T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/663 Esas
KARAR NO:2023/867
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/09/2022
KARAR TARİHİ: 02/11/2023
--- maddesine göre ----adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız -----Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.DAVA:Davacı vekili; davalı ---- ait ve davalı ----- tarafından sigortalı ---- poliçesi ile sigortalı---- kullandığı ------- plakalı araca arkadan çarpması sonucu müvekkilin aracında hasar meydana geldiğini, davalıya ait araç sürücüsü 96100 oranında kusurlu olduğunu, Müvekkilinin ------ tatilde olduğu ve araçsız kalmak istemediği için aracın tamiratını ---- bayinde yaptırdığını, öncesinde de ekspertiz raporu aldırdığını, araç sahibi, aracını --- veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakkına sahip olduğunu, Müvekkilin ------ aldığı 04.06.2021 tarihli ekspertiz raporunda, kaza sebebiyle, müvekkile ait araçta tespit edilen hasar miktarı 4773,46 Euro ve ekspertiz ücreti olarak da 818,24 Euro ödediğini, araç 4 gün onarımda kaldığı sürede, aracı kullanamadığı, yerine ikame araç kullandığını, zarara uğradığını, aracın tamiri sonucunda araçta değer kaybı meydana geldiğini, sigorta firması tarafından 6990,00 TL ödeme yapıldığını, ödeme 24.08.2022 tarihinde yapılmış olup ------ satış kuruna göre 386,82 Euro'ya karşılık geldiğini, Bu miktar talep miktarından düşüldüğünü, Zararın tazmini için ------ arabuluculuk dosyasından başvuru yapılmış ancak taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 4 gün onarımda kalan müvekkile ait aracın kullanılamaması sebebiyle müvekkilin uğradığı zarar için şimdilik 50,00 Euro'nun, Araç değer kaybı olarak talep miktarı daha sonra artırılmak üzere 50,00 Euro'nun, Araçta meydana gelen maddi hasar sonucu tamirat gideri olarak 4773,46 Euro'nun daha sonra artırılmak üzere şimdilik 100,00 Euro'nun, 818,24 Euro ekspertiz ücretinden bakiye kalan 431,42 Euro'nun, daha sonra artırılmak üzere şimdilik 100,00 Euro'nun, kaza tarihinden itibaren işleyecek Euro cinsi mevduata kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, avukatlık ücreti, yargı gideri ve sair giderlerin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ll. CEVAP:Davalı ----- vekili; Hasar bedelinin ----- koşullarına göre ve memleket parası üzerinden meydana geldiğinin kabulü gerektiğini, Somut olayda; ----- olan davacıya ait yabancı plakalı araçta ------- meydana gelen haksız fiil sonucu zarar gerçekleştiğini, zarar gören de zarar veren de ------vatandaşı olduğunu, ortada sözleşme dışı bir sebepten kaynaklanan tazminat talebinin bulunduğunu, sözleşmeye dayalı olmayan tazminat taleplerinde ise yabancı paraya hükmedileceği konusunda yasalarımızda açık bir hüküm bulunduğunu, davacının hasar bedelini müvekkil şirketten Euro üzerinden talep etmesi ve onarım bedelinin yabancı ülke şartlarına göre hesaplanması gerektiği hukuka aykırı olduğunu, başvuranın müracaatı üzerine yaptırılan inceleme neticesinde tespit edilen hasar bedeli davacı vekili ------- tarihinde 6.990,00-TL hasar bedeli ödendiğini, araçta meydana gelen değer kaybının Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğini, mahkemece temin edilen bilirkişi raporunda genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ---dayanılarak değer kaybı belirlenmiş olup, Mahkemece bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olacağını, davacı tarafından başvuru eki olarak sunulan hasar tespit raporunda müsteşarlıkça usul ve esasları belirlenen eksper atama ve takip sistemi üzerinden bir ekspertiz görevlendirmesi yapılmamış olup, talebe konu hasar raporunun bağlayıcılığı bulunmadığını, motorlu araç sigortalarında, sigortalı veya sigorta sözleşmesinden menfaat sahibi olan kişiler tarafından hasar ihbarlarının sigorta şirketine yapılması gerektiğini, başvuru konusu aracın hasar bedeli müvekkil şirket tarafından ödenmiş olduğundan bakiye taleplerin reddini, değer kaybına ilişkin araç yabancı plakalı olması sebebiyle değer kaybı hesaplamasına konu olamayacağından muaccel alacak oluşmadığından haksız ve hukuka aykırı taleplerin reddini, kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını ekspertiz ücreti ve faize ilişkin taleplerin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvuran tarafa tahmilini talep etmiştir.Davalı ------- vekili; davacının talepleri haksız ve hukuka aykırı olduğunu, talep haksız fiilden kaynaklanan zararın tazmini talebi olduğunu, ------ kanunlarına göre alınacak bir ekspertiz raporu ile yine ------ parası üzerinden belirlenecek bedellerin talep edilmesi gerektiğini, davacının kazanın meydana gelmesinden sonra ---- dönerek orada ekspertiz yaptırarak aracını tamir ettirmesi ve bu bedeli ---- göre talep etmesi mümkün olmadığını,-------e gerçekleşen bir kaza neticesinde yabancı bir araçta meydana gelen zararın haksız fiil tarihinde ve memleket parası üzerinden gerçekleştiği yönünde karar verdiğini, diğer davalı sigorta şirketi tarafından yaptırılan inceleme neticesinde tespit edilen hasar bedeli davacı vekili ----- hesabına 24.08.2022 tarihinde 6.990,00-TL hasar bedeli ödendiğini, davanın ----- ihbarına, davanın reddine, dava masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar talep etmiştir.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu uğranılan zararlara ilişkin tazminatı istemine ilişkindir.Uyuşmazlık: Davalı şirkete sigortalı ----- plakalı araç ile davacıya ait --------- tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazanın oluşmasında kusur oranının tespiti ile, davacıya ait araçta anılan kaza nedeniyle değer kaybı ve hasar olup oluşup oluşmadığı, mevcutsa değer kaybı ve hasar bedelinin miktarının ne olduğu ve değer kaybı ve hasar bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı, aracı kullanamamaktan kaynaklı mahrumiyet ( kira ) zararının ne olduğu, ayrıca ekspertiz ücretinden davalının sorumlu olup olmadığının belirlenmesi hususundadır.
Davacı vekili, aracı kullanmamaktan kaynaklı 50,00 Euro, kaza nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybın için 50,00 Euro, hasar bedeli için 100,00 Euro, ekspertiz ücreti için 100,00 'nun tahsilini talep etmiştir.Davacı vekili 27.03.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle; Aracın kullanılamaması sebebiyle 149,00 Euro (1.500 TL/10,029=149 Euro)
Araç değer kaybı olarak 1.176,00 Euro (11.800,00/10,029=1176 Euro)Araçta meydana gelen maddi hasar sonucu tamirat gideri olarak 4773,46 Euro 818,24 Euro ekspertiz ücretinden bakiye kalan 431,42 Euro ( 6990 TL, ödeme tarihinde kur olan 18,08 efektif satış kuru baz alınmıştır. 6990/18,08=386,61 Euro... 818,24-386,61=431,42 Euro -------- tahsilini talep etmiştir. ----- sayılı ilamı doğrultusunda, davacının aracını ------veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması nedeniyle, talep olunan alacakların yurt dışı yabancı para miktarları tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının talep edilebileceği değerlendirilmiştir.Tüm Dosya Münderecatı Kapsamında ; 10.05.2021 tarihinde------- sevk ve idaresinde bulunan ---- aracı ile ----- yönü istikametine seyir halinde iken aracının ön kısımları ile------ plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere,Kazanın oluşumunda ------ plakalı araç sürücüsü ------ dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığı, mahal şartları ve yol özelliklerini dikkate alarak ve yola gereken dikkat ve özeni göstermesi gerekirken, olayın meydana gelmesinde kontrolsüz hareket ederek dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanarak, yolda seyir eden aracın durumunu gözeterek kontrollü giriş yapması gerekirken, 2918 sayılı K.T.K. 84 arkadan çarpma kurallarını ihlal ettiğinden asli ve tamamen kusurlu olduğuna,--------araç sürücüsü ----- araçların çarpma noktaları da dikkate alındığında kendi şeridinde ve istikametinde seyir halinde olduğu, olayı önleyecek biçimde alabileceği bir tedbir veya kusurlu davranışı olmadığına, kanaat getirilmiştir.Buna göre, 10.05.2021 tarihinde meydana gelen kazanın, ------- plaka sayılı araç sürücüsünün kusurundan (haksız fiilinden) kaynaklandığı,----- plaka sayılı araç sürücüsünün olayda yukarıda açıklandığı şekliyle kusurlu olması nedeniyle; -------araç sigortacısı Sigorta Şirketi; Sigortalısının kusuru nazarında, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasarları 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazmin etmekle yükümlü olması, ------- adlı şirketin, araç maliki olması nedeniyle araç işleteni olmasından kaynaklı KTK madde 85 kapsamında tehlike sorumluluğu bulunması,
-------- kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları; Fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlardan davalıların sorumlu oldukları kabul edilmiştir. Değer Kaybı Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Değer kaybı; aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farktır.Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.---------TTK.1459 tazminat İlkesi başlığı altında” Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder” hükmünü öngörmüştür sigortacının sorumlu olduğu gerçek zarar kalemleri arasında değer kaybı da söz konusudur. Değer Kaybı Trafik Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesi kapsamında olan aracın gerçek değeri olup teminat dışı hallerden olmadığı gibi A.3 te sayılan teminat dışı hallerden de değildir.Bu kapsamda, yukarıda sınırı çizilen sorumluluk kapsamında davalılar değer kaybından sorumludur.Değer kaybının hesabı, teknik bir konu olması nedeniyle alanında uzman bilirkişiden değer kaybına ilişkin rapor aldırılmıştır.--------- kararlarında vurgulandığı üzere; Değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve taracın kaza tarihindeki hasarsız hali ile piyasa rayiç değeri ve araçtaki hasar onarıldıktan sonraki hali ile piyasa rayici belirlendikten sonra aradaki fark değer kaybı zararı olarak kabul edilmektedir. Somut olayda, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, yargıtay içtihatlarına uygun olarak davacıya ait araçta değer kaybının 11.800,00 TL olarak tespit edildiği anlaşılmakla; Bilirkişi tarafından belirlenen rayiç bedeller dosya kapsamına uygun ve makul bulunmuş olmakla gerekçeli, dayanaklı ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.Davacı vekili araç değer kaybı olarak 1.176,00 Euro'nun tahsili talebinde bulunmuştur. Davacı euro cinsinden alacak talebinde bulunmuştur. ------- ilamı doğrultusunda, davacının aracını ----- veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması nedeniyle, talep olunan alacakların yurt dışı yabancı para miktarları tespit edilerek bu bedelin ------ karşılığının hükmedilmesi gerektiğinden, davacının talebinin TL karşılığı olarak davanın kabulü 11.800,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.Aldırılan bilirkişi raporunda, hasar bedeli olarak 4.773,46 Euro ( 48.873,06 TL), araç mahrumiyet zararı olarak da 149 euro (1.500,00 TL) tespitte bulunulmuş, rapor yerinde görülerek hükme esas alınmıştır.Davacı vekili, hasar ve tamir bedeli olarak rapordaki gibi 4.773,46 Euro talepte bulunduğu anlaşılmakla, yukarıda açıklanan bilgiler ışığında bu alacağın TL karşılığı olan 48.873,06 TL hasar bedeli yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. 1.500,00 TL araç mahrumiyet kaybı bedelinin davalı ------ adlı şirketin bu zarardan sorumlu olması nedeniyle bu davalı yönünden kabulüne, bu talebin davalı sigorta şirketi yönünden ise bu alacak kaleminin sigorta teminatı kapsamında olmaması nedeniyle sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmiştir.Ekspertiz Ücreti Talebi Hakkında Yapılan Değerlendirmede;Ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekir. -----Davacı yanın talep etmiş olduğu ekspertiz ücreti ise yargılama giderlerinden olup bu anlamda maddi tazminat içerisinde değerlendirilemeyecektir. ------ Bu cihette, davacı tarafça talep edilen ekspertiz ücreti alacağı, yukarıda belirtilen emsal kararlarda işaret edildiği üzere yargılama giderleri içersinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, açıklanan sebeple 431,42 Euronun TL karşılığı olan 7.800,00 TL ekspertiz ücreti tahsil talebinin, reddine karar verilmiştir; Lakin ekspertiz ücreti, yargılama giderlerinde değerlendirilmesinden sebeple tarafların leh veya aleyhinde herhangi bir vekalet ücreti hesabına konu edilmemiştir.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın Davalı ------adlı şirket yönünden TAM, davalı sigorta şirketi yönünden ise KISMEN KABULÜ ile, 11.800,00 TL değer kaybı, 48.873,06 TL hasar bedelinin davalı -------10.05.2021 tarihinden, davalı sigorta şirketi için ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile TAHSİLİNE,1.500,00 TL araç mahrumiyet kaybı bedelinin davalı ------ adlı şirketten 10.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile TAHSİLİNE, bu talebin davalı sigorta şirketi yönünden ise REDDİNE,7.500,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine,
2) Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.247,04 TL harçtan peşin alınan 2.283,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.963,92 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen ( Davalı ------- sorumluluğu 1.916,39 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen ( Davalı -----sorumluluğu 17.466,82 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı ------- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 1.500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.363,82 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen ( Davalı ------ sorumluluğu 2.306,61 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 7.500,00 TL ekspertiz ücreti ve 2.304,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 9.804,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ------ Şirketinin sorumluluğu 9.566,74 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
9-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı --------- sorumluluğu 1.288,05 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---------- Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/11/2023