T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/29 Esas
KARAR NO:2024/301
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/02/2020
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- tarihinde davacıya ait ---- plaka nolu araç ile davalı----sevk ve idaresindeki -------plakalı aracın çarptığını kazada davalı tarafın kusurlu olduğunu kaza neticesinde davacının aracının pert olduğunu beyan ederek müvekkilinin uğramış olduğu 20.000,00 TL araç bedeli, 4.000,00 TL kaza nedeniyle kullanılamaz hale gelen yük bedeli, 11.000,00 TL otoparkta bulunan ve hala alınamayan aracın------ gelir kaybı olmak üzere toplam 40.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 02/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu limitle sınırlı kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.----- cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını huzurdaki davaya konu ettiği taleplerine yönelik olarak dava evvel de ------ sayılı dosya ile müvekkili aleyhine dava ikame edildiğini, müvekkilinin işleten olmadığını Dava dışı 3. Şahıs konumundaki ------ arasında kiralama ve satış vaadi sözleşmesi akdedildiğini ayrıca kazada ---- kusuru olmadığını beyan ederek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.-----vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortaya başvuruda sunulması evrakları sunmayan davacının başvuru şartını yerine getirmediğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.----- sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Dosya bilirkişiye sevk edilmiş bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen kazada ----- %100 kusurlu olduğunu ancak diğer hususlara ilişkin dosyadaki eksikler nedeniyle rapor tanzim edilmediğini beyan etmiştir.-----sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Sigorta Şirketine müzekkere yazılarak hasar dosyası ve poliçeye ilişkin evraklar istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Poliçenin incelemesinde ----- plakalı aracın davalı sigorta nezdinde ---- başlangıç ----- bitiş tarihli ---- poliçe numarası ile sigortalı olduğuİlgili otopark işletmesine müzekkere yazılarak davacı aracın hangi tutarda otopark ücreti ödediği sorulmuş gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
------ müzekkere yazılarak davacı aracın tramer kaydı istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.----- müzekkere yazılarak davacı aracın sahiplik bilgisi istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Gelen yazı cevapları doğrultusunda dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle; kusura ilişkin itirazları değerlendiren bilirkişi kök raporunda değişikliğe gitmemiştir, davacı vekilince dava konusu aracın hasarına ilişkin itiraz edilmiş olduğu ancak ek “dava konusu hasarı ile ilgili somut bir veri-bilgi-belge-teknik tespit ekspertiz raporu” sunulmamış olduğunu, onarım maliyeti için sağlıklı bir değerlendirme yapacak teknik bir bilgi ve belge olmadığını, bu şekilde değerlendire yapılmasının mümkün olmayacağını mahkemece aracın pert kabul edilmesi halinde aracı kullanmamaktan doğan zararın 3.000,00 TL olacağını belirtmiştir. İtirazlar üzerine dosya aynı bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ikinci ek raporda değişikliğe gitmemiştir.
Dava trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık: ----------- plakalı aracın çarpışması nedeniyle davacının pert olan aracı ve zayi olan yükten dolayı zarara uğrayıp uğramadığı, hangi miktarda zarara uğradığı, zararın oluşumunda tarafların kusur durumu ve oranlarının ne olduğu, aracın hurdaya ayrılması nedeniyle uğranılan kazanç kaybı ve otopark masrafının miktarı, davalılar ile sigorta şirketinin ------ olarak bu zararlardan sorumlu olup olmayacağı, sorumluluğu ortadan kaldıran halin bulunup bulunmadığı ile davacının arkadaşının kazada vefatı nedeniyle talep edilen manevi tazminatın takdiri noktalarında toplanmakladır.2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse -----uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.Somut olayda; ---- tarihinde davalı İbrahim'in sevk ve idaresinde bulunan ---- plaka sayılı araç ile, davacıların murisi olan ---- içerisinde bulunduğu bulunan ------ plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiği, davacıların murisinin vefat ettiği, davalı -------- Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, sanık davalı İbrahim'in mahkumiyetine karar verildiği kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, yine aynı mahkemece ve mahkememizce alınmış olan ------ raporuna göre davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun belirtildiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları da dikkate alınarak davacıların davalı İbrahim aleyhinde açmış oldukları davanın kısmen kabulüne, davalı şirket yönünden yapılan değerlendirmede ise; davalı şirketin, kazaya karışan aracın maliki olduğu, ancak aracın ---- tarihinde dava dışı ------ kiralandığı, kira süresinin 48 ay olduğu, aracın kiracıya teslim edildiği ve kazanın ise kira süresi içinde gerçekleştiği (------ göre uzun dönem araç kiralama hallerinde sorumlu işleten sıfatı kiracıda olduğundan, araç sahibine herhangi bir sorumluluk yüklenmesi olanaklı değildir, ------- anlaşıldığından davanın davalı şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.------- plaka sayılı araç sigortacısı Sigorta Şirketi; Sigorta ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlüdür. -------kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlardan davalı sigortanın sorumlu olduğu kabul edilmiştir.-----plaka sayılı araç sürücüsü -----, araç sürücüsü olması nedeniyle TBK madde 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu bulunmaktadır.Davacı yan araçta meydana gelen maddi hasar nedeniyle bir takım maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de kaza nedeniyle araçta meydana gelen hasara ilişkin dosyaya delil sunmadığından mahkememizce zarar tespiti yapılması mümkün olmamış işbu nedenle maddi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.Manevi tazminat talebi yönünden; TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ------- gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Somut olayda davacının kaza nedeniyle arkadaşını kaybettiği, davalı ------- kazada %100 kusurlu olduğu hususu göz önünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacı için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde, hakkaniyet ölçüsünde manevi tazminat miktarı tayin edilmiş ve bu haliyle manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
1-Maddi tazminat talepleri yönünden;
Davanın -------- yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİ İLE REDDİNE,
Davalı ------yönünden ispatlanamayan davanın REDDİNE,
2-Manevi tazminat talebi yönünden ;
Davanın ------- yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİ İLE REDDİNE,
Davalı ------ yönünden; davanın kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı -------- alınarak davacıya verilmesine,
3-Manevi tazminat yönünden hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 683,10 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 170,78 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
4-Manevi tazminat yönünden davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 10.000,00 TL nisbi vekâlet ücretinin davalı ------tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Manevi tazminat yönünden davalı ------- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 10.000,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı-----verilmesine,
6-Maddi tazminat davası yönünden davalı -------- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------verilmesine,
7-Maddi tazminat davası yönünden davalı-------- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine,
8-Maddi tazminat davası yönünden davalı -------- davada kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ve 853,88 TL peşin harç toplamı: 908,28 TL ile 1.756,80 TL yargılama giderinin davalı ------ tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davalı ----- tarafından yapılan ve 55,60 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ----------verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
12-Dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucuya Hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 264, TL'sinin davalı --------- 1.056,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 6831 sayılı Kanuna göre yargılama gideri olarak tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024