T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/648 Esas
KARAR NO: 2021/1071
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/10/2021
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının incelenmesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ------- numaralı çeklerin zayi olduğunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesinin bu davanın dayanağını oluşturduğunu belirtmiş, bilgileri verilen çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ziyaa uğrayan çek yaprakları hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.
Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.
TTK'nın 780 ve 781.maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir---- Somut olayda; dava konusu çek yaprakları keşideci tarafından imzalanarak tedavüle sokulmamıştır.
Yine, TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiştir. Bu itibarla, davacının dava konusu çek yaprakları hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından, açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda anlatılan nedenlerle;
1-HMK.114. maddesi gereği davacının, davayı açmakta hukuki yararı olmadığı anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Peşin olarak alınan maktu harcın hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
İlişkin; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.