İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/394 Esas 2024/580 Karar

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/394 Esas
KARAR NO: 2024/580
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2023
KARAR TARİHİ: 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ----- plakalı otomobil sürücü ----yönetiminde seyir halinde iken kavşağa hatalı giriş yapmış ve devamında maddi hasarlı ve yaralanmalı zincirleme kazaya neden olduğunu, anılan kazada müvekkili şirkete ait park halindeki ------- araçlarında hasar meydana geldiğini, müvekkil şirketin araç hasarlarını kendi otomobillerinin kasko sigortalayanı ---- müracaatla onarımlarını yaptırdığını, ---- da bu bedeli davalı tarafın ----- tazmin ettiği daha sonra otomobillerde oluşan değer kaybının tespiti ve tazmini için başvurdukları ----- kararlarında görüldüğünü, kaza sonucu müvekkil şirket araçlarında meydana gelen hasar nedeni ile oluşan değer kaybının tespiti ve kazaya neden aracın ---- başvurulduğunu, ------ olumlu bir sonuç alınamaması üzerine her iki otomobil için taraflarınca ayrı ayrı ----- başvurulduğunu, müvekkil şirket araçlarında meydana gelen değer kaybının taraflarınca tespit edilmesinin mümkün olamayacağından dava HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını, kazaya neden olan araç ta kazada hasar gören araçlar da ticari şirket tüzel kişilikleri adına kayıtlı olduğundan TTK 5/1 uyarınca dava Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, dava şartı olan arabuluculuk başvurusunda anlaşmaya varılamadığını, davalı müvekkilin işbu kaza neticesinde meydana gelen zararının davalılar tarafından tazmin edilmesi taleplerinin işbu davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile; öncelikle, davaya konu kazaya karışan ---- plaka sayılı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davaya konu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkile ait ---- plakalı araçta oluşan değer kaybının ödenmesini, davaya konu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkile ait --- plakalı araçta oluşan değer kaybının ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ---- vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafından açılan dava ile 27.01.2023 tarihinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki müvekkil şirketin maliki olduğu---- sayılı aracın kavşağa girişi sonucunda hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafa ait olan park halindeki ------- ---- araçlarının da hasar gördüğünü, aracın malikinin ve işleteninin müvekkil şirket olduğu ve kaza esnasında aracın ---- tarafından kullanıldığını, -------- KTK'nun 58. maddesi kapsamında tam kusurlu olduğu iddia edilerek neticeten TBK’nun 56. maddesi kapsamında her bir araç için 5.000,00-TL ve toplamda 10.000,00-TL maddi tazminat talepli tazminat davası ikame edildiğini, davacının talepleri müvekkil şirket açısından haksız ve mesnetsiz olduğunu, huzurdaki dava bakımından husumet itirazının bulunduğunu, dava konusu aracın dava konusu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde kiralandığını, bu nedenle müvekkili şirketin araç işleteni olmadığını, kaza tarihinde dava konusu aracın müvekkil şirketin tasarruf alanında olmadığını, dava konusu araç ile ilgili faturalamalar da uzun dönem kira sözleşmesinin tarafı olduğunu, müvekkil şirketin araç kiralama faaliyetiyle iştigal eden ---- çapında alanında lider ve köklü bir şirket olduğunu, müvekkil şirket adına kayıtlı her gün trafiğe çıkan on binlerce aracının bulunduğunu, işbu huzurdaki davanın müvekkil şirket aleyhine sonuçlanması halinde alacağın tahsil edilememesi gibi bir durum söz konusu dahi olmayacağını, bu nedenle alacağının tahsili tehlikede olmayan davacının ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki talebi yersiz ve mesnet olduğunu beyan etmiştir. İhbar olunan şirket vekili beyan dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin; oto yedek parça sektöründe öncü kuruluşlardan olup, ithalat ve ihracat rekortmeni ödüller sahibi, ülke sathında 26 büyük depo bölge yapılanması, 1700' ün üzerinde personeli ile profesyonel, resmi, hukuki olarak ticari hayatına devam ettiğini, iddia edilenin aksine; müvekkil şirketçe kiralanan----- plakalı aracın karıştığı -----kazada müvekkile herhangi kusur/sorumluluk izafe edilemeyeceğinden; kabul anlamına gelmemek ile birlikte, uğranıldığı iddia edilen değer kaybının, bilirkişi marifeti ile tanzim edilecek raporda net olarak ortaya konulması halinde dahi, ilgili sigorta poliçeleri kapsamında tazmini gündeme geleceğinden vd. hasebi ile haksız davanın reddi gerektiği, davacının tazmin talebinin zamanaşımına uğradığını, davaya konu kazaya karışan -----araç malikinin davalı şirket olmasından mütevellit; işbu firmanın, 'işleten' sıfatını haiz olduğu, somut olayda; davalı -----müvekkil şirket arasında ---- akdedildiğini, --- plakalı aracın müvekkiline kiraya verildiğini bildirmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, trafik kazası sonucu uğranılan zararların tahsiline ilişkin açılan alacak davasıdır.
Davaya konu trafik kazası ---- tarihinde, davalı şirketin maliki olduğu ----plakalı aracın davacıya ait olan park halindeki---- plakalı araçlara çarpması sonucu meydana gelmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Trafik kazaları kusur/ hasar/ değer tespiti uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; 27.01.2021 tarihinde meydana gelen olayda, ---- plakalı aracın sürücüsü ---- asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, ----plakalı minibüs sürücüsü ---- plakalı araçların park halinde olduğundan sürücüsünün kusursuz olduğunu,----- plaka sayılı aracın hasar tutarının 9.069,45 TL olduğunu, dava dışı ----kapsamında ödendiğini, ---- plaka sayılı aracın hasar tutarının 48.999,87 TL olduğunu, dava dışı -----kapsamında ödendiğini, ----gelen değer kaybının 6.000,00 TL olduğunu, ---- tarihinde ödenen 1.045,00 TL değer kaybı tazminatı düşüldüğünde bakiye alacaklarının 4.955,00 TL olacağını,------meydana gelen değer kaybının 60.000,00 TL olduğunu, talep edilebilecek toplam değer kaybının ---- plakalı araç için 4.955,00 TL ----- plakalı araç için 60.000,00 TL olduğunu, toplam tutarın 64.955,00 TL olacağını beyan etmiştir.
Bilirkişi ek rapor içeriğine göre; ----plakalı aracın sürücüsü --- asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, ----- plakalı minibüs sürücüsü ---- kusursuz olduğunu, ---- araçlar park halinde olduğundan sürücüsünün kusursuz olduğunu,---- plaka sayılı aracın Hasar Tutarı 9.069,45 TL olup dava dışı -----apsamında ödendiğini, ---- plaka sayılı aracın hasar tutarı 48.999,87 TL olup dava dışı ----Sigorta Poliçesi kapsamında ödendiğini, ----- yuksek tavan 155 2014 model 191.814 km deki oto da meydana gelen değer kaybının 6.000,00 TL olduğunu, 24.09.2021 tarihinde ödenen 1.045,00 TL değer kaybı tazminatı düşüldüğünde bakiye alacaklarının 4.955,00 TL olacağını, ------- deki oto da meydana gelen değer kaybının 60.000,00 TL olduğunu, talep edilebilecek toplam değer kaybının ----plakalı araç için 4.955,00 TL--- plakalı araç için 60.000,00 TL olduğunu, toplam tutarın 64.955,00 TL olacağını bildirmiştir.Davacı vekili 16/02/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile her iki araç için toplamda 65.000,00 TL TL değer kaybı bedelinin tahsili ile kaza tarihinden itibaren ticari faiz oranı işletilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalı şirketin maliki olduğu aracın ------başvurulduğu, ----- başvuru yapıldığı, davacının hasar gören her iki aracında oluşan değer kaybına yönelik başvurusu sonrası dava dışı ----- tarafından ödeme yapıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.Davalı şirket- malik kazaya sebep olan aracın kaza tarihi itibariyle uzun dönem ihbar olunan -------firmasına kiralandığını ileri sürmüş, bu savunma kapsamında kira ilişkisi araştırılmıştır. Buna göre, ---- yazı cevabı ekinde yer alan belgede davalı aracının-----kiralandığının görüldüğü, yine ihbar olunan -------vekilinin sunduğu beyan dilekçesinde de aracın kendilerince uzun dönem kiralandığı ve teslim alındığının kabul edildiği, bu haliyle kazaya karışan araç davalı şirket adına kayıtlı görünse de işleten sıfatının davalı şirkete ait olmadığı, davacı tarafça yöneltilecek taleplerde davalı şirketin husumetinin bulunmadığı anlaşılmış olup işbu davalı ------ aleyhine açtığı davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; 27/01/2021 tarihinde davacı adına kayıtlı ---- plakalı araç ile davalının maliki- sürücüsü olduğu -----plakalı aracın karıştığı kazada, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı sigortalı araç sürücüsü ---- %100 kusurlu olduğu, davacı tarafın ise atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, buna göre, 04/10/2022 tarihinde meydana gelen kazanın, ----- plaka sayılı araç sürücüsü ----- kusurundan (haksız fiilinden) kaynaklandığı, ---- plaka sayılı araç sürücüsünün olayda yukarıda açıklandığı şekliyle kusurlu olması nedeniyle; -----plaka sayılı araç sürücüsü-----, araç sürücüsü olması nedeniyle TBK madde 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu bulunması, ------ da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlar olan değer kaybı bedelinden davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir.Değer kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede; değer kaybı; aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farka verilen addır.Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. ----Bu kapsamda, yukarıda sınırı çizilen sorumluluk kapsamında davalı / davalılar değer kaybından sorumludur.Değer kaybının hesabı, teknik bir konu olması nedeniyle alanında uzman bilirkişiden rapor, değer kaybına ilişkin rapor düzenlettirilmiştir. Bilirkişice Anayasa Mahkemesi tarafından iptaline karar verilen genel şartlar öncesi Yargıtay uygulamasına göre hesaplama yapıldığı, bilirkişi tarafından ----- plakalı otoda meydana gelen değer kaybının 6.000,00 TL hesaplandığı, 24.09.2021 tarihinde ödenen 1.045,00 TL değer kaybı tazminatı düşüldüğünde bakiye alacaklarının 4.955,00 TL olacağı, ---- plakalı otoda meydana gelen değer kaybının 60.000,00 TL olarak hesaplandığı, talep artırım dilekçesi ile hesaplanan miktarın talep edildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Faiz yönünden yapılan değerlendirmede; bir haksız fiil olan trafik kazalarından kaynaklı tazminat istemlerinde, temerrüt tarihi kişilere göre farklılık arz eder. Davalı gerçek kişi - sürücü açısından haksız fiil tarihinin temerrüt tarihi olduğu anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
Kazaya karışan davacı ve davalı araçlarının şirket adına kayıtlı olduğu bu haliyle avans faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davacının davalı ------ aleyhine açtığı davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine
2)Davacının diğer davalı ------ aleyhine açtığı davasının kısmen kabulü ile; 64.955,00 TL değer kaybına yönelik tazminatın kaza tarihi 27/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşan istemin reddine,
3)Alınması gerekli karar harcı 4.437,07 TL’den peşin olarak yatırılan 179,90 TL'nin ve davacı tarafından yatırılan 939,26 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.119,16 TL'nin mahsubu ile 3.317,91‬ TL bakiye harcın davalı ----- tahsili ile hazineye irad kaydına,
4)Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 939,26 TL ıslah harcı toplamı olan 1.119,16TL'nin davalı ------tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5)Davacı tarafından yapılan 205,50 TL ilk dava masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi, 532,50 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.738‬,00 TL yargılama giderinden 3.734,26 Tlnin davalı ----- tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6)Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
7)Davalı -----kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 45,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- verilmesine,
8)Davalı ----- vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı-----verilmesine,
9)Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 3.196,80 TLsin davalı ----- 3,20 TLsinin davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
10)Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, --------- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2024