T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/475 Esas
KARAR NO:2024/12
DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ:22/06/2022
KARAR TARİHİ:16/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili -----dosya borçlusu davalı ------tarihinde -----akdedildiğini, müvekkil şirket işbu sözleşmede belirtilen ---- tasarruf planına uygun ödemeyi ------olarak yapmış olmasına rağmen akdedilen işbu sözleşme uyarınca mutabık kalındığı gibi sözleşmenin altıncı ayında müvekkil davacı şirkete tasarruf tutarı olan 300.000,-TL ödenmesi gerekirken davalı taraf, müvekkil şirketin tüm talep ve ihtarlarına cevapsız kalarak bir gerekçe göstermeksizin haksız bir şekilde ödeme yapmaktan kaçındığı için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlu/davalının itirazının iptaline ilişkin işbu dava açma zaruretinin hasıl olduğunu, alacağını davalıdan tahsil edemeyen davacı müvekkil şirket sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği; yaptığı 171.501,00TL tutarındaki ödemenin tarafına geri ödenmesini talep ettiği ve bu konuda davalı tarafı --------Yevmiye Numaralı ihtarname ile ihtar ettiğini, sözleşmeyi tek taraflı fesheden davacı müvekkil ----- tarihinde -------- numarasıyla icra takibi başlattığını, davalı borçlu şirket ise 15.04.2022 tarihinde ödeme emrine karşı süresi, içinde itiraz edip takibin haksız bir şekilde durmasına neden olduğunu, İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına yönelik verilen 17.04.2022 tarihli karar ve borçlu tarafın borca itiraz dilekçesi taraflarına tebliğ edildiğini, davalı tarafın İcra Müdürlüğü’ne yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, açıklanan ve Mahkememizce resen dikkate alınacak tüm nedenlerle, davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin, 6361 sayılı Kanun uyarınca faaliyet gösteren bir tasarruf finansman şirketi olduğunu, huzurdaki davaya konu sözleşme 7292 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da düzenlenen tasarruf finansman sözleşmesi olduğunu, tasarruf finansman yöntemi ile alakalı gerekli tüm bilgiler verildiğini, --------- sunulduğunu, davacı tarafından ön bilgilendirme formu okunmuş, anlaşılmış ve ilgili form "okudum,anladım" yazılmak suretiyle davacı tarafından imzalandığını, açıklanan nedenlerle ve re'sen dikkate alınacak sair nedenlerle; müvekkil şirket aleyhine ikame edilen haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, --------dosyasına sayılı dosyası üzerinden açılmış bulunan haksız takibin iptali ile davacı tarafından alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla haksız olarak talep edilen icra inkar tazminatının reddine, davacının İİK. md. 67 uyarınca %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, taraflar arasında imzalanan ------ gereğince ödenen bedelin cayma hakkının kullanılmasına dayalı olarak iadesi istemine ilişkindir.Taraf teşkili sağlanmış, taraf delilleri celp edilmiştir.Dava konusu------- sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı firma tarafından davalı firma aleyhine 171.501,00 TL üzerinden, taraflar arasındaki ------------ tasarruf planı uyarınca ödenen miktarın iadesi sebebi ile başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, davalı- borçlunun itirazı üzerine davacı- alacaklı tarafından eldeki davanın yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Uyuşmazlığın çözümü amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş,16/01/2023 tarihli bilirkişi heyet rapor içeriğine göre; mali inceleme neticesinde; yapılan incelemeler sonucunda davacı tarafından sisteme yatırılan toplam tutarı konusunda taraflar arasında bir çekişme olmadığı, dava tarihinden sonra davacıya ödenen tutar ile birlikte çekişmenin organizasyon bedelinin iadesi konusunda olduğu, davalı şirkete ödenmiş olan 15.001,00 TL organizasyon ücretinin sisteme dahil olunan 29.08.2021 tarihinden sözleşme süresi sonu (geri ödeme dönem sonu) olan 20.11.2023 tarihine kadarki hizmet süresi için olduğu görüşünde oldukları, bu nedenle davacının sistemden çıkma dilekçesi verdiği 04.03.2022 tarihine kadar fon havuzu yönetimi katkı payı olarak kıst usulü hesaplama yapılarak bakiye organizasyon ücretinin davacıya ödenmesi gerektiği, yukarıda belirtildiği gibi peşinat ve taksit ödemeleri için taleple bağlılık ilkesi gereğince faiz uygulanamayacağı, 15.001,00 TL organizasyon ücretinden davacının sözleşmeyi fesih ettiği 04.03.2022 tarihine kadarki organizasyon katkı payı kıst usulü hesaplanarak; davacının sistemde kaldığı 187 günlük süreye göre fon havuzu yönetimi katkı payı olarak 3.450,41 TL ödemesi gerektiği, ödemiş olduğu 15.001,00 TL Organizasyon bedelinden mahsubu sonucunda 11.550,59 TL davacının alacaklı olduğu, takip talebindeki alacak tutarı içerisinde olan 156.500,00 TL peşinat ve taksit alacağı dava tarihinden sonra 13.09.2022 tarihinde ödendiği için bu kapsamda alacak (ana para, faiz) kalmadığı, davacının organizasyon bedeli ödemesinden dolayı 11.550,59TL alacaklı olduğu ve bu alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar % 9 yasal faiz talep edilebileceği,Borçlar Mevzuatına Yönelik İnceleme Neticesinde: Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde; taraflar arasında adi yazılı şekilde, 29.08.2021 tarihinde -------- kurulduğu ---------------- sözleşmede davacının "müşteri", davalının ise "tasarruf finansman şirketi" olarak anıldığı; sözleşmedeki irade beyanları değerlendirildiğinde sözleşmenin, TBK'da düzenlenmemiş isimsiz sözleşmelerden olduğu; dosyaya sunulan "Ödeme Planı" incelendiğinde "tasarruf tutarı"nın 300.000TL., "teslim aralığı"nın 6.ay olarak, "tanışma bedeli tutarıı"nın 15.001TL., "peşinat"ın ise 117.500TL. olarak kararlaştırıldığı; mali değerlendirme neticesinde sözleşme uyarınca 117.500TL. peşinatın her bir taksit 6.500TL olmak üzere 156.500TL nin ve 15.001TL lik organizasyon ücretinin ödendiği tespit edilmiş olup dosyaya sunulan "Ödeme Planı"nında kararlaştırılan "tanışma bedeli tutarıı" olarak 15.001TL.nin, "peşinat" olarak 117.500TL.nin ve taksitler için toplamda 156.500TL.nin davacı tarafından ödendiği; davacının sözleşmeyi sona erme iradesinin muhatabına (davalıya) varması ile hüküm ve sonuç doğurup doğurmayacağı, bu kapsamda iade talebinde bulunulup bulunulamayacağı meselesi bakımından ------ sözleşmenin sonlandırılması için haklı nedene dayanmanın gerekmediği; sözleşme özgürlüğü çerçevesinde bozucu yenilik doğuran hakkın sözleşmenin sonlandırılması yönünde kullanılması ve bunun muhataba varmasıyla hüküm ve sonuç doğuracağının kabul edildiği; alternatifli olarak değerlendirme yapmak gerekir ise: Eğer ----------- mahkemece yukarıda anılan ------- kararı gereğince davacının haklı nedene dayanmaksızın da sözleşmeyi feshedebileceği (sonlandırabileceği) veya zaten davalının ödemesi gereken 300.00TL yi davacıya sözleşme gereğince ödemediği kanaatine varılır ise bu halde (yukarıda mali incelemede tespit edildiği üzere) davacının sözleşme gereğince davalıya ödediği tutarın ödenmesini/ geri verilmesini (iadesini), TBK m. 77/son hükmünce "sona eren sebebe dayalı olarak sebepsiz zenginleşme" kapsamında talep edebileceği; eğer (özel kanun açısından değerlendirme yapılırsa) davalının dilekçelerinde belirttiği üzere özel kanun hükmündeki 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 39/A maddesi uygulama alanı bulacak olur ise bu halde eğer davacının, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 39/A maddesinin 3. bendine göre gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullandığı kabul edilir ise (halbuki davacı, ihtarnamesinde davalının borcunu ifa etmediğinden bahisle sözleşmeyi sonlandırdığını beyan etmektedir) bu durumda davacının sözleşmenin imzalanmasından 14 gün sonra bu hakkını kullanması nedeniyle sürenin aşıldığı; bu durumda davacının talepte bulunamayacağı, ancak eğer davacının, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 39/A maddesinin 4. bendine göre fesih hakkını kullandığı kabul edilir ise bu halde kanunda davalının, organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarının Kurulca belirlenecek süre içerisinde müşteriye (davacıya) iade etmekle yükümlü olduğu kabul ediliğinden davacının, sözleşmeyi sonlandırma yönündeki irade beyanının muhataba (davalıya) varması ile yukarıdaki mali değerlendirme neticesinde sözleşme uyarınca 117.500TL peşinatın; her bir taksit 6.500TL olmak üzere 156.500TL nin ve 15.001TL lik organizasyon ücretinin ödendiği tespit edilmekle sözleşmeyi sonlandıran davacının, davalıdan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 39/A maddesinin 4. bendine göre organizasyon ücreti dışında kalan toplam birikim tutarının iadesini talep edebileceği; davacı tarafından 30.03.2022 tarihinde davalı aleyhine----- ile başlatılan icra takibinde davacı alacaklının, 171.501TL.nin ödenmesini talep ettiği ve --------- Tasarruf Planı uyarınca ödenen miktarın iadesi" gösterildiği için bu halde davacının, organizasyon ücreti (15.001TL.) dışında yaptığı ödemelerin iadesini talep edebileceği; dolayısıyla icra takibine konu edilen 171.501TL.nin ödenmesinin istenebileceği, Halbuki yukarıdaki mali değerlendirme neticesinde takip talebindeki alacak tutarı içerisinde olan 156.500TL lik peşinat ve taksit ödemelerinin, dava tarihinden sonra 13.09.2022 tarihinde ödendiğinden bahisle (davacı tarafından30.03.2022 tarihinde davalı aleyhine --------- sayılı dosya ile başlatılan icra takibinde davacı alacaklının 171.501TL.nin ödenmesini talep ettiği görülmekle) bu kapsamda sonuç olarak ödenen 156.500TL lik kısım açısından davacının alacağının (ana para, faiz) kalmadığı, geri kalan 11.550,59TL.nin iadesinin ise yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde istenebileceği, icra inkar tazminatına yer olup olmadığı hususunun takdirinin, münhasıran Mahkeme'ye ait olduğunu beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli bilirkişi rapor içeriklerine göre; taraflar arasında 29.08.2021 tarihinde ---------- akdedildiği, davacı tarafça ödemenin plana uygun yapılmasına rağmen davalının geri ödemeyi yapmaması üzerine sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğinden bahisle tahsil amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu- davalının itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, aradaki sözleşmeye göre sözleşmenin tasarruf dönemi, tahsisat dönemi ve geri ödeme döneminden oluştuğu, her bir dönemin detaylıca açıklandığı, davacı tarafça sözleşmede tahsisat dönemine şartlar oluştuğu halde davalı tarafça geçilmediğinin ileri sürüldüğü, davacı tarafça ---------yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tüm taksitlerin ödendiği, sözleşmede öngörülen tahsisata hak kazanıldığı, tahsisat öncesi tamamlanması gerekli tüm evrakların davalı çalışanı uzmana iletildiği, sözleşme kapsamında tasarruf konusu satın alınacak araç bilgilerinin iletildiği, yine sözleşme kapsamında geri ödeme tutarının kalan bakiyesinin teminatı için satın alınan araç veya adına kayıtlı ruhsatı iletilen --------lakalı araç üzerinde belirtildiği gibi teminat amaçlı rehin konulabileceği bildirilmiş, tahsisat tarihi 20/01/2022 olarak belirtilmiş ise de ödemenin en geç 28/01/2022 tarihine kadar yapılması talep edilmiş, davalı yan -------- yevmiye numaralı ve 18/02/2022 tarihli ihtarnamesi ile cevap vermiş, cevaben; davacı yanın sözleşme kapsamındaki yükümlülükler ile tahsisat sürecinin zorunlu unsurlarının tam ve gereği gibi yerine getirilmemesinden kaynaklı tahsisat sürecine geçilemediği bildirilmiş, davacı yan bu kez ------ tarihli ihtarnamesi ile aradaki ----- Sözleşmesinin feshedildiğini, yapılan toplam 171.501,00 TL nin tebliğden itibaren 3 iş günü içerisinde taraflarına ödenmesini ihtar etmiş, davalı ise -------- tarihli ihtarnamesi ile cevap vermiş, cevaben; sözleşmenin ilgili hükmü ve 6361 sayılı Kanun çerçevesinde organizasyon ücretinin iadesinin yapılamadığı, ayrılma talebinin işleme alındığı, varsa taksit, peşinat ve ara ödemelerinin iadesinin mümkün olduğu bildirilmiştir. Davalı tarafın dayandığı 6361 sayılı Kanun 39/A maddesi 4. Fıkrası Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahiptir. Şirket, müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti bedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süre içerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür. Müşterinin talebi ile tahsisat ileriki bir tarihe ertelenebilir, erteleme hâlinde müşterinin sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalır. Tasarruf finansman sözleşmeleri, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumu haricinde, şirket tarafından tek taraflı olarak feshedilemez." şeklindedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin tarihinin ------- olduğu, 6361 sayılı Kanunun 39/A-4. Maddesinin yürürlük tarihinin 04/03/2021 olduğu zamansal açıdan değerlendirildiğinde eldeki davadaki uyuşmazlığa uygulanabilir olduğu, bu maddedeki feshin haklı nedene dayanması gibi bir zorunluluk halinin olmadığı fakat eldeki davada davacının sözleşmedeki tahsisat şartlarını yerine getirdiğini ancak davalının tahsisat aşamasına geçme yönünde eylemde bulunmadığını ileri sürerek aradaki sözleşmeyi haklı nedenle fesh ettiği, taraflar arasındaki sözleşmede haklı nedenle fesih durumunun düzenlenmediği, bu nedenle genel hükümler çerçevesinde uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği, davalı yan tahsisat aşaması için şartların sağlanmadığını ileri sürmekte ise de sözleşmenin 4. Maddesi a ve b bendi gereği davacının organizasyon bedeli ile tasarruf tutarlarını ödediği, aynı maddenin c bendine göre ise teminat işlemleri için davalı tarafa ihtarname gönderdiği anlaşılmakla davacının tahsisat için gerekli yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davalının tahsisat aşamasına geçmediği, davacının sözleşmeyi feshinin 6361 sayılı Kanunun 39/A-4. Maddesine dayalı olmayıp haklı nedenle fesih istemi olduğu, bu kapsamda sona eren sebebe dayalı olarak sebepsiz zenginleşme nedeniyle yaptığı ödemeleri sistemde kaldığı sürede davalının hak ettiği organizasyon bedeli dışındaki organizasyon bedeli dahil talep hakkının bulunduğu, yaptırılan bilirkişi incelemesine göre davacının 11.550,59 TL ile 156.500,00 TL nin iadesini talep hakkının bulunduğu, itirazın iptali davasında dava tarihinden sonra yapılan 156.500,00 TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla açıklanan gerekçeler kapsamında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın KISMEN KABULÜ ile,---------- sayılı dosyasında davalı/borçlunun 168.050,59 TL asıl alacak yönünden itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte icra takibinin DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Dava tarihinden sonra davalı- borçlu tarafından yapılan 156.500,00 TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınmasına,
2)İptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3)Alınması gerekli karar harcı 11.479,53 TL’den peşin olarak yatırılan 2.071,46 TL nin mahsubu ile 9.408,07 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4)Davacı tarafça yatırılan 2.071,46TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5)Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 4.200,00 TL bilirkişi, 72,25 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.364,45 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre (% 98 kabul) 4.277,16 TL' sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, arta kalanın davacı üzerinden bırakılmasına,
6)Davalı taraflarca sarfedilen yargılama olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7)Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 26.888,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8)Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 3.450,41 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre (%98kabul) 1.528,80 TL' sinin davalı taraftan, (%2 Ret) 31,20TL'sinin davacıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
10-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ----------- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024