T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/908 Esas
KARAR NO:2023/825
ASIL DAVADA DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
ASIL DAVADA DAVA TARİHİ:04/08/2016
KARŞI DAVADA DAVA:Alacak
KARŞI DAVADA DAVA TARİHİ:05/10/2016
KARAR TARİHİ: 25/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan ---------- maddesi uyarınca, hizmet başlangıç tarihinden itibaren 7 ay içinde sözleşme ve eklerinden kaynaklanan yükümlülüklerini tamamıyla yerine getirerek --------- adı verilen sözleşme konusu yazılımı tamamlayarak uygulamaya geçireceği (canlı kullanıma geçireceği) ve eksiksiz ve kusursuz çalışır biçimde teslim edileceği taahhüdünde bulunduğunu, hizmet başlangıç tarihinin ------ olduğu hususunda tarafların mutabık olduğunu ve bu tarihten sonra davalının iki kez -------- tarihlerinde canlı kullanıma geçiş denemesi yaptığını, ancak başarılı olamadığını, ikinci deneme tarihi olan ------- tarihinden sonra davalının işi savsatmaya başladığını, çalışmalarını durma noktasına getirmesi üzerine de davacının kendisine ------------ yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini ve projeyi tamamlaması için kendisine 30 günlük süre verilerek bu süre sonunda projeyi tamamlayıp canlı kullanıma geçişi sağlamaz ise sözleşmenin feshedileceği ve zararlarının tazmininin talep edileceği hususunun ihtar edildiğini, davalının göndermiş olduğu cevabi ihtarname ile, canlı kullanıma geçilmesi için müvekkilince yerine getirilmesini istediği işleri listelediğini ve bu listede 13 kalem halinde belirtilen hazırlık işlemlerinin tamamlanması ve 100.000,00 TL ödenmesi halinde 45 gün içinde projenin canlı kullanıma geçirilmesinin tamamlanacağını iddia ve ihtar ettiklerini, davalının cevabi ihtarnamesinde hazır olduğunda canlı kullanıma geçileceğini belirttiği işlerin tamamının, daha önceki canlı geçiş denemelerinde müvekkilince hazır edildiğini, davalının ilk deneme tarihinden itibaren belirttiği işlemlerin hazır olduğunu ve halen de hazır halde bulunduğunu gayet iyi bildiğini, kaldı ki davalının hazır olması halinde canlı kullanıma geçeceğini bildirdiği işlerin hazır olup olmadığına dair hususun, ------------ sayılı dosyasında tayin edilen uzman bir bilirkişi tarafından yerinde tespit edildiğini ve bilirkişi raporu ile de canlı kullanıma geçiş için müvekkilinin üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirdiğine ilişkin raporunu mahkemeye dosyasına ibraz ettiğini, buna rağmen müvekkilinin iyi niyetinin göstergesi olarak, davalının istediği 45 günlük süreye 15 gün daha ilave edip 60 gün ek süre tanıdığını ve 13 kalem halinde bildirilen işlerin de zaten hazır olduğunu, ancak davalının ek olarak talep ettiği 100.000,00 TL ödemesinin proje tamamlanmadan mümkün olmadığını yine ihtarname ile davalı yana bildirdiğini, müvekkilinin tüm gayretlerine rağmen 5 yıldır sözleşme konusu projede canlı kullanıma geçilmemiş olması ve verilen 60 günlük süre de geçmiş olmasına rağmen ve müvekkilinin fesih hakkı bulunmasına rağmen, davalının bu sıradaki hareketlenmesi dikkate alınarak, kendisine 60 günlük bir ek süre daha verildiğini, ancak verilen bu ek süreye rağmen davalının sözleşme konusu yükümlülüklerine yerine getirmediğini ve ayrıca bundan sonra yerine getiremeyeceğinin anlaşılmış olduğunu, bunun üzerine---------yevmiye numaralı ihtarname ile söz konusu sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, davalı şirketin, sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülüklerini sözleşme süresi ve kendisine tanınan ek süreler içinde de yerine getiremediğinden ve artık yeniden ek süre tanınmış olsa dahi yerine getiremeyeceği de anlaşılmış olduğundan, sözkonusu sözleşmenin--------maddesi uyarınca tek taraflı olarak feshedildiği, feshedilen sözleşmenin------ uyarınca, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini sözleşme süresi içinde yerine getirmemesi nedeniyle davacı şirketin sözleşmeyi fesih hakkını kullanması halinde, davacı şirketin müspet ve menfi tüm zararlarının tazminini talep edeceğinin hüküm altına alınmış olduğu, davalının sözleşmeyi ihlali nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu “menfi (fiili) zarar” ve “müspet zarar ” ın, davalı tarafından giderilmesi gerektiği, müspet zararlarının; müvekkili şirket sözleşme nedeniyle 825 TL damga vergisi ödediği, münhasıran sözleşme konusu projenin hayata geçirilmesi için müvekkili şirketin,-------------- isimli yazılımın lisansını satın almak zorunda kaldığı gibi, her yazılım lisansında olduğu gibi, yıllık bakım almak zaruri olduğundan, ilki 2011 yılında olmak üzere, 5 yıldır 0kullanılmayan bir yazılımın bakım ücretini de ödemek zorunda kaldığı, ------ bakım bedeli olarak her bir yıl için yapılan ödemelerin toplamı ------------ ödendiği, sadece sözleşme konusu proje için mesailerini sarfeden 3 (üç) kişiye yapılan ödemelerin toplamı olan 956.831 TL olduğu, söz konusu projenin, müvekkili şirkette ilk kez uygulanmaya çalışıldığından, üç şirket çalışanının bu projeye tahsıs edildiği, bu iş için ------- adı altında bir birim oluşturulduğu, bu birimde istihdam edilen --------- çalışanların, 5 yıl boyunca bu projenin hayata geçirilmesini sağlamak için mesailerinin büyük bölümünü (takriben %60 ını ) bu işe ayırmış oldukları, bu 3 kişiye ödenen 956.831.-TL'nin %60 ı olan 574.098.-TL'nin de, davacının uğradığı menfi zarar olarak davalı Şirket tarafından ödenmesi gerektiği, projede çalışanlar için, konaklama, yol ve yemek masrafları için ödenen 44.810,38 TL yönünden, projenin davacı şirketin, 6 farklı şehirdeki deposunda uygulanmak üzere başlatılmış olmakla birlikte, ------- deposundaki iş yoğunluğu diğerlerine göre daha az olduğundan, projenin örnek uygulaması olarak bu depo seçilmiş ve çalışmalar -------- depoda yapılmış olduğu, bu nedenle gerek davacı şirketin ---------- adresindeki yetkilileri ve gerekse davalı şirket çalışanlarının, zaman zaman ------- giderek konaklamak zorunda kaldıklarından, bu yol ve konaklama masraflarının talep edildiği, sözleşme konusu proje için davacı şirket tarafından satın alınan donanım için ödenen 1.079.859,23 TL'den bu cihazların dava dilekçesi tarihindeki tahmini ikinci el fiyatı 210.000.-TL'nin mahsubundan sonra kalan 869.859.- TL talep edildiği, sözleşme konusu projenin uygulamaya geçirilebilmesi için, davalı şirket ile tam bir mutabakatla belirlenen cihazların satın alındığı, bu cihazların yıllardır atıl vaziyette beklediği, geçen 5 yıl içinde cihazlar ve cihazların teknolojisi eskimiş olduğundan başka bir amaçla kullanılması olasılığı da oldukça düşük göründüğü, bunun da müvekkilinin menfi zararı olduğu ve davalı tarafından karşılanması gerektiği, davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenen 175.622,81 TL zararları oluğu, müvekkili Şirket'in, sözleşmenin 4.maddesinde belirlenen ödeme yükümlülüğü, aşamalı olarak belirlendiği, davalı şirketin --------maddedeki 1. aşama dışında diğer aşamalara geçemediğinden, sadece 1. aşamanın sonunda ödenmesi kararlaştırılan 50.000 TL 'yi ödeyip başkaca hiç bir ödemede bulunmayabileceği, buna rağmen, davalı şirketin motivasyonunun sağlanması ve iyi niyet göstergesi olarak toplam 175.622,81 TL yi davalı şirkete ödemiş olduğu, davalı şirketin sözleşme konusu yükümlülüklerini yerine getirmediğinden kendisine ödenen bu tutarın da tamamını iade etmekle yükümlü olduğu, davalıya yapılan 175.622,81 TL nin ödeme tarihlerinden işbu dilekçe tarihine kadar geçen zaman içinde, yasal faiz oranı üzerinden hesaplanan 64.973.-TL faizin de davalı tarafından ödenmesini talep ettikleri, ihtarname masrafları toplamı 1.788,36 TL ile, ---------- sayısı ile açılan tespit davası nedeniyle sarfedilen 1.178,65 TL ve ilaveten işbu dava için yapılacak tüm masrafların da, davacı şirketin menfi zararları kapsamında davalıdan tahsilini talep ettikleri davacı şirketin menfi zararlarından 1.945.951.-TLnin davalı şirketçe ödenmesini talep ettikleri, ayrıca müspet zarar yönünden, HMK'nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak 100.000 TL talep ettikleri, bunun da davalı şirket sözleşmeyi ihlal etmemiş olsaydı, hayata geçecek olan sözleşme konusu proje nedeniyle, müvekkili şirketin edeceği eleman tasarrufu olduğundan bahisle menfi zarar olarak şimdilik 1.945.951.-TL ve müspet zarar olarak şimdilik 100.000. TLnin, dava tarıhinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanan en yüksek reeskont faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmeyle davalının sadece, davacı tarafından gerçekleştirilmek istenen -------- gerçekleştirilmesi için danışmanlık hizmeti vermeyi üstlendiğini; danışmanlık hizmeti verilecek ürünün de --------- ürünü olduğunu; davalının sözleşmeyle üstlendiği tüm edimleri (hizmetleri) yerine getirmiş olduğu gibi, üstelik sözleşme uyarınca toplam 400 adam/günlük danışmanlık hizmeti vermesi yeterliyken, davacı şirketin talepleri ve davacı şirketten kaynaklanan başkaca problemler nedeniyle 1.000 adam/günlük hizmet vermek zorunda kaldığını; davalı şirketin, sözleşmeyle üstlenmiş olduğu edimlerin (hizmetlerin) 3/4'ünü tamamlamış olduğunu ve bu kısmın bedelinin kendisine ödenmiş olduğunu; fakat davacının kendi üstlenmiş olduğu edimleri yerine getirmemesi nedeniyle davalının edimlerini tamamlayamadığını; yani tamamen davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini getirmemesi (davacının kusuru) nedeniyle sözleşme konusu hizmetlerin (edimlerin) tamamlanmasının uzadığını, davalının sözleşmeyle üstlenmiş olduğu hizmetleri tamamlayamadığını ve bir türlü canlıya geçişin sağlanamadığını; davacının kendi iradesiyle hizmetlerin tamamlanmasını uzattığını ve canlıya (canlı kullanıma) geçiş aşamasına gelinmesini ötelediğini, iddia ederek davanın reddine karar verilmesini beyan edilmiştir.Davalı/karşı davacı vekilince cevap dilekçesi içinde ikame edilen karşı dava dilekçesinde özetle;davacının, sözleşme bedeline istinaden ödenmesi gereken bakiye 75.000 TL ile daha sonra davacı tarafından ödenmesi taahhüt edilen 100.000 TL'yi ödemesi gerektiğini; sözleşmeye istinaden davalıya ödenmesi gereken sözleşme bedel tutarının toplam 200.000 TL olduğunu; davacının bu tutarın 125.000 TL'lik kısmını ödediğini; fakat 75.000 TL'lik kısmını ödemediğini; davalının canlıya (canlı kullanıma) geçiş denemeleri sırasında, sözleşmeyle üstlenmiş etmiş olduğu çalışmaların (400 adam/günlük çalışmanın) çok üzerinde çalışma (1.000 adam/günlük çalışma) yapmış olduğu (efor sarf ettiği) için, davacı şirketin proje yetkisi--------tarafından, davalıya fazladan 100.000 TL daha bedel ödemesi yapılacağının taahhüt edildiğini, davalının söz konusu proje için yaptığı toplam adam/günlük çalışmanın tespitinin ve buna uygun şekilde hak edilen ücret tutarının hesaplanması gerektiğini; müvekkili şirketin sözleşme uyarınca taahhüdünün 400 adam/gün olduğunu, şirketin dava konusu projeye harcadığı toplam adan/günün tespiti ve buna uygun bir şekilde hak edilen tutarın da hesaplanması gerektiğini, bundan bahisle sözleşme ve proje kapsamında ödenmesi gereken ancak davacı/karşı davalı tarafça ödenmemiş olduğundan bahisle 175.000 TL'nin ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsiline, proje süresince müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen, fazla ve kapsam dışı yapılan işlerin miktarının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere, HMK'nın 107 inci naddesi gereğince şimdilik 10.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, taraflarca sunulan mailler tetkik edilmiş, konusu teknik uzmanlık gerektirmesi itibariyle uyuşmazlık konusu hakkında bilirkişi raporları alınmıştır.Bu kapsamda alınan----- tarihli rapor ile özetle; sözleşme konusu işin tamamlanamamasında her iki tarafın da kusuru bulunması sebebiyle, asıl ve karsı dava konuşu taleplerin kabul edilemeyeceği dosyaya sunulan e-maillerin yeterli olmadığı yönündeki tespit ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Bu kapsamda alınan ------ tarihli rapor ile özetle; davacının üstüne düşen----- ne kadar zaman boyunca ödeyip ödemediği konusunun -------- müzekkere yazılmak suretiyle araştırılması gerektiği; bu araştırma sonuçlarına göre, davalının kusurlu olarak temerrüde düşmesi nedeniyle davacının sözleşmeyi haklı olarak feshedip feshetmediği hususunun sağlıklı olarak değerlendirilebileceği ve değerlendirme sonucuna göre davacının uğradığının iddia ettiği ve tazmininin talep ettiği zararların hesaplanabileceği; ayrıca karşı davadaki taleplerin de değerlendirilebileceği; yönündeki kanaat ve düşünceleri bildirilmiştir.Mahkememizce alınan ----- tarihli rapor ile özetle; ---- tarihi itibariyle projenin canlıya geçişine engel bir husus ya da davalı şirket tarafından eksik bir geliştirme bulunmadığının tespit edildiğini, projenin canlıya alınmasından sonra ---- noktada yazılımın aktif edilememe nedeninin davacı tarafın proje için gerekli-------- lisanslarını temin edememiş olması olduğunu, davacı şirketin, davalı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülükleri yerine getirmediği gerekçesiyle sözleşmeyi feshederek, menfi ve müspet zararının tazmini talep etse de, yapılan yazışma ve beyanlardan sürecin yavaş ilerlemesine karşın, davacı firmanın lisans alımına kadar süreci devam ettirdiğini, canlıya geçişten sonra yazılım ile ilgili geri dönüşlerin olduğunu, bu konuda davacının yazılımı sürecini sürdürmek istediği kanaatini oluşturmadığını, ancak 3. taraf olan----------- lisans anlaşmasının yapılamamasının davalı firmanın kusuru olmadığını, sözleşmeye göre lisansın temini davacıya ait olduğundan, bu konuda lisans temin etmekle yükümlü olduğunu, yine aynı şekilde davacı firmanın 3. Bir taraf ile anlaşma sağlayamaması nedeni ile davalıdan lisans bedellerini talep ettiğini, davacının bu ------- lisansını başka bir proje için kullanmakta olduğunu, başka bir proje için kullandığı bir adet ------- lisans bedellini ve personel giderlerini, dava konusu proje için satın aldığını, harcadığını ispatlayamadığından, bu bedelin davalı firmaya yüklenmesinin kanaatlerince uygun olmadığını, davalı şirketin projede danışmanlık hizmetleri ile yükümlü olduğunu, bunun dışında kalan lisans sağlama, donanım sağlama ve kurulumlarının yapılması vb. hususların davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, davalı şirketin proje dışı yaptığı işler için 68 ------- talebinin yerinde olduğunu (22.500 TL ödeme konusunda) talep edebileceği kanaati oluştuğunu, davacı tarafın proje kapsamında 2012 yılında temin ettiği cihazların kullanılmadığı için zarar ettiğini zararın tazmini konusunda talepleri bulunduğunu, donanımlardan fayda sağlamamış olduklarını (Kullanmadıklarını) ispat etmeleri ancak bu şekilde talebin uygun olacağı, kanaatinin yerleştiğini, cihazların başka amaçlar için kullanmadığını ve bundan fayda sağlanmadığını ispat etmek zorunda olduklarını, dava dosyası içerisinde buna ait bir delile rastlanmadığı gibi, bilirkişi tespiti ile bu cihazların kullanılıp kullanılmadığının tespiti gerektiğini, davalı firmanın hem yazılım entegrasyonunu geç bitirmesi, hem de sözleşmede davalının danışman sıfatı bulunması nedeni ile bu konuda kusurlu olduğunu, edinimlerini zamanında yerine getiremediğini, aslında bu fesih sebebi olsa da, sonrasında tarafların anlaşma yoluyla projeye devam ettikleri projeyi bitirmeye iyi niyetinde olduklarının tespit edildiğini, canlı ortama geçilmeden, donanımların, cihazların alımı için davacıya onay vermemesi gerekirken, danışman olarak bu süreçlerde davalının görevini doğru ifa edemediğini, sözleşme gereğinin planlanan zamanda yazılımı bitirmesinin beklenmesi gerektiği kanaatleri bildirilmiştir.Mahkememizce alınan 23/01/2023 tarihli rapor ile özetle ; projenin ---------- tek bir depo bölgesi için yapılan tüm canlıya geçiş çalışmaları başarıyla tamamlanmadığını, projenin----- depolarda yazılımın yaygınlaştırılabilmesi için davacı tarafın proje için gerekli ------- temin etmediğinin tespit edildiğini, sözleşmeye göre lisansın temini davacı tarafa ait olduğundan, bu konuda lisans temin etmekle yükümlü olduğunu, davacı taraf -------- başlamadan önce kullanmakta olduğunu ve bu sistemleri kullanacak personeli zaten istihdam ettiğini, mevcut personelin her iki projede de yer aldığının anlaşıldığını, bu nedenle davacı tarafın zarar tazmini konusunda --------kullanmayı bilen personeli bu projede de istihdam etmek zorunda olduğunu, projede çalışanların tüm masraflarının talep edilmesinin de taraflarınca uygun olmadığını, yine aynı şekilde davacı taraf projenin sonlanmamasından dolayı davalıdan lisans bedellerini talep ettiğini, davacı tarafın bu ------- zaten başka bir proje kapsamında satın aldığı anlaşıldığından, başka bir proje için kullanılan lisanslar ile beraber satın alınan bir adet ------ lisans bedelini, dava konusu proje için satın aldığını, harcadığını ispatlayamadığından, bu bedelin davalı tarafa yüklenmesi kanaatlerince uygun olmadığını, davalı tarafın projede yazılım danışmanlık hizmetlerinden yükümlü olduğunu, bunun dışında kalan lisans sağlama, donanım sağlama ve kurulumlarının yapılması vb. Hususlardan davacı tarafın sorumlu olduğunu, davalı ve davacı tarafların mutabık olduğu davalı şirketin proje dışı -------- öncesindeki işleri kapsayan işler için gerçekleştirilen 68 Adam/Gün talebinin yerinde olduğunu (22.500 TL ödeme konusunda) davacı tarafın proje kapsamında tüm depoları kapsayacak şekilde -----yılında temin ettiği cihazların kullanılmadığı için zarar ettiğini zararın tazmini konusunda taleplerinin bulunduğunu,------geçiş tamamlanmadan tüm depoları kapsayacak donanımın satın alınmasının doğru olmadığını, sadece tek bir depo bölgesi için ki bu da --------- yapılan depo veya depo bölgesi için donanımlardan fayda sağlamamış olduklarını (Kullanmadıklarını) ispat etmeleri ancak bu şekilde talebin tek bir depo bölgesi için uygun olacağını, cihazların başka amaçlar için kullanmadığını ve bundan fayda sağlanmadığını ispat etmek zorunda olduklarını, dava dosyası içerisinde buna ait bir delile rastlanmadığını, bilirkişi tespiti ile bu cihazların kullanılıp kullanılmadığının tespitinin gerektiğini, davalı taraf yazılım (yazılım kodu) olarak edimlerini ----- geçiş sürecine kadar, geç de olsa yapmış, ancak yazılım ------------ ortamlarda geçemediği için edimlerini eksik yerine getirdiklerini, davalı tarafın, canlıya geçiş sonrası planlanan sözleşme uyarınca ödenmesi gereken 75.000 TL'lik hakediş miktarını ve daha önce fazladan yapılan işler için canlıya geçiş sonrası ödeneceği kararlaştırılan 100.000 TL için ödemeyi Canlıya geçiş başarıyla tamamlanmadığı için hak kazanamadıkları kanaatleri bildirilmiştir. Mahkememizce ------- sayılı dosyası dosya içine alınmış, dosya ve sunulan rapor tetkik edilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
Esas ve karşı dava, taraflar arasında imzalanan --------- dayalı olmakla, davacı tarafça anılan sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinden bahisle menfi ve müspet zararlarının tazmini, ayrıca bu kapsamda taraflarınca ödenen iş bedeli ve faizinin de iadesi talep edilmekte, karşı davada ise davalı/karşı davacı tarafça sözleşme gereği bakiye iş bedelinin ve sözleşmeye nazaran fazla ve kapsam dışı işler bedelinin tahsili talep edilmektedir.Davacı tarafça sözleşme feshedilmiş olduğu halde hem menfi hem de müspet zararlarının tazmini talep edilmiş, bu istemin dayanağı olarak da sözleşmenin ----- maddesi gösterilmiştir. Anılan düzenlemede, sözleşmeyi haklı sebeple fesheden tarafın, diğer taraftan bu nedenle uğrayacağı her türlü zararının tazminini talep hakkını haiz olduğu ön görülmüştür.Her iki tarafça da, sözleşme ile yükümlendikleri edimlerin gereğinin yerine getirildiği iddia edilmekle, öncelikli olarak bu yönden değerlendirme yapmak gerekmiş, feshin haklı olup olmadığı, tarafların fesihte kusurunun olup olmadığının incelenmesi gerekmiştir. Keyfiyet esasen teknik incelemeyi gerektirmekle, bu hususta teknik bilirkişilerin sundukları görüşlerden hareketle değerlendirme yapmak gerekmiştir.Bu kapsamda yapılan incelemede; taraflar arasındaki 06.04.2011 tarihli sözleşmeyle davalı şirket, sözleşme konusu danışmanlık hizmetlerini vermeyi ve davacının lisansını satın almış olduğu bilgisayar yazılımını, uygulamaya geçirmeyi (canlı kullanıma geçirmeyi) üstlendiği, davacının da, verilecek hizmetlerin bedelini ödemeyi üstlendiği, sözleşmenin, sözleşme süresi başlıklı --------- maddesi uyarınca, davalının sözleşme konusu hizmetleri, minimum 400 adam/gün çalıştırmak suretiyle, hizmet başlangıç tarihinden itibaren 7 ay içinde, eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getirmeyi üstlendiği, yine sözleşmenin 5.12 maddesi gereğince davalının proje kapsamında ----- yazılımının test ve canlı kurulumunu gerçekleştirmeyi ve ----- test ve canlı sistemleri ile bağlantılarını yapmayı üstlendiği, sözleşme bedelinin 200.000 TL olarak kararlaştırıldığı, ödemenin 4 aşamalı olarak düzenlendiği, ilk 3 aşamanın tamamlanması halinde ----- işin 4. aşaması ile sözleşme konusu hizmetlerin tamamlanması halinde bakiye 75.000 + KDV'nin ödeneceğinin öngörüldüğü belirlenmiştir. Alınan teknik görüşler ve dosya kapsamındaki ihtarlardan sözleşmenin 06.04.2011 tarihinde akdedilmesinden sonra, davalının sözleşme konusu işleri tamamlayamadığı, istenilen iş görme sonucunu, bilgisayar yazılımını canlı kullanıma geçirmeyi gerçekleştiremediği, bunun üzerine davacı tarafından davalıya sırasıyla, ----------ihtarnameler çekilmek suretiyle ek süreler verildiği, fakat bu ek süreler içinde de işleri tamamlayamadığı ve iş görme sonucunu gerçekleştirememesi üzerine, davacının 26.02.2016 tarihli ihtarnameyle sözleşmeyi feshettiği belirlenmiştir.Taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davacı şirketin, süreli ve süresiz yayınların toptan satışı ve dağıtımı işi yapan davacı depolarından malların yüklenmesi ve dağıtım işinin takibinin kolaylıkla, güvenlikle ve hatasız yapılabilmesi, elektronik ortamda kayıt altına alınıp saklanabilmesi, stok kontrolünün bilgisayar ortamında görünebilmesi, mesafeli ortamda paylaşılabilmesi amacıyla manüel olarak yapılan işlemlerin, otomasyon programı olan ----ana programını satın alarak ve ------- lisanlarını ödemek suretiyle, şirketin işlevine uygun olarak uyarlaması için davalı/karşı davacı şirketle anlaşmış olduğu, sözleşme konusu projenin hayata geçirilebilmesi için------ verilen, esasında depo takip takip sistemi olan bir yazılımın lisansının davacı şirketçe satın alınmış olduğu, davalı şirketin de bu yazılımı baz olarak kullanmayı ve bu temel program üzerinde çalışarak, davacı şirketin amaçladığı ve sözleşme ekindeki kavramsal tasarımda detayları belirlenen bir program haline getirmeyi üstlendiği belirlenmiş, bu programın sözleşme gereğince çalışır hale getirilmesinin canlıya geçiş olarak tabir edildiği anlaşılmıştır.Bu kapsamda davalı şirketin belirli bir aşamaya kadar yazılımı hazırladığı ancak kullanıma uygun ölçüde teslimini sağlayamadığı sunulan kayıtlardan ve yapılan incelemelerden anlaşılmıştır. Davalı tarafın, sözleşmede 7 ay süre öngörüldüğü ve sözleşmenin imzalanması üzerinden 5 yıl geçtiği halde, imalini üstlendiği eserin, somut olayda programın, zamanında, sözleşmeye uygun ve eksiksiz teslimini gerçekleştirememiş olduğu belirlenmiş, gelinen süreçte canlıya geçişin onaylandığı, canlıya geçiş başladığı fakat ------ ortamdaki son canlıya geçiş çalışmasının da başarısızlıkla sonlandığı, dolayısıyla canlıya geçişin başarıyla tamamlanmadığı yapılan teknik incelemeyle belirlenmiştir. Bu yönden davalı/karşı davacının bakiye 75.000 TL iş bedeli alacağı isteminin, koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Zira sözleşmenin --------maddesinde son ödemenin 4. aşama tamamlandıktan sonra, işin eksiksiz ve kusursuz olarak tamamlanmasından sonra yapılacağının düzenlendiği bu koşulun yerine getirilmiş olduğunun davalı/karşı davacı tarafça ispat edilemediği belirlenmiştir. Karşı davada ayrıca davacının 100.000 TL ödeme taahhüdü bulunduğundan bahisle bu tutarın da tahsili talep olunmuş, istem taraflar arasındaki mail yazışmalarına dayandırılmış ise de gerek maillerde gerekse davacı tarafça gönderilen ihtarda, anılan 100.000 TL ödemenin işin bitirilmesi, canlıya geçilmesi halinde ödeneceğinin taahhüt edildiği, her halükarda ödeme taahhüdü bulunmadığı belirlenmiş, iş de sözleşme gereği bitirilememiş olmakla bu istemin de koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.Karşı davaya konu fazla ve kapsam dışı iş yapıldığından bahisle şimdilik 10.000 TL tahsil istemi yönünden ise, davalı tarafça proje dışı işler yapıldığı ileri sürülmüş, davacı tarafça gönderilen 20/05/2014 tarihli mailde “proje kapsamı dışında yapılan işlere dair ---------- ödenen 22.500 TL için bir tutanak hazırlanması” şeklinde yer alan ifadelerin dahi tek başına proje kapsamı dışına çıkılarak davalıya ilave işler yaptırılmış olduğunu gösterdiği ileri sürülmüştür. Keyfiyete ilişkin olarak cevaba cevap dilekçesinde, davacı vekilince davalı şirket çalışanının 2013 yılı Kasım ayında, o ana kadar yaptıklarını iddia ettikleri tüm ilave işleri birer birer saymış ve bunların tamamını 68 saat olarak değerlendirmiş olduğu, davalı şirket ile 45 saatlik bedelin ödenmesi konusunda mutabık kalındığı, bu işler için 45 saat üzerinden fatura kesilmiş ve fatura bedeli 22.500 TL'nin ödenmiş olduğu ifade edilmiş, aynı dilekçenin 11. sayfasında da, davacı tarafça dava dilekçesinde sözleşme kapsamında davalı tarafa ödedikleri ifade edilen 175.622,81 TL içinde bu 22.500 TL'ni de olduğu ifade edilmiştir. Tüm bu tespitler karşısında her ne kadar ek raporlarda, tarafların 22.500 TL ek işler bedeli yönünden mutabık kaldıkları, bu tutarın karşı davada tahsili koşulları oluştuğu ileri sürülmüş ise de, tarafların anılan tutarda mutabık kaldıkları ve her iki tarafça da bu tutarın dava öncesi ödenmiş olduğunun ifade edildiği belirlenmekle, rapordaki bu kanaate iştirak olunmamış, karşı davaya konu istemlerden, bedeli ödenmemiş sözleşme dışı iş bedeli yönünden başkaca ispat vasıtası sunulmamış olmakla bu istemin de reddine dair karar vermek gerekmiştir. Ana davaya konu istemlere gelince; davacı vekilince sözleşmenin taraflarınca haklı nedenle feshedildiğinden bahisle, yukarıda açıklandığı üzere hem menfi hem de müspet zararlarının tazminini, hem de sözleşme gereğince ödediği iş bedelinin iadesini talep etmektedir.Bu noktada, tazmin istemleri yönünden öncelikle davacı taraf feshinin haklı nedene dayalı olup olmadığı tespit edilmelidir. Davalı tarafça sözleşme ile üstlenilen edimin gereği gibi yerine getirilmemiş olduğu, yukarıda açıklanmıştır. Buna mukabil, davacı tarafça da sözleşme ile üstlenilen edimin eksiksiz olarak yerine getirilmemiş bulunduğu, yapılan teknik incelemelerle belirlenmiştir. Bu yönden yapılan incelemede, --------- tarihleri arasında hazırlanan kavramsal tasarım dokümanında, davacının ------ deposu bulunduğunun belirtildiği, proje kapsamında danışmanlığı yapılan yazılımdan eksiksiz yararlanabilmesi için, davacının her depoyu kapsayacak ----- sahip olması gerektiği, dosyasındaki belgeler incelendiğinde, lisans temini ve kurulumlarla ilgili hususların davacı tarafın yükümlülüğünde olduğunun görüldüğü, bu yazılım projesi için yeni veya ek ----- lisans alımı yapılmış olduğu, davacı şirket bilgi kaynakları yönetim müdürü ---- tarafından gönderilen -----lisans anlaşmazlığının çözülememesi” konulu e posta ile davacı tarafın lisans problemi yüzünden projeyi durdurduğu, ------ tarihinde davacı tarafın proje yöneticisi ---- tarafından davalı şirket yetkililerine gönderilen e-posta ile projeye tekrar devam kararı alındığı, ----- tarafından dosyaya gönderilen müzekkere cevabında; davacı tarafın sözleşmede belirtilen tüm 18 depoyu kapsayacak lisans yerine sadece 1 depo veya 1 depo müdürlüğünde kullanılabilecek 1 lisansa sahip olduğu, lisans adedi konusunda ----- ticari mutabakatsızlığı olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın ----- ile anlaşma sağlayamaması nedeni ile, ------ lisans bedellerini bilmesine karşın, prod ortam canlıya geçiş öncesi 18 adet depoyu kapsayacak kullanım lisanslarını temin etmemek ile kusurlu bulunduğu, anılan lisans olmadan yazılımın kullanılmasının yasal olarak mümkün olmadığı kanaati bildirilmiş, dosya kapsamı, ----- gelen yazı cevabı, sözleşme hükümleri gereğince varılan kanaate Mahkememizce de iştirak olunmuştur.
Buna göre taraflar arasında yapılan sözleşme gereği, davacı taraf -------- lisansların temini ile sorumlu bulunduğu halde, anılan yükümlülüğü yerine getirmediği, esasen davalı tarafça edimi tam olarak yerine getirilmiş olsa idi dahi davacının bu eksiği nedeniyle programı kullanmasının mümkün olmayacağı, dolayısıyla sözleşmeyi fesheden davacının da kusurlu bulunduğu değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme kapsamında davacının artık menfi ve müspet zararlarının tazmini koşullarının oluşmadığı, sözleşme feshedilmiş olmakla ancak verdiklerini isteyebileceği, iş bedeli olarak ödediği tutarı ve bunun faizini iade alabileceği kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda iş bedeli olarak 125.000 TL ödenmiş olduğu davalı tarafça ifade edilmiş, davacı tarafça fesih ihtarında, taraflarınca ödenen 175.622 TL'nin iadesi talep edilmiş ise de, esasen bu tutarın 22.500 TL'sinin tarafların mutabakatı kapsamında ödenen fazla iş bedeli olduğunun iki tarafın da kabulünde olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan Ek-13 altında listelenen ve davalı tarafa yapılan ödemelerin delili olarak davacı tarafça sunulan kayıtların tetkikinde, bir kısmının masraf, cari hesap, masraf yansıtma gibi açıklamalar içerdiği Mahkememizce belirlenmiş, bunların menfi zarar kalemleri kapsamında değerlendirilebileceği, ancak iş bedelini iade kapsamında talep edilemeyeceği gözetilmiş, danışmanlık bedeli açıklaması ile yapılan ödemenin toplamda 154.282,11 TL olduğu sunulan dekontlardan görülmüş, bunun içinde yer aldığı davacı tarafça da bildirilen 22.500 TL fazla iş bedeli ile KDV tutarının tenzili sonucu ödenmiş iş bedeli tutarının 125.000 TL olduğu değerlendirilmiştir. Davacı tarafça gönderilen -------- yevmiye numaralı ihtarname ile dava konusu sözleşmenin feshedildiği, diğer istemlerinin yanı sıra sözleşme gereği ödenen 175.622 TL'nin de ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarın 01/03/2016 günü tebliğ edildiği şerhi bulunduğu belirlenmiş, buna göre 09/03/2016 tarihi itibariyle, iş bedeli alacağı isteminin muaccel olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilince dava dilekçesinde --------- maddesi altında bu tutara yasal faiz oranı üzerinden 64.973 TL faizin ödenmesinin de talep edildiği belirlenmiş, Mahkememizce 09/03/2016 temerrüt tarihinden itibaren 125.000 TL alacağa, dava tarihi olan 04/08/2016 tarihine kadar -------- istifade edilerek 4.561,64 TL işlemiş faiz alacağı hesaplanmış bu tutar yönünden istemin kabulüne dair karar vermek gerekmiştir. Ana davada ayrıca, ihtarname masrafı olarak toplamı 1.788,36 TL ve -------------D. İş dosyasında görülen tespit istemi nedeniyle sarf edilen 1.178,65 TL yargılama masrafları adı altında talep edilmekle, haklılık durumları gözetilerek ana davaya konu toplam talebe nazaran %. 6,33 oranında istemin kabulüne karar verilmiş olmakla, yargılama masrafları hesabında diğerlerinin yanı sıra bu giderlerin de 187,81 TL'sinin davalıdan tahsiline dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Ana dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, asıl alacağa dava tarihi olan 04/08/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle, 4.561,64 TL dava öncesi işlemiş faiz ve 125.000 TL asıl alacak olmak üzere toplamda 129.561,64 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
Karşı dava sübut bulmadığından tüm istemler yönünden karşı davanın reddine
2-Ana dava yönünden alınması gerekli 8.850,36 TL harçtan davacı/ karşı davalı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 34.939,73 TL peşin harcın mahsubu ile fazla yatan 26.089,37 TL'nin karar kesinleştiğinde davacı/ karşı davalıya iadesine,
3-Ana dava yönünden davacı/ karşı davalı tarafından yatırılan 8.850,36 TL harcın davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine,
4-Karşı dava yönünden alınması gerekli 269,85 TL harçtan davalı/ karşı davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.159,33 TL peşin harcın mahsubu ile fazla yatan 2.889,48 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı/ karşı davacıya iadesine,
5-Ana dava yönünden davacı/ karşı davalı tarafından sarfedilen 15.681,01 TL yargılama giderinin davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 992,61 TL'sinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine, bakiye tutarın davacı/ karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Ana dava yönünden davalı/ karşı davacı tarafından sarf edilen 12.439,65 TL yargılama giderinin davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 11.652,22 TL'sinin davacı/ karşı davalıdan alınarak davalı/ karşı davacıya verilmesine, bakiye tutarın davalı/ karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Ana dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı/ karşı davalı lehine takdir olunan 20.729,86 TL nispi vekalet ücretinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine,
8-Ana dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı/ karşı davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/4 maddesi uyarınca takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı/ karşı davalıdan alınarak davalı/ karşı davacıya verilmesine,
9-Karşı dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı/ karşı davalı lehine takdir olunan 29.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı / karşı davalı vekilinin ve Davalı/karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/10/2023