildiği tarih itibari ile talep edilen kar mahrumiyeti talebi yerinde görülmekle davanın bu yönden kabulüne karar verilmiştir.Cezai şart yönünden ise; Cezai şartı talep edebilmesi için cezai şartın oluştuğu yıldan sonraki yıllarda ürün verirken ihtirazi kayıt koyarak bu hakkını saklı tutması gerekir. Dosya kapsamından davacının söz konusu dönemden sonra herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin davalıya ürün vermeye devam ettiği anlaşıldığından, talep konusu dönem için davalıdan cezai şart isteyemez. -----Somut olayda; Davacının bu cezai şartı talep edebilmesi için cezai şartın oluştuğu aydan sonraki aylarda ürün verirken ihtirazi kayıt koymadığı, dosya kapsamından Davalı-Karşı Davacının söz konusu dönemden sonra herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ürün vermeye devam ettiği, böylelikle TBK md. 179'a göre cezai şart alacağı şartları oluşmadığı anlaşıldığından, bu yönden ise davanın reddine karar verilmiştir.
IV.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ESAS DAVA HAKKINDA;
1-Davaların REDDİNE,
2-Alınması gereken ----maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan ----- harçtan mahsubu ile fazla alınan ---- harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ------ vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
B-KARŞI (BİRLEŞEN) DAVA YÖNÜNDEN;
1-Cezai şart alacağının tahsili istemiyle açılan davanın REDDİNE,
2-Kar mahrumiyetine ilişkin davanın KABULÜ ile ----- kar mahrumiyeti bedelinin ----tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davacı-karşı davalıdan tahsiline,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan---- harçtan peşin alınan---- harcın mahsubu ile bakiye ---- karar harcının davalıdan tahsili ile----irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden ----- vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan ----- vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan --- başvurma harcı ve ---- peşin harç toplamı:----harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan yargılama giderinden davanın red ---- ve kabul ----oranına göre hesaplanan ---- davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
C-Sair hususların gerekçeli kararda gösterilmesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren --- hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ---- ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı davacı-karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.