T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/538
KARAR NO: 2023/658
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/07/2023
KARAR TARİHİ: 31/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ---. uzun yıllar tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin faaliyetleri icabından yoğun şekilde mal alışverişi yaptığını, bu alışverişten kaynaklanan ticari faaliyetlerini kolaylaştırmak, para hareketliliklerini güvenli hale getirmek ve muhasebesini kontrol etmek amacıyla ticari faaliyet içerisinde olduğunu, ödemelerini çek tanzimi suretiyle yaptıklarını, müvekkili şirketin bu kapsamda lehine çek karnesi basılması için bankalara müracaat ettiğini, ---Şubesinden lehin çek karnelerinin basılarak kendisine teslim edildiğini, müvekkilinin --- şubesi ve --- Şubesi tarafından basılıp kendisine teslim edilen çek karnelerinde kayıtlı olan " ----- adresindeki şirket kasasında muhafaza ettiğini ancak orada bulamadığını, çalınma yada düşürme sonucu zayi ettiğini, söz konusu çeklerin boş olarak zayi edildiğini, çalınan yada kaybedilen boş çek yaprakların kötü niyetli şahısların eline geçmesi bu suretle doldurularak kullanılması müvekkilinin ve diğer 3. Şahısların mağdur edilebileceğini, konu hakkında hırsızlık sebebine binaen 27/07/2023 tarihinde --- Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, dava konusu çeklerin kötü niyetli şahıslar tarafından muhataba ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK’nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 763 ve 764.madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. HMK 115/1 maddesi gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.Somut olaya gelince, davacının zayi nedeniyle iptali istenen çekin keşidecisi olduğu, TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan hamil olduğu, keşidecinin iptal kararı almakta hiçbir hukuki yararının bulunmadığı gözetilerek davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine
2-Alınması gerekli harç peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.