T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/389 Esas
KARAR NO: 2020/295
DAVA: Kıymetli Evrak İptali
DAVA TARİHİ: 03/04/2017
KARAR TARİHİ: 23/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ayakkabıcılık faaliyetinde bulunduğunu, davalı firma ile aralarındaki ticari ilişki gereği sipariş miktarı kadar çek keşide edilip davalı imalatçı firmaya verildiğini, imalatçı davalı firmanın ayakkabıları teslim ettikten sonra çek bedelinin ödendiğini, ticari ilişkinin bu şekilde devam ettiğini, ayakkabı siparişleri karşılığı ---------tarihli -------- bedelli, ----- tarihli ----- bedelli, ----- tarihli---- bedelli, --------- tarihli -------------- bedelli çekleri davalıya verildiğini, çeklerin karşılığı olan siparişlerin teslim edilmediğini, çeklerin de iade edilmediğini belirtmiş, anılan 4 adet çek bedelinin ödenmemesi hususunda ödemeden men kararı verilmesini ve 4 adet çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, usulüne uygun tebliğ edilen dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi vermemiştir.
HMK'nın 33. maddesine göre hakim Türk hukukunu resen uygular. Bu nedenle mahkemece; tarafların gösterdiği hukuki sebep ile bağlı olmaksızın somut uyuşmazlığa uygun olan hukuki müessese ve ilgili kanun hükümleri belirlenerek uyuşmazlığın doğru hükümlere göre çözümlenmesi gerekir. Bu açık düzenleme karşısında tarafların, iddia ve savunmalarının dayanağı olarak farklı bir yasa kuralına dayanmış olmaları tarafların lehine veya aleyhine sonuç doğurmaz ve bu konuda usuli kazanılmış hak doğduğundan da söz edilemez.
Dava, hukuki niteliği itibari ile icra takibi öncesinde açılan menfi tespit ve istirdat davası olup davacı tarafça davalıya avans olarak verilen 4 adet çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve ödemenin talep edilmiştir.
Karine olarak bir------------ mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. ----------- birer ödeme aracıdır. Bunun aksine senedin teminat amaçlı veya rehin amaçlı veya ileride yerine getirilecek bir hizmetin ifası veya malın teslimi amacıyla avans olarak verildiğinin yazılı delille ispatı gerekir.
TBK 207 maddesi uyarınca aslolan peşin satış olup, peşin satışta mal ve bedel aynı anda ödenir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Davacı peşin satışla ilgili yukarıdaki yasal karinenin ve çekin bir ödeme vasıtası olduğu hususuna ilişkin kuralın aksini iddia ederek ileride teslim edilecek mallara karşılık olarak davalıya avans niteliğinde çek verdiğini, ancak davalının mal teslim etmediğini iddia etmiştir. Bu durumda ispat külfeti davacıda olup ---------------- bu yöndeki iddianın HMK. 200 ve devamı maddeleri uyarınca usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Ne var ki davacı tarafça dosyaya sunulan bilgi ve belgeler iddiayı ispata yeterli değildir. Davacının yemin deliline de dayanmadığı anlaşıldığından açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan gerekçeler ile;
1-Sübut bulmayan davanın reddine,
Kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından bu yönde karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken 54,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 273,24 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 218,84 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, Davacı asilin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/06/2020