T.C.
İstanbul Anadolu
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/1509 Esas
KARAR NO: 2018/296
ASIL DAVA ve BİRLEŞEN KADIKÖY ---.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN --- ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 08/04/2005 - 17/05/2011
BİRLEŞEN GAZİANTEP ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN--- ES. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/03/2006
KARAR TARİHİ: 16/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DOSYADA:
DAVA :Davacı vekili Musaybin Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesi ile İran'dan davalı şirket adına Mersin'e gelen ve Mersin Gümrüğünce tahliye edilmelerine izin verilmemesi nedeniyle tahliye için musaybin'e gönderilen 10 adet gazoil yüklü vagonun gerekli izinler alınamadığından dolayı halen tahliye edilemediklerini, vagonların transit taşıma ücretleri ile kira alacaklarının bulunduğunu ve halen işlemeye devam ettiğini bu nedenlerle transit taşıma ücretleri ile kira alacağı olan 5.100,00 TL'nin davalıdan reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davanın gümrük eşyası emtianın naklinden kaynaklanan navlum bedeli ile ilgili olduğunu, müvekkilinin ikametgahının Ümraniye/İstanbul adresi olduğunu bu nedenlerle sözleşmeden kaynaklanan davada yetkili mahkemenin müvekkili davalının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ayrıca müvekkilinin navlum bedeline itirazının bulunmadığını sadece kira alacağını kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili taşıma belgelerini alacağın hesaplama yöntemi ile ilgili yürürlükte bulunan mevzuatın taraflar arasındaki resmi yazışmaları dosyaya ibraz etmiştir. Mahkememizce eşyanın tasfiyesi ile ilgili belgeler Mersin Tasfiye İşletme Müdürlüğünden celp edilmiş davacı tarafda 8.9.2008 tarihli dilekçesi ekinde sunmuştur.
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Bu raporlar üzerine davacı taraf asıl dosyanın bakiyesi olan 169.996,94 Euro alacağın 29.3.2006 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili için ek dava olarak Kadıköy ---.Asliye Ticaret Mahkemesine dava açmıştır. Bu dava bu mahkemenin 2011/461 Esasında kayıtlı iken 23.6.2011 gün --- Es. --- K. Sayılı birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
Davalı şirket vekili Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği 28.3.2006 tarihli dilekçesi ile ;müvekkiline ait 10 adet vagon dolusu gazoil'in Irak'a ihraç edilmek üzere transit rejimine tabi olarak demiryolları aracılığı ile naklettirmek üzere müvekkilinin davalı idare ile anlaştığını, navlum ücretlerinin vagonların teslim alınacağı Musaybinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, gümrük eşyası 10 adet vagon'un Musaybin'e sevkiyatının yapıldığı sırada Gaziantep 2.Organize San.Bölgesinde bulunan devlet demir yollarına ait --- Lojistik istasyonunda ihbar üzerine yapılan incelemede 2 adet vagonun orjinal mühürlerinin söküldüğü ve yükün su olduğu tespit edilerek soruşturma başlatıldığını, soruşturma esnasında Mersin Gümrüklür Başmüdürlüğünün direktifleri doğrultusunda diğer 8 adet vagonun müvekkili şirkete teslimi ve yurtdışı edilmesi gerektiği halde davalı TCDD'nin navlum ücreti adı altında fevkalede yüksek bir meblağı müvekkili şirketten talep ettiğini ve Musaybin Asliye Hukuk Mahkemesinin nezdinde ihtiyati tedbir kararı alarak müvekkili şirket aleyhine --- Es. Sayılı dosya ile kısmi dava açtığını, müvekkilinin şirketin navlum ücretini ödemek istediğini ve bekleme ücretinden sorumlu tutulamayacağını öne sürerek 8 adet vagonun iadesi istenmiş olmasına rağmen iade edilmediğini, anılan vagonların Mersin'e götürüldüğünü ve el konulduğunu, 2 adet vagonun orjinal mühürlerinin ne zaman ve ne şekilde kimler tarafından bozulduğu ve yükün değiştirildiğinin tespit edilemediğini, 10 adet vagonun--- Gümrük Kapısından Türkiyeye sağlam olarak giriş yaptığının gümrük belgeleri ile sabit olduğunu iddia ile 20.12.2004 tarih --- sayılı transit beyannamesi kapsamında 2 adet vagon yükü gümrük eşyası olan gazoil motorin yaklaşık değeri olan 100.000,00 TL'nin 15.2.2005 tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davalı tarafından müvekkilinden istenen 130.000,00TL'ye varan bekleme ücretinden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı --- Genel Müdürlüğü vekili derdestlik itirazında bulunmuş ve yetki itirazında bulunmuş, esasdan da davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava Gaziantep Asliye Tic.Mahkemesinin ----Esasında görülmekte iken bu mahkemenin 8.11.2006 gün ---- Es. Ve --- K. Sayılı kararı ile dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine dair karar verilmiştir. Birleştirme kararı temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir.
Adliyelerin birleşmesi nedeniyle Kadıköy ---.Ticaret Mahkemesinin --- esas sayılı dosyasının mahkememize gönderildiği ve --- esas numarasını aldığı, mahkememizin --- esas -- karar numarası ile asıl dava ile birleşen davada karar verildiği, kararın asıl davada davacı birleşen davada davalı konumunda olan TCDD Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 12.05.2014 tarih ve 2014/ 1297 esas 2014/ 9024 karar sayılı ilamı ile asıl dava olan Kadıköy ---Asliye Ticaret Mahkemesinin--- esas ve birleşen Kadıköy--.Asliye Ticaret Mahkemesinin--- esas sayılı dosyaları ile verilen karara yönelik davacı TCDD vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, birleşen Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin ---esas sayılı dosyasındaki kararın ise "Mersin'den Nusaybin'e davalı tarafından taşınan 10 vagon motorinden 2 vagondaki motorinin taşıma esnasında çalındığını, motorinin çalınması nedeniyle taşıyıcı olan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek tazminat isteminde bulunmuştur. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, olay nedeniyle taşıyıcının sorumlu olduğu, tazminat tutarının CİM'in 40. maddesi uyarınca hesaplanması geretiği, taşınan motorine ait fatura bedeli üzerinden tazminat hesabı yapılmasının davaya uygun düştüğü belirtilmiş, mahkemece bilirikişi raporuna itibar edilerek davacı yararına tazminata hükmolunmuştur. Ancak, dosya içerisindeki belgelerden davaya konu 2 adet vagonun da içinde bulunduğu 10 vagon dolusu motorinin davacı tarafından İran'da bulunan bir şirketten Türkiye üzerinden Irak'a transit olarak nakledilmek üzere satın alındığı, motorini ithal etme yetkisi ve uygunluk belgesi bulunmayan davacının, motorini Gebze ve Mersin'de kiralanacak geçici depolama yerlerine koyup buradan ithalat yetkisi olan firmalara ve deniz araçlarına satmayı amaçladığı, gümrük mevzuatı çerçevesinde yükü geçici depolama yeri kiralama, eşyayı uygun şekilde gümrük denetimine arz etme ve nakletme yönünden uygun koşulları sağlayamaması nedeniyle motorini transit olarak Irak'a satmak için Nusaybin'e gönderdiği anlaşılmaktadır. Gönderilen 10 adet vagondan 8 adedinin eksiksiz bir şekilde Nusaybin'e vardığı halde burada yaşanan benzer eksiklikler nedeniyle tasfiye rejimine tabi tutulup satıldığı da dosya kapsamıyla sabittir. O halde davaya konu 2 adet vagonda taşınan motorinin taşıma sırasında çalınmaması halinde diğer 8 adet vagonda taşınan motorin gibi gümrük mevzuatı çerçevesinde tasfiye rejimine tabi olup olmayacağı, bu malların iç piyasaya sürülme imkanının bulunup bulunmadığı, Nusaybin üzerinden Irak'a satılıp satılamayacağı husunda, içerisinde gümrük uzmanı ve sektörden bilirkişinin bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınması, çalınan motorinin akıbetinin diğer 8 adet vagondakilerle aynı olacağının tespiti halinde ise davacının ancak tasfiye bedeline hak kazanacağı hususu gözetilmeksizin eksik inceleme ile fatura bedeli üzerinden yapılan hesaplamaya dayalı olarak tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmasına dair karar verildiği anlaşılmış,
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına dair karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Bozma ilamı sadece birleşen Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin ---esas sayılı dosyasına ilişkin olup ana dosyadaki kararın kesinleştiği anlaşılmakla, sadece bu dosyaya ilişkin değerlendirme yapılmış ve Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi --- ve Taşıma Uzmanı --- ten bozma ilamı kapsamında önceki tüm raporları birleştirici rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07.12.2015 tarihli kök raporda ; davacı --- ait 2 vagon motorin cinsi eşyanın çalındığı esnada TCDD nin bu eşyanın taşıyıcısı olduğu, demiryolu hattı ile istasyonlarının yapılan bu taşımadan sorumlu olduğu, mezkur eşyanın transit işlemleri sonlandırılmamış olduğundan Gümrük Kanununun 46.maddesi uyarınca gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulmasına ilişkin sürenin başlamadığı dolayısıyla eşyanın çalındığı esnada tasfiyelik hale gelmediği, bununla beraber --- firmasının gümrükçe onaylanmış gerekli işlemleri tamamlayamaması nedeniyle diğer 8 vagon eşyanın tasfiyesine neden olduğu ,8 vagon eşyanın tasfiyesi neticesinde elde edilen satış gelirinin eşya bedelini yansıtmadığı, bu nedenle eşya bedelinin belirlenmesinde fatura bedelinin kullanılmasının uygun olacağı, eşyanın Türkiyeye getirildiği dönem itibariyle yapılan idari düzenlemeler çerçevesinde eşyanın ithali ile yurt içinde satışı konusunda mevzuat uyarınca herhangi bir sakınca bulunmadığı bildirilmiş,
Aynı heyet tarafından sunulan 13.12.2017 tarihli ek raporda; bozma ilamı kapsamında yapılan hesaplamada tasfiye edilen 8 vagon eşya için tahsili gerçekleşen toplam satış bedelinin 166.900 tl olduğu, 8 vagon eşya içindeki toplam eşya miktarının 416,540 kg olduğu gözönüne alındığında satış sonucu tahsil edilen ortalama kg başına gelir, 0,40 tl olarak hesaplanmış olup çalınan 2 vagon 108,380 kg eşyanın muhtemel tasfiye bedelinin 108,308 kg x 0.40 TL = 43.352,00 TL olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi kök raporundaki açıklamaların dosya kapsamına kısmen uygun olduğu , zira çalınan 2 vagon eşyanın 8 adet vagonda taşınan eşya ile aynı hükümlere ve aynı akıbete tabi olduğu, 8 vagon eşyanın satılarak tasfiye edildiği, dolayısıyla çalınan 2 vagon eşya için de fatura bedelinin değil ancak tasfiye bedelinin istenebileceği anlaşılmış, bilirkişi ek raporundaki hesaplamaların da kısmen doğru olduğu fakat sadece hesaplama hatası yapıldığından belirlenen tasfiye miktarı ile mahkememizce belirlenen miktar arasında cüzi bir fark olduğu anlaşılmış, nitekim 8 vagondaki motorinin 416,540 kg olduğu, bu motorinin 166.900 tl ye satıldığı sabit olmakla 108,380 kg motorinin kaça satılacağı şeklindeki doğru orantı ile hesaplama yapıldığında 2 vagon eşya için hesaplanan tasfiye bedelinin 43.425,89 tl olduğu anlaşılmış ve 100.000 tl üzerinden açılan davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Yapılan işin ticari olması nedeniyle ticari avans faizi talebi yerinde görüldüğünden ve olayın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle temerrüt tarihi eşyanın çalınması ile birlikte başladığından temerrüt faizinin çalınma tarihi olan 15.02.2005 tarihinden itibaren işletilmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM:(Gerekçesi kararda açıklandığı üzere)
1-Mahkememizin --- esas ve birleşen Kadıköy ---ATM'nin--- Es. Sayılı dosyaları yönünden mahkememizce (bu mahkemelerin kapatılması nedeniyle yeni esas İstanbul Anadolu ---.Asliye Ticaret Mahkemesinin --- e-k) verilen kararın bu davaların davacısı olan --- tarafından temyizi üzerine temyiz isteminin reddine dair karar verilmekle kesinleşmiş olduğundan bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına
2-Birleşen Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin --- Es. Sayılı dosyası yönünden:
Çalınan motorin ile ilgili davacı talebinin KISMEN KABULÜ ile
43.425,89 TL nin 15/02/2005 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalı --- Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ---Ltd Şirketine verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
MASRAFLAR ;
Birleşen Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin --- esas sayılı dosyası yönünden , harç dışı olarak bu dosyanın davacısı tarafından yapılmış 12,20 TL başvurma , 2,10 TL vekalet tasdik harcı, 8,00 TL iki tebliğ gideri olmaküzere toplam 22,30 TL'den bu dosyanın kabul edilen kısmına isabet eden 9,58 TL'sinin davalı --- Genel Müdürlüğünden alınarak bu dosyanın davacısına verilmesine,
Daval--- Genel Müdürlüğü tarafından yapılmış 989,00 TL temyiz harçları, bozmadan sonra yapılmış tebligat ve bilirkişi ücreti olarak 2.357,50 TL olmak üzere toplam 3.368,80 TL yargılama giderinden davanın red edilen kısma isabet eden 1.920,21TL'sinin davacıdan alınarak davalı ---- Genel Müdürlüğüne verilmesine,
Kabulüne karar verilen 43.425,89 TL üzerinden hesaplanan 5.126,84 TL nispi vekalet ücretinin bu dosyanın davalısı --- Genel Müdürlüğünden alınarak davacısı ---Ltd.Şti'ye verilmesine,
Bu dosyada esastan reddine karar verilen 56.574,11 TL üzerinden hesaplanan 6.573,15 TL nispi vekalet ücretinin bu dosyanın davacısı --- Ltd.Şti'den alınarak davalı --- Genel Müdürlüğüne verilmesine,
Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.966,42 TL karar ve ilam harcından bu dosyanın davacısı tarafından peşin ödenen 3.105,00 TL'sinin mahsubu ile bakiye 138,58 TL'sinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Bu dosya için davacısı tarafından peşin ödenmiş 3.105,00 TL harç giderinin dosyanın davalısı---Genel Müdürlüğünden alınarak davacısı----Ltd.Şti'ye verilmesine,
Dair; gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay yolu açık olduğuna dair Birleşen davada Davacı vekili ile Birleşen davada Davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/03/2018