T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/974 Esas
KARAR NO: 2024/289
DAVA: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Yatırımcıların Açtığı Diğer Davalar)
DAVA TARİHİ: 28/12/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Yatırımcıların Açtığı Diğer Davalar) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı şirkete başvurusu üzerine ---- yazılı hisse senetlerinin sahibi olduğunu, bu hisse senetlerinin paraya çevrilmesini istediğinde, 6362 sayılı Yasa hükümleri, ----- haberdar olduğunu, müvekkil elinde bulunan senetleri, kendisi ve ailesinin geleceğinin kısmen garantisi olarak görmüş ve buna güvenmiş iken, ---- yapmadığı/ yapamadığı için, yasal düzenlemenin kendisini korumadığını öğrendiğini, bunun üzerine vekil olarak, gerekse bir aile dostu tarafından bu hisse senetlerini iade edip ne miktar karşılık alacağı konusunda davalı şirkete başvurulduğunu, alınan cevaplardan birinde karşılığın 15,-TL, diğerinde 45,-TL, en son 150,-TL olduğu bildirildiğini, sırf kaydileştirme yapılamadığı için, fiziken elinde bulunan hisse senetleri karşılığı güncel olarak en az 6.000.000,-TL ve artacak miktarlarda alacağı olduğu halde, davalı tarafça ödenebileceği bildirilen miktarın 15,--150,-TL olduğunu, bunun kabul edilebilmesinin mümkün olmadığını, ------ yazılı olduğu üzere bir hukuk devleti ve vatandaşlarının hak ve özgürlüklerinin ----------- teminatı altında olduğunu, bu haklardan en önemlisinin, evrensel bir hak olan mülkiyet hakkı olduğunu, yapılan başvurular ve edindiği Yasa ve Yönetmelik hükümlerine ilişkin bilgiler sonunda; ---------- tarihli kararında da gösterilen "Sahip olunan sermaye piyasası araçları olarak menkul kıymetler, alacak hakkı niteliğinde olup mülkiyet hakkı kapsamında yer almaktadır. Bu kıymetlerin elde edilmesini, kullanılmasını ve üzerindeki hakkı sınırlandırmaya ya da kaldırmaya yönelik düzenlemeler, mülkiyetten yararlanma ve mülkiyet üzerinde tasarruf etme yetkilerine ilişkin olduğundan, mülkiyet hakkına müdahale niteliği taşır. ------- konusu kuralın kişilerin maliki oldukları menkul kıymetler üzerindeki mülkiyet hakkını sınırsız ve süresiz olarak ortadan kaldırması, sermaye piyasalarında alım, satım yapacak kişilerin tam bir güvenceye sahip olarak yatırım yapabilmesine olanak tanımaması, kişilerin sahibi oldukları menkul değerler üzerinde rahat, kolay ve güvenli bir şekilde tasarrufta bulunmalarına imkân vermemesi ve aracı kuruluşların iş ve işlemlerinden doğacak zararları tazmine yönelik bir mekanizma öngörmüş olmasına rağmen sermaye piyasalarında işlem yapan kişilerin haklarının kaybı durumunda telafi edici herhangi bir yol ve tazmina mekanizması öngörmemesi nedeniyle kamu yararı ile bireylerin hak ve özgürlükleri arasında adil bir denge oluşturulamadığından ölçülülük ilkesini ihlal etmektedir." gerekçesinin tam karşılığı olarak, korunması gereken mülkiyet hakkının sınırlandırıldığı ve hatta ihlal edildiği sonucuna varıldığını, ---- iptal kararı sonrası kaydileştirme uygulaması devam etmekle birlikte, süresi içinde kaydileştirilmeyen sermaye piyasası araçlarının ----- intikali ve satışı uygulaması son bulduğunu, diğer bir ifade ile, iptal kararı tarihinde henüz yedi yıllık süre sona ermediğinden ----- intikal etmemiş olan fiziki sermaye piyasası aracı sahipleri, yeni bir düzenleme yapılmaması halinde, artık bu süre ile sınırlı olmaksızın söz konusu kıymetlerin adlarına kaydileştirilmesi talebiyle ihraççı şirketlere başvurabileceğini, iptal edilen ---hükümleri uyarınca ---- intikal eden sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesini/ödenmesini teminen; ------ aşağıda verilen ----- intikal eden sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar” başlıklı Geçici 10. madde eklendiğini,“Geçici Madde 10- (1) Kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti -------- intikal etmiş olan sermaye piyasası araçlarının iadesi ile satışlarının yapılmış olması hâlinde bunların bedellerinin ödenmesi talebiyle yapılacak başvuruların ve başvuru üzerine hak sahiplerine ----tarafından yapılacak ödemelerin usul ve esasları, hak sahiplerince teslim edilecek sermaye piyasası araçlarının iptal ve imha esasları ile ihraççıların bu başvurulara ilişkin yükümlülükleri Kurul'ca belirlenir. Şu kadar ki, - intikal eden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanlar aynen; satışı yapılmış olanlar ise, Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödenir. Yapılacak ödemelerde, ilgili tutarın 4749 sayılı Kanunun 12 nci maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi sonucu YTM tarafından fiilen elde edilen getirinin ödenecek tutara isabet eden nemaları esas alınır. Bu madde uyarınca yapılacak ödemelere ilişkin işlemler ve bu işlemlerle ilgili oluşturulacak kayıtlar ve düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.” Anılan Geçici 10. hükmüne dayanılarak “6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hazırlanmış ve söz konusu Yönetmelik 07.09.2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, anılan Yönetmelik kapsamında fiziki pay ve yatırım fonu katılma payı sahiplerine ödemelere başlanmış olup, Yönetmelik uyarınca fiziki sermaye piyasası aracı sahipleri ------tarihine kadar iade talebi ile -------- başvurabileceği öğrenilmiş ise de; yapılan başvurularda maalesef çok cüz'i karşılıkların ödenmesi teklif edildiğinden, yargı yoluna başvurmak zorunlu hâle geldiğini, bu itibarla: ekte gönderilen ve davalı Şirket yetkililerince listelenen, müvekkilin maliki olduğu ---------- hissenin, bölünmeler ve temettüler eklenerek, bu davanın karar tarihi itibarı ile belirlenecek değerinin ve müvekkilin uğradığı hak kayıtlarının; bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline; davanın belirsiz alacak davası olarak kabulüne; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin haklar ile tüm ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeden kaynaklanan hakları saklı tutularak karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı ------------- arabuluculuk başvurusu yapılmadan açılmış olması nedeniyle TTK m. 5/A hükmü uyarınca davanın usulden reddini, davacı ------- ödeme alabilmek için ilgili mevzuat uyarınca usulüne uygun şekilde ------- başvuru yapmadan dava açmış olması nedeniyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddini, ilgili mevzuat uyarınca müvekkil şirketin davacı------ dahil herhangi bir yatırımcıya ödeme yapma yükümlülüğü bulunmaması dolayısıyla davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenilmesini talep etmiştir.Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın idari yargı mercilerinde görülmesi gerektiğinden mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, somut olayda davacıya ait paylar süresi içerisinde kaydileştirilmediği için SPKn’nun 13/4 hükmü gereğince ----devredilerek mevzuat uyarınca ---- tarafından satılmış olup, işbu dava ile satışa konu edilen paylar nedeniyle uğranılan zararın tazmini talep edildiğini, ---- maddesi uyarınca kurulmuş olan kamu tüzel kişiliğini haiz bir kurum olduğunu, ---- gereği devredilen paylar nedeniyle meydana gelen zararın tazmini talebiyle açılacak davalarında da idare mahkemeleri nezdinde açılması gerektiği açık olduğunu, bir kamu kurumu olan----- iş ve işlemlerine karşı idari yargı yerlerinde dava açılması bir zorunluluk olduğunu, Mahkememiz nezdinde açılan işbu davada, davanın esasına girilmeksizin görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, usule ilişkin itirazlarının dikkate alınarak davanın usulden reddini, usuli itirazları kabul edilmediği takdirde, haklı herhangi gerekçeye dayanmadan davanın esas yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, davacının maliki olduğu iddia edilen ------nama yazılı hisse senedinin, bölünmeler ve temettüler eklenerek, dava karar tarihi itibarı ile belirlenecek değerinin ve davacının uğradığı hak kayıtlarının; bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsili istemine ilişkindir. ----- tarihinde yürürlüğe giren ------------- Kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı haline getirildiği, kanunun genel gerekçesine göre taraflar arasındaki uyuşmazlıkların açılabilecek dava türlerinden bağlantısız olarak arabulucuk kapsamında kalmasının amaçlandığı, madde gerekçesinde ise konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurma zorunluğu getirilerek bu uyuşmazlıkların temelinden, çok daha kısa süre içinde, daha az masrafla ve tarafların iradelerine uygun bir şekilde çözülmesinin amaçlandığının belirtildiği, somut olayda alacak iddiası ile açılan işbu dava ticari dava niteliğinde olduğundan TTK'nın 5/A maddesi gereğince dava şartı arabuluculuk sistemine tabi olduğu, davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurduğuna dair bu hususa ilişkin süre verildiği, arabuluculuk son tutanağının sunulduğu, yapılan incelemede, sürecin ---- başladığı, ------ anlaşamama ile bittiği anlaşılmıştır. Davacı vekili davanın ------ tarih saat 19.44 te açıldığını, arabuluculuk başvurusunun ise ------- tarih saat 19.30 da yapıldığını, TTK 5/A maddesine göre dava açılmadan önce arabuluculuk başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, başvuru şartının gerçekleştiğini ve Mahkemece verilen sürede tutanağın sunulduğunu belirtmiş ise de; yasanın düzenleme amacına göre dava şartının, dava öncesi arabuluculuk sistemine başvuru yapılması ve anlaşamama tutanağının düzenlenmesi olup aksi halde dava öncesi dava yoluna gitmeden alternatif çözüm yolu arabuluculuk başvurusu getirilmesinin amacına uygun düşmeyeceği, amacın arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma olmaması halinde dava açılması gerektiği, her ne kadar başvuru dava tarihinde açılış saatinden 15 dk önce yapılmış ise de, bu durumun arabuluculuk sisteminin ruhuna aykırı düştüğü ve dava şartının yerine getirilmemiş olduğu kanaatiyle davacının----- aleyhine açtığı davasının arabululucuk dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.Davacının ------aleyhine açtığı davanın incelenmesinde;---------- "kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye piyasası araçları kendiliğinden hükümsüz hâle gelir. Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirilme kararından sonra------ göremez, aracı kurumlarca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ----- intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ----- hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır." şeklinde düzenlenmiştir. ----- kararıyla; ------ maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.----, Kanun hükümlerinin, iptal kararlarının ---- yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı ve iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlenmiştir. Buna karşın, iptal kararı müktesep hakları ihlal etmemek kaydıyla derdest davalara da uygulanır. ----- fiziken saklanmakta olan tüm hisse senetleri iptal edilerek, bu hesap kayıtları ----- tarafından devralınarak pay senetleri artık sadece -----kayden hak sahibi bazında izlenmek suretiyle kaydi sisteme geçilmiştir. Bu tarihten sonra -------- yapılacak pay senetlerinin takasına sadece kaydi pay senetleri kabul edilmektedir. Pay senetlerinin kaydileşme tarihinden sonra yapılan tüm bedelli ve bedelsiz sermaye artırımlarında artık fiziki senet basım ve teslimi yapılmamakta sadece kaydi pay ihracı söz konusu olmaktadır. Likit fonlar dışındaki yatırım fonlarının kaydi sisteme dahil edilmesi işlemleri -----tarihinde tamamlanmıştır. Bu halde kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ------ intikal etmiştir. -----yayımlanmış olup geriye yürümeyeceğinden paylar halen ---- nezdindedir. ----mahkemeye gönderdiği ---- tarihli müzekkere cevabında bu hususa dikkat çekerek ----- kısmen iptal kararı öncesinde sermaye piyasaı araçlarının ---- intikal ettiği belirtilmiştir.----- maddesine dayanılarak çıkarılan ve -------, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti --------- intikal eden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların 8 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde aynen, satışı yapılmış olanların ise 9 uncu maddedeki esaslar çerçevesinde belirlenen satış tutarları dikkate alınarak, 10 uncu maddede belirtilen nemaları ile birlikte,----- başvuran hak sahiplerine EK-1’de yer alan taahhütname ve ibraname alınmak kaydıyla ödeneceği, 2. fıkrada ise ödeme için 5 inci maddede yer alan belgelerle birlikte ------- başvurulmasının gerektiği düzenlenmiştir. 5 inci maddedeki düzenlemeye göre ise, Yönetmelik kapsamında ödeme talep eden hak sahipleri veya noter onaylı vekâletname ibraz eden vekili tarafından, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 10 yıl içinde iadeli taahhütlü posta yolu ile veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığı teslim suretiyle ----- adresine başvurulması zorunludur. Anılan bu düzenlemeler kapsamında dava konusu senetlerin, Yönetmelikte belirtilen alternatifli durumlara göre aynen veya nakden tazmini hususu --- sorumluluğundadır.Davacı tarafın, dava konusu ettiği hisselerin belirtilen süre içerisinde kaydileştirilmemiş olmaları nedeniyle ---- devredildiği dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda ---- devredilen hisse senetlerinin davalı ------ tarafından davacı tarafa verilmesi mümkün değildir. Davacı taraf, ---- cevabi yazısında bildirildiği gibi --------- ancak duruma göre aynen iade veya bedel talep edebilir. Hal böyle olunca davacı tarafın dava konusuyla ilgili olarak davalıdan talep edebileceği bir hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla davalı------ husumet yöneltilemez.-------- Açıklanan gerekçeler doğrultusunda davacının ------aleyhine açtığı davasının pasif husumet yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-a)Davacının ------ aleyhine açtığı davasının arabululucuk dava şartı yokluğundan usulden reddine,
b)Davacının ------- aleyhine açtığı davasının pasif husumet yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli karar harcı 427,60 TL’den peşin olarak yatırılan 269,85TL'nin mahsubu ile 157,75 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ---------Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair tarafların yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024