T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/12 Esas
KARAR NO:2024/119
DAVA:3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:04/01/2024
KARAR TARİHİ:21/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ---- sayılı dosyasında müvekkili aleyhine 89/1, 89/2 haciz ihbarnamesi gönderildiği, müvekkilinin süresi içinde cevap vermediği gerekçesiyle 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davalılardan------icra dosyasının borçlusu diğer davalı ---------- sayılı icra dosyasının alacaklısı olduğu tespit edildiği, müvekkilin ise icra dosyasında 3. kişi olup takibin tarafı olmadığını, söz konusu 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamesine ilişkin tebligatların müvekkilinin genel merkezine yapılmadığı aynı apartmanda zemin katta mukim mağazaya tebliğ edildiği ve 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin mağaza satış destek elemanı --- tebliğ edildiğini, -------sayılı dosyası ile usulsüz tebligata ilişkin şikayet davası da ikame edildiği, borçlu konumunda bulunan ---- hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi ------ müvekkilden hiçbir hak ve alacağı olmadığını, söz konusu husus müvekkile ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi ile açıkça ortaya çıkacak olup müvekkiline 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilmesi nedeni ile işbu hususa dayanan menfi tespit davası açılması gerekliliği hasıl olduğu bu nedenle İİK madde 89/3 uyarınca müvekkilinin ----sayılı takip dosyası borçlusu ----- borçlu olmadığının tespitine,----- sayılı dosya üzerinden diğer davalı ----- tarafından gönderilen 89/3 haciz ihbarnamesinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava İcra ve İflas Kanunu’nun 89. maddesi gereğince 3. kişi tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Dava, öncelikle dava şartları yönünden değerlendirilmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye hukuk mahkemelerinin görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.--------sayılı ilamında; 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, dair karar verildiği anlaşılmıştır--------sayılı kararında; "...Eldeki dava İİK'nın 89. maddesine göre açılmış olup davacı takipte haciz ihbarnamelerinin gönderildiği üçüncü kişinin, takip borçlusuna borçlu olmadığını ispatla yükümlü olduğu özel bir menfi tespit davasıdır. Davanın koşulları İİK'nın 89/3 maddesinde düzenlenmiştir. İİK'nın 89/3 maddesi gereği açılan menfi tespit davasında maddenin yer aldığı İİK'da görev yönünden özel bir düzenlemeye yer verilmemiş olup genel kurallara göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. 6100 Sayılı HMK'nın 2/1 maddesinde mal varlığına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. HMK 2/2 maddesi uyarınca, HMK'da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevli kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra bir kısım kanunlarda da özel mahkemelerin görevli olduğuna ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Örneğin 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin ticaret mahkemelerinde görüleceği hükme bağlanmıştır... Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülmelidir. Somut dava bakımından yapılan incelemede ise, dava konusu takip dosyasında davalı takip alacaklısı tarafından, dava dışı borçlu ile ticari ilişki çerçevesinde ödenmeyen borçtan dolayı takip başlatıldığı, her iki tarafın da tacir konumunda olduğu ve davacıya takip dosyasından İİK'nın 89/1 ve 89/2 maddeleri uyarınca haciz ihbarnamelerinin gönderildiği görülmüş olup davacı borçlu olmadığı iddiasıyla İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca eldeki davayı açmıştır. Görüldüğü üzere davanın tarafları arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmamaktadır. Davalı alacaklı ile dava dışı takip borçlusu arasında bir ilişki bulunduğu anlaşılmaktadır. İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında davacı ile davalı takip alacaklısı arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığından TTK'nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari davadan söz edilemeyecektir. Bu itibarla davanın HMK'nın 2. maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerekir..." denilmiştir.Yukarıdaki açıklamalar ışığında, uyuşmazlık TTK'nun 4. maddesinde tarif edilen nitelikte bir ticari iş olmadığından, TTK'nun 5. maddesi kapsamında mahkememizin görevli olmadığı, yine İİK'nun 89.maddesinde 3.kişinin açtığı menfi tespit davasının ticari dava sayılacağı ve ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkin özel bir düzenleme de bulunmadığından, işbu davaya bakmaya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmiştir.
KARAR: ( Yukarıdaki Gerekçesi Açıklandığı Üzere)
1-Davanın, görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin-------- Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,
3-Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olması halinde dosyanın görevli -------- Asliye Hukuk MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-Yargılama ve harç giderlerinin HMK 323 ve 331. maddeleri uyarınca görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-Dosyanın gönderilmesi için süresinde başvurulmazsa HMK 20/1 ve 331/2 maddeleri uyarınca dosya resen ele alınarak mahkememizce karar verilmesine,
6-Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, --------- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 21/02/2024