T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/126 Esas
KARAR NO:2023/838
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/02/2023
KARAR TARİHİ:31/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçeleri ve delil listeleri ekinde sunulan listede ---- belirtilen muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ------ dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, borçlu, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, müvekkili şirket tarafından müşteri memnuniyetinin ön planda olması nedeniyle davalı tarafın itirazlarının incelendiğini, yapılan incelemeler neticesinde dilekçe ekinde yer alan ihlalli geçiş bildirim dökümünde bulunan ----numaralı ihlalli geçişe istinaden davalı tarafa ait ------ hesabında ihlalli geçiş bedelini karşılayacak bakiyenin bulunduğu tespit edilmiş olup; ilgili ihlalli geçişe istinaden borç düşümü işlemlerinin uygulandığını, söz konusu borç düşüm işlemi yalnızca bir adet ihlalli geçişe uygulandığını, işbu nedenle her ne kadar itirazın iptali talep edilen ilamsız icra takibine esas alacak tutarı 79.160,00 TL ise de işbu davada harca esas değerin 78.808,00 TL olarak tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından hatalı olarak tahakkuk ettirilen ceza tutarı olan 352 TL işbu davaya konu edilmediğini, şüpheye mahal vermemek adına ilgili -------- numaralı ihlalli geçişe ilişkin geçiş ücreti olan 88 TL'nin takibine devam edildiğini, Mahkememiz tarafından bu hususun dikkate alınarak hüküm kurulmasını talep ettiklerini, müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler ---- nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiğini, ---- gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde --- olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle -----geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, geçiş tarihini izleyen 15 günlük yasal sürenin bitiminde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 1 (bir) katı, geçiş tarihini izleyen 45 gün içerisinde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti İle birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, belirtilen sebepler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; yapılacak yargılama neticesinde davalının ------- dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve ---- yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı yan, müvekkili aleyhine--------- dosyası ile asıl alacak açıklamalı toplam 79.160,00-TL alacak için ilamsız icra takibinde bulunduğunu, davacı yan her ne kadar " ihlalli geçiş vakasına itiraz etmediğimizi " iddia etmiş ise de bu iddianın taraflarından anlaşılabilmesinin mümkün olmadığını, zira icra takibine itiraz dilekçelerinde müvekkilin herhangi bir borcu bulunmamaktadır, dendiği, bu cümlenin anlamının taraflarınca ihlalli geçişin kabulü anlamına gelmemekle birlikte bir geçiş olmaması sebebiyle bir borcun olmadığı olabileceği gibi borcun ödenmesi sebebiyle olmadığı da olabileceğini, bu itibarla davacı yanın iddialarının mesnetsiz olduğunu ve sayın mahkemenin kanaatini etkileme çabasından ibaret olduğunu, taraflarınca hiçbir şekilde borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yan ödeme emrinde ve ekinde hangi araç plakalarının hangi dönemde ve hangi güzergahta - ihlalli geçiş yaptığını, bu geçiş ücretinin ne kadar olduğunu ve yine bu alacak kaleminin ne kadarının geçiş ücreti ne kadarının para cezası olduğunu belirtmediğini, tüm bu sebeplerle takibin hukuka aykırı yapılan işlemler sebebiyle takibin iptalinin gerektiğini, müvekkili şirkete ait araçlarla herhangi bir ihlalli geçiş yapılmadığını, davacı yan her ne kadar müvekkili şirkete ait araçlar tarafından geçiş ücretleri ödenmeden ihlali geçiş yapması sebebiyle icra takibinde bulunmuş ve akabinde dava açmış ise de işbu talepleri haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilin ihlalli geçiş yapıldığını iddia ettiği tarihlerde geçiş yaptığının ispatının karşı yana ait olduğunu, taraflarınca geçiş yapıldığı iddia edilen tarihlerde geçiş yapılmadığını, taraflarınca davacı yanca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen tarihlerde müvekkil şirket tarafından geçiş yapıldığının hiçbir şekilde kabulü anlamına gelmemekle birlikte geçiş ihlali yaptıkları belirtilen müvekkil şirkete ait araçların ---- ürünlerinin bulunduğunu, bu hesap ve ------- kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere hesapta ihlali belirtilen tarihlerde bakiye bulunduğunu, müvekkil şirket ödemelerini süresinde yerine getirmiş olup, takip öncesi yapılan bu ödemelere rağmen davacı yanın haksız ve kötüniyetli olarak takip öncesinde yapılan ödemelerin mahsubu ve icra dosyasına tahsil bildirimi yapılmadan yasal takibe geçildiğini, ayrıca söz konusu tarihlerde müvekkile ait araçların geçiş yapıldığı taraflarınca kabul edilmemekte olup bu durumun ispatının da karşı yana ait olduğunu, hesap, kredi kartı ve ------incelendiğinde hesanpta geciş anında veya geçişten itibaren 15 günlük süre içerisinde bakiye olmasına rağmen davacı tarafın hesaptan söz konusu ücreti alma imkanı varken usulsüz olarak icra takibi başlattığının görüleceğini, açıklanan ve Mahkememiz tarafından re'sen dikkate alınacak hususlar göz önünde bulundurularak, fazlaya ilişkin her türlü dava, talep, suç duyurusu ve sair yasal hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle usuli itirazlarımızın kabulü ile davanın usulden reddine, sonrasında cevaplarının kabulü ile davacı yanın açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın esastan tümden reddi ile takibin iptaline ve borçlu olmadığımızın tespitine, takibi açmada haksız ve kötüniyetli olan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'den az olmamak üzere müvekkil lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep edilmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolu kullanan davalıya ait aracın ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesi talebidir.------ sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ------ tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 79.160,00TL asıl alacak talep edildiği, davalıya 22/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 22/11/2022 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı dava dilekçesinde 78.808,00 TL asıl alacak talep ettiği görülmüştür.Dava konusu ücretli köprü ve otoyolun davacı tarafından işletildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı dava dilekçesinde belirtilen miktardan davalının sorumlu olup olmadığı ve geçiş ücreti ile para cezası miktarına ilişkindir.Uyuşmazlık konularının çözümü için dosya uzman elektrik /elektronik bilirkişisine tevdi edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan bilirkişi raporunda özetle; davaya konu edilen araçların, Tablo-1'de belirtilen tarih ve saatlerde, davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan geçtiğine dair, giriş-çıkış gişelerine ait fotoğrafların dava dosyasına sunulduğunu, ----- plakalı araca, geçişler anında ------ tanımlı olduğunu, ----- detayları belirtildiği üzere, geçiş anında ------ hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığı, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığı, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığını, ----- plakalı araca, geçişler anında -------- tanımlı olduğunu, ----detayları belirtildiği üzere, geçiş anında ------- hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığı, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen - geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığı, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığı, sadece ---- --------- sırasında yer alan ---------- hesabında yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücret tahsilatının davacı şirket tarafından yapılmadığından, davalı şirketin 88,00 TL geçiş bedelinden sorumlu olacağı, 352,00 TL ceza bedelinden ise sorumlu olmayacağını, ---- plakalı araca, geçişler anında ---- seri numaralı ---- ürünü tanımlı olduğunu, ----- detayları belirtildiği üzere, geçiş anında ------ hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığını, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığı, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığını, ---- plakalı araca, geçişler anında------- tanımlı olduğunu, ----- detayları belirtildiği üzere, geçiş anında -------- hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığını, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen - geçişler kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığı, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığını, ---- plakalı araca, geçişler anında ----- tanımlı olduğunu,-----detayları belirtildiği üzere, geçiş anında------- hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığını, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığını, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığı,------ plakalı araca, geçişler anında ------ tanımlı olduğunu, ------ detayları belirtildiği üzere, geçiş anında ------ hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığı, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığını, bu nedenle de davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığını,---- plakalı araca, geçişler anında ----- ürünü tanımlı olduğu, ---- detayları belirtildiği üzere, geçiş anında -------hesabında geçişler için yeterli bakiye bulunmadığını, geçişi takip eden 15 gün içinde de geçişler için yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından yada yapılan bakiye yüklemeleri diğer ödenmeyen geçişler için kullanıldığından bu geçişler için yeterli bakiye kalmadığını, bu nedenle de, davacı şirket sistemi tarafından geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamadığını, İhlali geçişlerden kaynaklı davacı şirket alacağının, -----ceza bedeli olmak üzere, toplam ----olacağını, davacı şirket tarafından talep edilen faizin, icra inkar tazminatının ve vekalet ücretinin, Mahkememizin taktirinde olduğunu bildirmiştir.------, davalının bildirdiği bankalara ve --------- müzekkere yazılarak; davaya konu araç için iddia edilen geçiş tarihinde -------- hesabında ne kadar bakiye olduğu, geçiş tarihinde o hesaplardan tahsilatın yapılıp yapılmadığı, belirtilen araç yönünden otoyol geçiş ücretlerinin ödenmesi için tanımlanmış otomotik ödeme talimatının olup olmadığı hususu sorulmuş yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.Davaya konu araç trafik tescil kayıtları dosya arasına celbedilmiş, incelenmesinde dava konusu araçların davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken -------yayımlanan ----birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin ----numaralı ve ----- numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
------ sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, ----- kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.----------Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya --------sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ------- kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir. Davacı, bahse konu köprü ve otoyolları bir yönüyle idare hukuk diğer yönüyle özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.------------uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ------ aboneliği aldıkları ------- bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin------------ hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği-----------yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan ihlalli geçişler için 15.832,00 TL ihlalli geçiş ücreti ve 62.976,00 TL ceza olmak üzere toplam 78.808,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmış İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın KABULÜ ile, ------ dosyasında davalı/borçlunun 78.808,00TL asıl alacak yönünden itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte icra takibinin DEVAMINA,
2)İptaline karar verilen 78.808,00 TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli karar harcı 5.383,37 TL’den peşin olarak yatırılan 1.345,85 TL nin mahsubu ile 4.037,52 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.345,85 TL peşin harç/harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 205,50 TL ilk dava masrafı, 2.500,00 TL bilirkişi, 181,00 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.886,50 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8---------- bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
9-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ----- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/10/2023