T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/233 Esas
KARAR NO:2024/137
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/04/2021
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında ticari ilişki kurulduğunu bu ilişkiden kaynaklı olarak müvekkilinin -------- bedelli çeki davalıya verildiğini davalının edimini yerine getirmemesine rağmen iş bu çeki müvekkiline iade etmediğini beyan ederek iş bu çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.--- müzekkere dava konusu çeke ilişkin bilgiler sorulmuş gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.--- sayılı soruşturma dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Tarafların defter ve kayıtlarını incelemek üzere dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle; tarafların ticari defterlerini sunmadıklarını bu nedenle defterler üzerinde inceleme yapılamadığını dava konusu çekin bankaya ibrazında hesapta yeterince bakiye olmaması nedeniyle karşılıksızdır işlemi gördüğünü beyan etmiştir.11/11/2022 tarihli ara karar ile davacı vekiline 1.500,00 TL (bilirkişi ücreti) gider avansını yatırması için süre verildiği işbu ara kararın davacı vekiline 26/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği davacının gider avansını yatırmadığı ancak dosyanın incelemesinde bilirkişi ücretini karşılayacak kadar gider avansı olduğu tespit edilmiştir.Dava, çekten kaynaklanan ve İİK.72 maddesine göre açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit davasında, ispat yükü kural olarak Davalı/Alacaklıdadır. Bu genel ispat kuralının istisnası kambiyo senetleridir. Kambiyo senedine dayalı, Menfi Tespit Davasında ispat yükü davacı/borçludadır. Davacı/Borçlu borçlu olmadığını ispatlaması gerekir.
Bu kapsamda dava kapsamında ispat yükü davacıdadır. Bu kapsamda, takip konusu bonolarda davacının keşideci davalının ise lehtar durumunda olduğu, bonolardaki keşideci imzasının davacıya ait olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, sabit olup davacı taraf davalının edimini yerine getirmediğini bu nedenle çeki iade etmesi gerektiğini iddia etmiş ise de bu iddiasını ispatlar nitelikte delil dosyaya sunmamıştır.Öte yandan bilirkişi ücreti yatırılmadan sehven dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği ve bilirkişice rapor tanzim edildiği anlaşılmış olup mahkememizin 11/11/2022 tarihli ara karar ile davacı vekiline 1.500,00 TL bilirkişi ücretini yatırması için kesin süre verildiği ara kararın davacı tarafa 26/11/2022 tarihinde tebliğ olduğu ancak davacı ücreti yatırmamıştır ancak dosyanın incelemesinde bilirkişi ücretini karşılayacak kadar gider avansı olduğu tespit edilmiştir. 01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesine göre, “Davacı, yargılama harçları ile her yıl ------- çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” Anılan Kanunun 114. maddesinin “g” bendinde, gider avansının dava şartlarından olduğu belirtilmiştir. Dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." denilmektedir.Dava şartı olan gider avansına ilişkin düzenlemelerde, adalete ulaşmanın zorlaştırılmasının değil; bilakis, yargılamada yapılabilecek giderler önceden alınarak, bu nedenle yargılamanın uzamasının önüne geçilmeye çalışıldığının amaçlandığı düşünülmelidir.Somut olayda davacının ihtarata rağmen verilen kesin süresinde gider avansını yatırmadığı anlaşılmakla davanın HMK 115. maddesi gereği aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 464,82 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 37,22 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2024