T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/944 Esas
KARAR NO:2024/60
DAVA:Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ:28/11/2022
KARAR TARİHİ:30/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı----- tarafından ---- poliçe numarası ile sigortalanmış olan ---- plakalı aracın, ----- tarihinde müvekkile ait ----- plakalı araca çarpması sonucu ------ ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, somut olayda --------- tarihinde yayınlanan---- nolu sektör duyurusu uyarınca; bağımsız eksper tarafından araçta oluşan hasar onarım miktarının tespiti yapıldığını, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22. maddesinin 17. fıkrası "Maddi hasarla sonuçlanan trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlenmiş, örneği-------- tespit olunacak rapor, sigorta tazminatının ödenmesinde Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmündedir. Eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir" hükmüne göre, bağımsız eksper tarafından düzenlenen raporlar birinci dereceden delil niteliğinde olduğunu, bu kaza sonucunda, müvekkilinin aracında oluşan hasar onarım bedelini sunulan bağımsız eksper raporuyla KDV dahil 44.155,00-TL olarak tespit edildiğini, alacaklarının belirgin hale gelmesini müteakip arttırım hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu hasar onarım bedeli alacağı için şimdilik 100,00TL talep ettiğini, dava konusu kaza sebebiyle, müvekkilin aracında meydana gelen hasar onarım ve değer kaybı bedelinin tazmini amacıyla 23.11.2021 tarihinde ------ sayılı dosya ile başvuruda bulunulduğunu, ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak kabul edilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası niteliğindeki işbu davada, alacaklarının belirgin hale gelmesini müteakip artırım hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; kaza sebebiyle oluşan hasar onarım alacakları için şimdilik 100,00 TL'sinin, değer kaybı alacağının şimdilik 10,00TL'sinin ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminine, dava konusu hasar onarım ve değer kaybı bedelinin tespiti için yapılan ekspertiz ücreti masrafının (TTK 1448/3 maddesi gereği sigortacı hasarın tespitine ilişkin masrafları ödemekle yükümlüdür.) Ekspertiz Ücretleri Tarifesine göre belirlenerek HMK 323/F gereğince ve ------------- Sayılı kararı gereği yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın ------- esas sayılı dosya ile ------- başvurduğu ve başvurusunun reddine karar verildiğini, davacının -------- başvuru dilekçesinde işbu dava dilekçesinde belirttiği hasar onarım ve değer kaybı bedelini talep ettiğini, belirsiz alacak davasının koşulları bulunmamasına rağmen eğer belirsiz alacak davası açılmasına izin verilecek olursa, yakın bir zamanda uygulamada eda davası veya kısmı dava yerine, sadece belirsiz alacak davası açılabilmesine tanık olunacağını, belirsiz alacak davasını genel dava haline dönüştürmeye yönelik uygulamalar başta ----- olmak üzere Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve usul hukukuna hakim olan silahların eşitliği ilkesine açıkça aykırı olduğu, bu nedenle koşulları mevcut olmadığı hallerde belirsiz alacak davasının açılmasına izin verilmemesi gerektiğini, davacı asil meydana gelen kaza sebebi ile aracı ------ tarafından onarıldığı ve davacı asil aracını tam ve eksiksiz olarak teslim almış olduğunu, yine işbu kaza sebebi ile aracında oluşan hasar tazminat alacağını onarımı gerçekleştiren servis olan ------- devir ve temlik etmiş olduğunu, temlik sonucu alacağı sigorta şirketi servise ödemiş olduğundan alacağın temliki hususu TBK ‘da md 183-194 arasında düzenlenmiş olup, mevcut bir alacağın alacaklısının değişmesi işlemi olduğunu, bu durumda davacı asil temlik sözleşmesinde açıkça “hasar tazminat alacağımı, onarımı gerçekleştiren servise devir ve temlik ettiğini” beyan etmiş olduğundan artık kendisinin bu hususta dava açma ehliyeti bulunmadığını, davacı asilin aracını kendisinin seçmiş olduğu serviste yaptırmış olduğunu, hasar gören parçaların tedariğinin müvekkil şirket tarafından yapılmış olduğunu, onarımı yapan servis ile aracın onarımı hususunda mutabık kalındığını, davacı dahil tüm taraflar bu onarıma onay verdiğini, parçaların müvekkil şirket tarafından tedarik edilmiş olduğunu, işçilik hususunda servisle mutabık kalındığını, izah edilen sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaati bulunmaması nedeni ile davanın usulden reddine, aksi halde; davacı vekili ve dosyaya sunulan ekspertiz raporunu düzenleyen eksper ----- şikayet edildiğini, soruşturmalarının akıbetine ilişkin belgelerin celbini, davacı asil hasar tazminatı alacağını, onarımı gerçekleştiren servise temlik etmiş olduğunu, artık temlik sözleşmesine göre ilgili alacak yönünden dava açma ehliyeti olmadığından davanın husumet yönünden reddine, davacı tarafın, tamirhaneye ek bir bedel ödediğini ve daha fazla zarara uğradığını ispat edemediğinden davanın reddine, hasar onarım bedeli ödemesi yapılarak araçtaki gerçek zararın tarafımızca karşılanmış olduğundan ilgili davanın reddine, davacı tarafın talebi ile gerçek zarar arasında fahiş fark olduğundan davanın reddine, gerçek zarar karşılanmış olduğundan davanın reddi ile hasar bedeli yönünden inceleme yapılmasına yer olmadığına, aksi halde bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek aracın onarılmış olup olmadığının tespitine, onarıldı ise gerçek zararın karşılanıp karşılanmadığının tespitine, ----- maddesi uyarınca “araç kaza tarihi itibarı ile anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre” hesaplama yapılmasına, ---------- yayımlanan -----------genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına, 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın; 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren ---------- değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, aksi halde, dosyada atanacak bilirkişinin izah ettiği koşullar ile birlikte değerlendirme yaparak Bilirkişilik Yönetmeliği uyarınca ortaya somut veriler koyarak hesaplama yapılmasına, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olduklarından karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, trafik kazası sonucu uğranılan maddi zararlara ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.Davaya konu trafik kazası 19/09/2021 tarihinde davalının sigortalısı olduğu ------ plakalı araç ile davacı adına kayıtlı -------plakalı araç arasında meydana gelmiştir.---plakalı araç, kaza meydana geldiği 19/09/2021 tarihinde davalı sigorta şirketi bünyesinde ------ kapsamında sigortalı bulunmaktadır.Uyuşmazlık, davalı şirkete sigortalı ------ plakalı araç arasında --- tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazanın oluşmasında kusur oranının tespiti ile, ---- plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı alacağından davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumluluk miktarının tespiti ve bu alacağını tahsilinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktasındadır.Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Trafik kazaları kusur hasar değer tespiti uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, ----plakalı sigortalı aracın sürücüsü --- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, ----- plakalı aracın maliki ve sürücüsü davacı----- kusursuz olduğu, onarımda eşdeğer parça kullanımı sebebiyle davacı zararının 3.482,87 TL davacı aracında değer kaybının 20.000 TL, davacı alacağının kaza tarihi itibariyle toplamda 23.482,87 TL olduğu bildirilmiştir.Tüm dosya münderecatı kapsamında; 19/09/2021 tarihinde, davalı tarafın sigortalısının sevk idaresindeki ---- plakalı aracın davacı -araç sürücüsünün yönetimindeki ----- plaka sayılı aracın sol arka ve sol ön kısımlarına çarpması sonucu, maddi hasar ile sonuçlanan dava konusu trafik kazası meydana geldiği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı sigortalı araç sürücüsü ------ olayda tamamen kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, buna göre, 19/09/2021 tarihinde meydana gelen kazanın, --- plaka sayılı araç sürücüsünün kusurundan (haksız fiilinden) kaynaklandığı, -----plaka sayılı araç sürücüsünün olayda yukarıda açıklandığı şekliyle kusurlu olması nedeniyle; ------plaka sayılı araç sigortacısı davalı Sigorta Şirketi; sigorta ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlü olduğu,---------- sayılı kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleştiği, bu nedenle kaza neticesinde meydana gelen zararlardan davalının sorumlu olduğu, davacının gerçek zararının tazmini gerektiği, davacı aracında onarımda bazı parçaların orijinal kullanılmadığı, orijinal parça kullanımı ile eş değer parça kullanımı arasında davacı aleyhine 3.482,87 TL fark- zarar hesaplandığı, oluşan bu hasar bedelinden davalının sorumlu olduğu, davalıdan tahsil talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Değer Kaybı Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Değer kaybı; aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farka verilen addır.Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.---------Bu kapsamda, yukarıda sınırı çizilen sorumluluk kapsamında davalı değer kaybından sorumludur.Değer kaybının hesabı, teknik bir konu olması nedeniyle alanında uzman bilirkişiden rapor, değer kaybına ilişkin rapor düzenlettirilmiştir.------ kararına göre Karayolları Trafik Kanununun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, "Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerini iptal ettiği, iptal kararı içerine göre sigorta şirketlerinin trafik kazalarından doğan tazminat sorumluluğunun öncelikle Karayolları Trafik Kanunu, Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, dolayısıyla trafik sigortası kapsamındaki tazminatların belirlenmesinde artık 'Genel Şartların kural olarak belirleyici olmayacağı anlaşılmış, değer kaybına ilişkin aldırılan bilirkişi raporunda, değer kaybı ile ilgili genel şartlar öncesindeki Yargıtay uygulamasına göre rapor tanzim edildiği görülmüştür. Yukarıdaki açıklamalar gereği genel şartlar öncesi uygulama nazara alınmıştır.Davacı vekili 13/10/2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile; 100,00 TL olarak talep edilen hasar onarım bedelinin 3.382,87 TL, 10,00TL talep edilen değer kaybının 19.900,00TL artırarak 3.482,87 TL hasar bedeli ile 20.000,00 TL değer kaybı alacağının tahsili talep etmiştir. 20.000,00 TL değer kaybının tahsilini istediği, bilirkişi raporunda 20.000,00 TL değer kaybı gösterildiği, buna göre davacı şirketin 20.000,00TL değer kaybı tazminatı alacağı olduğu anlaşılmakla, davanın bu miktar yönünden kabulüne karar verilmiştir.Faiz yönünden yapılan değerlendirmede; bir haksız fiil olan trafik kazalarından kaynaklı tazminat istemlerinde, temerrüt tarihi kişilere göre farklılık arz eder. Sigorta şirketi açısından, sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu sürenin sonra erdiği gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir. Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir. --------Somut olayda davalı sigorta şirketine başvurunun 04/11/2021 tarihinde yapıldığı, 8 iş günü sonrasının 16/11/2021 olarak tespit edildiği anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.Davalı sigortalısına ait kazaya karışan araç ruhsatına göre kullanım amacının yolcu nakli/ hususi olduğu, bu haliyle yasal faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.Ekspertiz Ücreti Talebi Hakkında Yapılan Değerlendirmede;Ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekir. ---------Davacı yanın talep etmiş olduğu ekspertiz ücreti ise yargılama giderlerinden olup bu anlamda maddi tazminat içerisinde değerlendirilemeyecektir. ---------- Bu cihette, davacı tarafça talep edilen ekspertiz ücreti alacağı, yukarıda belirtilen emsal kararlarda işaret edildiği üzere yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, dosyada bu alacak kalemine ilişkin fatura vs. Belge bulunmadığı ancak ------- resmi sayfasında yer alan asgari ücret tarifesine göre 2021 yılında binek araç için 274,50 TL olarak belirlendiği, işbu ekspertiz ücreti yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davacının davasının kabulü ile; 3.482,87 TL hasar bedeli ile 20.000,00 TL değer kaybı alacağının 16/11/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Ekspertiz masrafı kaleminin yargılama giderleri kısmında değerlendirilmesine,
3-Alınması gerekli karar harcı 1.604,11 TL’den peşin olarak yatırılan 80,70 TL'nin ve davacı tarafından yatırılan 399,16 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 479,86 TL'nin mahsubu ile 1.124,25 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 399,16 TL ıslah harcı toplamı olan 479,86 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 2.000,00 TL bilirkişi, 61,00 TL tebligat müzekkere gideri ve ekspertiz masrafı 274,50 TL olmak üzere toplam 2.427,70 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere taraf vekillerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/01/2024