T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/384 Esas
KARAR NO: 2021/215
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/06/2019
KARAR TARİHİ: 23/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket ----------- alanlarında da faaliyet sunan ---- firmalarından biri olduğunu, davacı şirket tarafından dava ---- saklanması ve muhafaza edilmesine yönelik --- alındığını ve bu kapsamda taraflar arasında ---- mal ve hizmet satın alma sözleşmesi akdedildiğini,----tarihinde müvekkil şirketin kayıtlarının tutulduğu binada yangın çıktığını, tesiste çok ağır hasarın meydana geldiğini, 11.06.2019tarihli yangında yanan evrakların içeriği;----asılları ve beyannamenin ekleri, bu beyannamelere konu masraf faturaları,--- alındılar) ve varsa alınmış olan ön izin belgeleri, şeklinde olup konuya istinaden tüm kayıtlarıın çıkan yangın neticesinde zayi olduğunu, 6102 sayılı TTK m. 82/7 gereğince zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava; yangın olayında zayi olan ticari defter ve kayıtlar için zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce deliller toplanmış, konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi rapor içeriğine göre; "----- tarihinde çıkan yangında -------- belgelerinin yandığı;------ birimine verildiği belirtilen ve müşteri unvanı, ----- incelenen dosya kapsamındaki davacı dilekçesi ekinde -------- ve ekleri oldukları, ayrıca ---- bilgilerin de aynı belgelere ait oldukları anlaşılmıştır. ------- istinaden tamamen yandıkları belirtilen belgelerin ; ---- --- ve varsa alınmış olan ön izin belgeleri oldukları anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun; 64/1, Maddesinde : " Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle, ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. 64/2 maddesinde : Tacir işletmesiyle ilgili bulunan her türlü belgenin, ------ şekildeki bir kopyasını, yazılı görsel veya elektronik ortamda saklamakta yükümlüdür.82/4 maddesinde : " Kayıtlar 65'nci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, ---- Bu tür yazdırılmış bilgiler defterler ve gerekli diğer kayıtlar, olgu ve işlemleri saptayan belgelerin dosyalanması şeklinde veya veri taşıyıcıları aracılığıyla da tutulabilir 82/7 maddesinde : " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; Yangın. su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini İsteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir, denilmektedir. ------- tarihinde çıkan ve sebebinin anlaşılamadığı, belirtilen yangın esnasında tamamen yandığı beyan edilen----- bölümünde maddeler halinde belirtilmiş belgeler) belgelerin, 6102 sayılı TTK, 64 maddesinde tutulması zorunlu yasal ticari defterlerin------- dayanakları oldukları ve 64/2- 82/4 ve 82/ /7 kapsamında oldukları" yönünde
------------- tarihinde meydana gelen yangına ilişkin yangın raporunun dosya arasına alındığı görüldü.
Dosyaya davacı tarafça sunulan belgelere göre; davacı şirket ile --------------- sözleşmenin bulunduğu, dava dışı şirket tarafından yangında zayi olan belgelerle ilgili davacı şirkete bilgilendirme yazılarının gönderildiği anlaşılmıştır.
------- cevabına göre; davacı şirket hakkında herhangi bir vergi incelemesi bulunmadığı görüldü.
------ Cumhuriyet Başsavcılığı'nın --------- soruşturma dosyasının uyaptan dosya arasına alındığı anlaşıldı.
6102 sayılı TTK' nın 82/7 maddesinde, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin kanunda belirtilen nedenlerle zıyaa uğraması halinde, defter sahibi tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yetkili mahkemeden kendisine bir zayi belgesi verilmesini talep etmesi öngörülmüş olup, davacının---- tarihinde olayı öğrendiğine kanaat getirilerek maddede düzenlenen 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşıldı.
TTK'nın 64. maddesine göre; her tacir, ticari defterleri tutmak yükümlülüğü altındadır. Ticari defter tutma yükümlülüğü, ticari defter ve kayıtların özenle muhafaza edilmesi yükümlülüğünü de ihtiva eder. Somut olayda; ---------" akdedilmiş, ticari defter ve kayıtlar ile sair evrak muhafaza borcu altındaki dava dışı şirket yedinde iken zayi olmuştur.
Tüm dosya kapsamındaki delil durumuna göre; davacı şirketlerin TTK' nın 82/7 maddesine uygun olarak dava konusu ---------- döküman tarihli ------- beyannamenin ekleri, bu beyannamelere konu ek masraf faturaları, ----- alındıları ve varsa alınmış olan ön izin belgeleri muhafaza ettiği, dosya içerisinde yer alan ve kararın eki sayılan listede ---- beyannamenin ekleri, bu beyannamelere konu ek masraf faturaları, -------ve varsa alınmış olan ön izin belgelerin yangın nedeniyle zayi olduğu, zayi belgesi verilmesinin hak düşürücü süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeden talep edildiği anlaşıldığından açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE ;--------- dava dilekçesi ekinde bulunan ek ------------ beyannamesi asılları ve beyannamenin ekleri, bu beyannamelere konu ek masraf faturaları, ----olan ön izin belgeleri konulu ---------- içerisinde bulunup ------- tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle zayi olduğunun TESPİTİNE, 6102 sayılı TTK.madde 82/7 gereği davacı şirkete ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
Mahkememiz dosyası içerisinde yer alan dava dilekçesinde ekler kısmının 3.Sırasında belirtilen ve dava dilekçesine -- sayfa halindeki listenin hükmün eki sayılmasına,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 59,30 TL karar ve ilam harcından 44,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 14,90 TL karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karş verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.