T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/71 Esas
KARAR NO: 2020/412
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 18/01/2018
KARAR TARİHİ: 14/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili --- tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ------ plakalı aracın ruhsat sahibi olan ----- arasında, araç değer kaybı ve kazanç kaybı hususunda temlik sözleşmesi imzalandığını, ------------ plakalı aracın şoförünün % 100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğünü, davalı sürücü yazılı ve imzalı beyanıyla kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini açıkca ikrar ettiğini, İşbu kaza sebebi ile temliğe konu araçta maddi hasarın meydana geldiğini, ortaya çıkan hasar sebebi ile temliğe konu aracın ---gün onarımda kaldığını, Temliğe konu aracın ticari gelir elde ettiği söz konusu olduğundan ----gün boyunca çalışamamasından dolayı kazanç kaybına uğradığını, --------maddesinde kazanç kaybı teminat kapsamı dışında bırakıldığını, bu nedenlerle temliğe konu aracın uğradığı günlük ---- olmak üzere ---- günlük kazanç kaybının davalı/borçludan talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, temliğe konu aracın icra takibi ile talep ettiği ---- günlük kazanç kaybı bedeli likit alacak olup, borçlu itirazlarında haksız olduğundan İİK m.67/2 hükmü mucibince icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiğini, davanın kabulü ile davalı/borçluların ------------ sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazlarının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davalıların itirazları haksız ve kötüniyetli olduğundan alacağın % 20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- tarihli cevap dilekçesinde özetle; --- plaka sayılı aracın müvekkili şirket ----------- adına kayıtlı olduğunu, Ancak kazanın meydana geldiği tarihte araç üzerinde işleten sıfatı bulunmamakta olup dava konusu talepler hakkında sorumluluğu bulunmadığını, motorlu bir aracı, kendi menfaat ve hesabına işleten, tehlike ve masraflarını üstlenen, araç üzerinde fiilen hakimiyet yetkisine sahip olan, aracın tahsis amacına yönelik olarak, sürekli, en genel niteliğiyle üstlenen kişi olduğunu, Bu suretle bir aracın verdiği zarardan, KTK. 3. maddesi ile bu araçtan yararlanan ve onun üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimsenin sorumlu tutulmasının sağlanmış olduğunu, Dava konusu olayda da dava dışı kiracı kullanımında iken kaza meydana gelmiş olup, işbu kiracı aracın trafiğe sokulmasına, orada tutulmasına veya trafikten çekilmesine, donatılmasına, bakılmasına, muhafazasına, kim tarafından, nasıl ve hangi amaçla kullanılması gerektiğine karar verme yetkisine sahip olanın işleten olduğunu, işbu aracın şirket tarafından uzun süreli olarak kiraya verildiğini, Kazanın da aracın kirada bulunduğu sırada meydana geldiğini, müvekkilimizin hukuken maddi zararlardan sorumluluğunun söz konusu olmadığını, kazanın meydana gelmesinde kusur, şerit izleme ve değiştirme kurallarına aykırı hareket eden ------plakalı araç sürücüsüne ait olduğunu, kazanın meydana geldiği anda müvekkiline ait aracın hali hazırda yoluna devam ettiğini, Buna karşın davacıya ait aracın sürücüsü hakimiyeti altında bulunan araç ile aniden kurallara aykırı hareket ederek kazaya sebebiyet verdiğini, kusurun tamamen davacıya ait araçta olup müvekkiline ait araçta kusurun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından talep edilen günlük kira bedeli ile onarım süresinin fahiş olduğunu, müvekkili aleyhine açılan huzurdaki davanın öncelikle davacı temlik sözleşmesini sunmadığından ve davalının işleten sıfatı bulunmadığından bahisle husumet yönünden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----tarihli cevap dilekçesinde özetle; ---- plakalı aracın müvekkilinin işvereni olan şirket tarafından kiralandığını, müvekkili, kaza tarihinde çalışmakta olduğu----------- halen çalışmasını sürdürdüğünü, kaza sırasında müvekkilinin hakimiyetinde bulunan aracın, şirket tarafından kiralandığını, davacının talep etmiş olduğu zararın, aracı kiralayan şirketin anlaşmalı olduğu sigorta firması tarafından karşılanması gerektiğini, kazayı müvekkilin mesai saatleri içerisinde ve iş dolayısıyla yapmış olduğu bir yolculuk sırasında meydana geldiğini, Müvekkiliin kullanmakta olduğu aracın, çalıştığı şirket tarafından şirket çalışanlarının ihtiyaç duyulan her an kullanabilmesi için kiralanan, belli bir çalışana tahsis edilmiş bulunmayan bir araç olduğunu, gün içerisinde, aracı birden fazla çalışanın dahi kullanabildiğini, davanın muhatabının --------------göre de çalışanların, şirket tarafından sağlanan araçlarla yapmış oldukları kazalardan doğan zarardan işverenin sorumlu olduğunu, davacı tarafın, ---------plakalı aracın kaza sonrası hasara uğraması sonucunda onarımda geçen ----günlük kira bedelini icra takibi ile müvekkilinden talep ettiğini, Ancak bu ---- günlük sürenin tamamında veya herhangi bir gününde kiralanıp kiralanmayacağı belli olmamakla beraber davacı tarafça söz konusu zamanda her gün kiralanacağı düşünülerek istenen bedelin hakkaniyete uygun olmadığını, Ayrıca, aracın ---- onarımda kalmasının ise günümüz şartlarında mümkün olmadığını, hesaplanan kazanç kaybının müvekkilinden istenmesinin haksız bir talep olduğunu, işbu davanın müvekkili bakımından reddine, haksız icra takibinde bulunan davacı hakkında %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı --------- davalı ------------sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış. Davalı/borçluların itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verilmiş.Davacı vekili tarafından süresi içerisinde itirazın iptali davası açılmıştır.
Davacı şirket tarafından -------- plakalı aracın ruhsat sahibi olan---------- arasında, araç değer kaybı ve kazanç kaybı hususunda temlik sözleşmesi imzalanmıştır. Temliğe konu ----- plakalı araç ----------plakalı araç ile kazaya karışmış olup, işbu kaza sebebi ile temliğe konu araçta maddi hasar meydana gelmiş, ortaya çıkan hasar sebebi davacı aracın ticari işlevini yerine getiremediğinden sebeple kazanç kaybına ilişkin alacak iddiasında bulunmuştur.
Davalı ---kaza tarihinde -------- çalıştığını, kaza sırasında hakimiyetinde bulunan araç, şirket tarafından kiralanmış bir araç olduğunu beyan etmiştir. Kazanın, çarşamba günü saat -------- civarında, mesai saatleri içerisinde ve iş dolayısıyla yapmış olduğu bir yolculuk sırasında meydana geldiğini beyan etmiştir.
Davalı Şirket vekili; Müvekkilimiz ---------- plaka sayılı aracı uzun süreli olarak dava dışı üçücü kişiye kiraya vermiştir. dolayısı ile aracın işletilmesinin doğurduğu tüm sorumluluklar müvekkilimiz şirkete değil kiracıya aittir.Dava konusu olayda da dava dışı kiracı kullanımında iken kaza meydana gelmiş olup, işbu kiracı aracın trafiğe sokulmasına, orada tutulmasına veya trafikten çekilmesine, donatılmasına, bakılmasına, muhafazasına, kim tarafından, nasıl ve hangi amaçla kullanılması gerektiğine karar verme yetkisine sahip olan işletendir. Nitekim kira sözleşmesinden de görüleceği üzere işbu araç şirket tarafından uzun süreli olarak kiraya verilmiştir. Kaza da aracın kirada bulunduğu sırada meydana gelmiştir. Müvekkilimizin hukuken maddi zararlardan sorumluluğu söz konusu değildir, şeklinde beyanlarda bulunmuştur.
Öncelikli olarak belirtmek gerekir ki; ---- plaka sayılı araç davalı şirket adına kayıtlıdır. Zira araç dava dışı -------- kiraya verilmiştir. KTK. 85. md. ile zarardan aracın işletenini sorumlu tutmuştur. Aynı yasanın 3. maddesine göre ilgili kişi tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kişi işleten sayılacaktır. Buradan hareketle motorlu bir aracı, kendi menfaat ve hesabına işleten, tehlike ve masraflarını üstlenen, araç üzerinde fiilen hakimiyet yetkisine sahip olan, aracın tahsis amacına yönelik olarak, sürekli, en genel niteliğiyle üstlenen kişidir. Bu suretle bir aracın verdiği zarardan, KTK. 3. maddesi ile bu araçtan yararlanan ve onun üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimsenin sorumlu tutulması sağlanmış olmaktadır. BK. 262. maddesi doğrultusunda 3 günden fazla müddetli kiralamalar uzun süreli kabul edilir ve işleten sıfatı da kiralayana geçmektedir.
Açıklanan nedenlerle; Kira sözleşmesinin uzun süreli olduğu anlaşıldığından, Davanın --------- Açısından taraf sıfatı ve husumet yokluğundan usuldün reddine, karar verilmiştir.
Davacı olağan trafik kaydına bakarak davalıya davayı yöneltmiştir. Bu cihette davalı ile 3.kişi arasındaki kira ilişkisini bilmesi beklenemez. Bu sebeple davanın husumet nedeniyle reddi yönünden, davalı şirket lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemesine karar verilmiştir.
---- tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dava konusu olay, ----tarihinde, ---- plakalı araç, seyir halindeyken,--- plaka sayılı araca gelerek arkadan çarpması sonucu trafik kazası meydana gelmiştir. Olayda Davalı---------- uyarınca tamamen kusurludur.
Bilirkişi ---- tarafından düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporunda;
a)Davalı sürücü ---------- oranında kusurlu olduğu,
b)Dava konusu --- plaka sayılı araç sürücüsü ----- kusursuz olduğu,
c)Dava konusu aracın hasar-onarımı için gereken makul sürenin 10(gün) olabileceği,
d)Davacı tarafın hasar-onarım süresince aracı kullanamamaktan doğan zararının kaza tarihi itibariyle;
-- gün ------- olabileceği,
e)Aracın tamirinin yetkili serviste yapılmadığı, belirtilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, temlike konu aracın ---- gün onarımda kaldığını belirtmiş olup aracın tamirinin uzamasında davalının sorumluluğunun bulununmadığına mahkememizce kanaat getirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; Davalı ---açısından; Davanın kısmen kabulüne, ------ sayılı dosyasında yapılan itirazın --- işlenmiş faiz olmak üzere toplam -----yönünden iptaline, koşulları oluşmayan ( likit olmayan) icra inkar tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
1-Davanın ------ taraf sıfatı ve husumet yokluğundan usuldün reddine,
2-Davalı ---- açısından; Davanın kısmen kabulüne,------- sayılı dosyasında yapılan itirazın---- asıl alacak --- işlenmiş faiz olmak üzere toplam ------- yönünden iptaline,
3-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı yönünden reddine,
4-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
5-Alınması gerekli karar harcı 79,65 TL’den peşin olarak yatırılan 43,81 TL’nin mahsubu ile 35,84 TL eksik harcın davalı ---- tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 79,71 TL harcın, 265,00 TL tebligat-müzekkere giderinin, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.344,71 TL'nin kabul-red oranına göre(%45,45 kabul) 611,23 TL’sinin davalı ...'tan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ---- sarfedilen 16,50 TL posta, yargılama giderinin kabul red oranına göre 9,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ----ödenmesine, kalan bakiyenin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 1.165,95 TL maktu vekalet ücretinin davalı---- tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı ---kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 1.399,13 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı----verilmesine,
10-Davalı ... lehine Vekalet Ücreti Takdirine yer olmadığına,
11-Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair kesin olmak üzere verilen karar duruşmada taraflara tefhim edildi.14/09/2020