T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1411 Esas
KARAR NO:2024/94
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/11/2018
KARAR TARİHİ:13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının 13/08/2018 tarihinde beton satış sözleşmesi yaptığını bu sözleşme ile davalının davacının inşaat şantiyelerine belirlenen miktar üzerinden hazır beton dökmeyi taahhüt ettiğini karşılığında davacının ise dava dilekçesindeki çekleri davalıya teslim ettiğini ancak davalının edimlerini yerine getirmediğini ve konkordato sürecine giren davalının ekonomik olarak yerine getirmesini mümkün olmadığını beyan ederek söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında defter incelemeye gidilmiştir. Bu kapsamda davalının defterlerinin incelenmesi için---------Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.Talimat Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle; davacının davalıya 80.000,00 TL tutarında 3 adet çek tevdi ettiği, davalının defterlerine göre davacıya bu çekler karşılığında mal teslim edilmediğini yine davalının defterlerine göre çeklerin karşılıksız çıktığını davalının cari hesabına göre çek yapraklarının iade edildiğini ancak iade edildiğine dair belge bulunmadığını beyan etmiştir.Dosya davacı yanın ticari defterlerini incelemek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ------- davacı yanın ticari defterlerini sunmadığından davacı yan defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını belirtmiştir.Dava çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunup bulunmadığı, davacı tarafça verilen siparişlerin davalı şirket tarafından tedarik edilip edilmediği ile davacı tarafından yapılan ödemeler karşılığında tedarik edilmeyen mal bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmıştır.6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 207. maddesinde; "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler." düzenlemesine yer verilmiştir.Çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. BK'nun 207. maddesi uyarınca asıl olan peşin satış olup, peşin satışta malın ve bedelinin aynı anda verildiği kabul edilmektedir. Davacı belirtilen kuralların aksini iddia edip, verilen çekler karşılığında kendilerine malın teslim edilmediğini, başka bir anlatımla çeklerin avans karşılığı verildiğini ileri sürdüklerine göre bu iddialarını usulüne uygun delillerle kanıtlamaları gerekmektedir.Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklı üzerindedir. Ancak kambiyo senedine dayalı olarak alacak talebinde bulunulması halinde ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerindedir. Davacı dava konusu çekin davalı tarafından davacıya teslim edilecek çeşitli malzemelere karşılık avans çeki olarak verildiğini ve malzemelerin teslim edilmediğini, bu sebeple çekin bedelsiz kaldığını iddia etmiştir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verilir. Tarafların (davalı defterlerinde kayıtlı, davacı defterinde kayıtlı değil) defterinde kayıtlı olmaması da çeklerin hükümden düşürmez. Dava konusu çekin avans olarak mal teslimi karşılığında verildiği, teslimi gereken malların davalı tarafından teslim edilmediği, çekin bedelsiz olduğu yönündeki iddiaların davacı tarafından kesin deliller ile ispatlanması gerekir. ----------Tüm dosya kapsamı ve toplanan delilerden; çek bir ödeme vasıtası olup çeke konu malların teslim edilmediğini ispat yükü davacıya ait olup davacı tarafça bu iddianın ispatı için yazılı belge sunulamadığı, bu hususta tanık dinlenemeyeceği anlaşılmakla birlikte davacı tarafın yemine dayandığı belirlenmekle yemin delili hatırlatıldı. Davacı taraf yemin deliline dayanmayan davacı davasını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.366,20 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 938.60 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024