T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/809 Esas
KARAR NO: 2024/193
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 17/02/2015
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ----- nolu ---- sigortalı bulunan ----- davalılardan üst nakliyeci ------ tarafından -------- taşınması sırasında zarar gördüğünü, hasarlı emteanın bu haliyle tekrar İstanbul'a getirilerek sigortalıya hasarlı şekilde teslim edildiğini, yapılan Ekspertiz çalışması sonucunda hasarlı teslimat sebebiyle meydana gelen zararın 166.183,46 TL olarak belirlendiğini, bu bedelin 19/08/2013 tarihinde sigortalı şirkete ödendiğini, dava konusu hasar sigortalı emtia davalı şirketlerin sorumluluğunda iken meydana gelmiş olduğundan davalılar meydana gelen zarardan müştereken ve mütselsilen sorumlu olduğunu belirterek davalıların takibe, borca, faize ve ferilerine vaki itirazlarının iptaline, icranın devamına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle; işbu itirazın iptali davasında icra takibine itirazlarının 12/02/2014 tarihinde yapılmış olduğunu, davanın ise 17/02/2015 tarihinde açıldığını, bu sebeple müvekkil açısından takip ve davaya konu alacak CMR'nin 32. Maddesi, BK'nın 153,154 ve 157. Maddeleri gereğince dava tarihinden önce zamanaşımına uğradığını, müvekkile malı belirli bir ısıda taşıması yahut herhangi bir ısı aralığında taşıması talimatı verilmediği gibi mallar davacının sigortalısı tarafından tenteli araç ile parsiyel yüklemeye sokulduğunu, malın sübjektif değerlendirme ile ve çeşitli masraflar bahane edilerek gerçekten hasarlanıp hasarlanmadığı araştırılmadan imha edilmesi taşıyıcı açısından kabul edilemez ve gerçek zarar ilkesine aykırı olduğunu, iddia edilen hasarın oluştuğu ve kesinlikle ikrar kabul edilmemek kaydı ile bir an için müvekkilin hasar sebebi ile sorumlu olduğunu düşünsek dahi hasarda taşıyıcıya rücu meblağı CMR hükümlerine göre hesaplandığını belirterek davanın reddini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı zararı ve rücu borçlusunu ekspertiz talebinin yapıldığı 05/02/2013 tarihinde öğrendiğini, işbu dava konusunun taşıma CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasını gerektiren uluslararası bir taşıma işinin olduğunu, davacının sigortalısı olan ve dava konusu taşımada malan satıcısı pozisyonunda olan ---- tarihli fatura ile ilaç emtiasını --------- alıcı şirkete sattığını, müvekkil şirketin işbu davada taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, Sigortalı, ürünlerin hangi ısıda taşınması gerektiği konusunda ısı talimatı vermediğini, yükleme sırasında hiçbir uyarıda bulunmadığını, davacının faiz başlangıç talebi ve talep ettiği faiz miktarı yerinde olmadığını, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davacının davasının zamanaşımı, aktif husumet yokluğu, hukuki dayanağının olmaması nedeniyle bir bütün halinde reddini, davacının % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.------ aslının celp edildiği,Dosya konusunda uzman ----- makine mühendisi bilirkişi -----, sigortacı bilirkişi ----- gümrük ithalat nakliyat uzmanı bilirkişi ---- tevdi edilerek kök ve ek rapor alındığı ve mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.Dava, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olup, İİK.' nun 67 ve devamı maddelerine dayanmaktadır.Davaya konu ------- sayılı takip dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde ; davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 151,075,86 TL asıl alacak 9,336,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 160.412,56 TL alacağın haciz yoluyla tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalıların davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek itiraz ettiği, icra takibinin durduğu görülmüştür.Tarafların tüm delilleri celp olunarak konunun teknik uzmanlık gerektirir bir alan olması nedeni ile bir taşıma uzmanı bir sigorta uzmanı bir farmakolog ve bir makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış itirazlar üzerine bir de ek rapor alınmıştır.
Yapılan yargılama ile davacı sigorta şirketi ile dava dışı ------- arasında muhtelif ilaçların ---- nakliyesi için ------düzenlendiği taşınacak olan malların ----- taşınacağı görülmüştür. Davaya konu işbu taşıma işinde davalı -------- şirketi akdi taşımacı davalı ---- fiili taşımacı sıfatlarını haizdir. Taşıma işine konu mallar 20 palete istiflenmiş muhtelif türde hazır ilaç olduğu aynı araca farklı iki teslimata dair de malların istiflendiği, nakliye sürecinde davacıya ait 20 palet maldan 6 tanesinin tamamen dağıldığı ------------ geçişinde bu durumun sorun yarattığı, normal şartlar altında 10-14 gün sürecek olan ulaşım süresinin 38 gün sürdüğü ve bu sürenin mutat dışı çok uzun olduğu, süre uzun olduğu için aşırı soğuktan etkilenen ambalajları deforme olan ilaçların medikal açıdan etkisini yitirdiği ve bu nedenle fiili ithalatıngerçekleşemediğine dair tutanak ------ varış yeri gümrüğünde taşıyıcı temsilcilerinin iştiraki sağlanmak suretiyle resmi yoldan 14/02/2013 tarihinde düzenlenen tespit tutanağı ile rapora bağlandığı ve CMR'ye hasar kaydı koyularak ilaçların ------geri gönderildiği anlaşılmıştır. Buna binaen davacı sigorta şirketine durum ihbar edilmiş ve neticede davacı tarafından sigortalısı şirkete toplam 166.183,46 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan bu ödemenin poliçe kapsamında yapılan inceleme neticesinde bir lütuf ödemesi sayılamayacağı buna ek olarak dava dilekçesinin ekinde sunulan temlikname ile de alacak haklarının davacı sigortaya temlik edildiği bu nedenle de TTK 1472 maddesi uyarınca davacının Aktif husumet ehliyetini elde ettiği anlaşılmıştır. Davalılar yönünden ise öncelikle CMR 17 maddesinin 2 ve 4 numaralı fıkralarında belirtilen hallerden biri hususunda ispat yükü davalı tarafta olup, malların hasar görmesinin istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan ya da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ile geldiği ya da ambalajlamadaki hata nedeniyle zararın doğduğu hususunda bir beyan veya delil dosyaya sunulamamış, mallar kabul edilirken ambalajlamaya dair bir çekince konulmamış ayrıca teslimatın mutat uygulamadan çok fazla bir sürede 38 günde tamamlanabilmiş olması da göz önünde bulundurulduğunda taşıma işini üstlenen fiili taşıyıcı olan ---- şirketinin sorumluluğu doğmuştur. Diğer davalı ------- ise akdi taşıyıcı olup alt taşıyıcıların sebep olduğu zarardan yukarıda belirtilen kapsamda müteselsilen sorumlu olacaktır.Meydana gelen hasarın ne miktarda olacağı hususunda yapılan incelemede ise konunun teknik uzmanlık gerektiren bir alan olması nedeni ile dosyada mevcut bilirkişi raporu denetime elverişli görülmüş olup hükme esas alınmıştır. Öyle ki CMR 23 maddesinde de görüleceği üzere davalıların sorumlulukları toplam 9192 Kg yük için 76.569,36 SDR ile sınırlı olup SDR kuru karar tarihindeki kur kabul edilmelidir. Fakat zarar miktarı her halükarda bu miktarın altında kalması nedeni ile SDR hesabı yapılması gerek görülmemiş ve taşıyıcının sorumlu olacağı miktar 84.769,32 USD olarak tespit edilmiştir. --------- uygulamalarında da görüleceği üzere TL karşılığı hesaplanırken zararın meydana geldiği tarihteki kur baz alınmalıdır. Bu nedenle taşıyıcının da katılımı ile düzenlenen 14/02/2013 tarihindeki kur üzerinden hesap yapılması gerekmiş olup 84.769,32 USD x 1.7704= 150.075,60 TL zararın talep edilebileceği görülmüştür. İşlemiş faiz yönünden ise davacının halef sıfatını kazandıktan sonra davalı -------- şirketine keşide ettiği rücu yazısı ile temerrütün başlayacağı fakat -------şirketine herhangi bir ihtarname keşide edilmemesi nedeni ile işbu davalının temerrüde düşürülmediği ve bu davalıdan işlemiş faiz talep edilemeyeceği anlaşılmıştır. Bu kapsamda mahkememizce yapılan hesaplama ile davacının talep edebileceği işlemiş faiz miktarı 7.504,82 TL olarak bulunmuştur.Bir diğer ihtilaf davalılar tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'isi noktasındadır. Bu noktada zararın doğduğu tarih 14/02/2013 olup zamanaşımı süresi 14/02/2014 tarihinde vuku bulacaktır. Fakat davacı tarafça başlatılan icra takibinin 04/02/2014 tarihli olması nedeni ile zamanaşımı süresi dolmaksızın takibe geçildiği görülmekle işbu itiraza itibar edilmemesi gerekmiştir.Açıklanan gerekçeler ışığında mahkememizin --------- sayılı takip dosyasında; davalı ------ asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına işlemiş faize ilişkin istemin reddine; davalı--------- asıl alacak ve 7.504,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 157.580,42 TL alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, İİK.nun 67/2.maddesi uyarınca dava konusu alacağın likit niteliği gözetilerek asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine” karar verilmiştir.Karar davalı taraflarca istinaf edilmiş olup -------Karar sayılı ilamında; “Hiç kuşkusuz icra takibi başlatılması zamanaşımını kesen sebepler içinde yer almakta ise de icra takibinden sonra dava açılış tarihine kadar zamanaşımını kesen başkaca bir işlem bulunup bulunmadığı, buna göre 17.02.2015 dava tarihi itibariyle zamanaşımının dolup dolmadığının değerlendirilmesi gerekir. Yukarıda açıklandığı üzere ilk derce mahkemesince bu yönde değerlendirme yapılmaksızın davacı yanca başlatılan icra takibinin bir yıllık zamanaşımı süresinde başlatıldığı gerekçe gösterilerek davalıların dava zaman aşımına yönelik def' inin tartışılıp değerlendirilmeksizin sonuca varılması isabetsiz olmuştur.” gerekçesi ile karar ortadan kaldırılmıştır.Dosya mahkememizin ---- kaydedilerek açık yargılamaya devam olundu.TBK'nın 154. maddesi zamanaşımını kesen haller sayılmıştır. Hükme göre, borçlunun borcunu ikrar etmesi, faiz ödemesi, kısmi ifada bulunması, rehin vermesi veya kefil göstermesi, alacaklının dava veya defi yoluyla hakeme veya mahkemeye başvurması, icra takibinde bulunması ve iflas masasına başvurması hallerinde zamanaşımı kesilir. Zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre başlar. Aynı Kanun'un 156. maddesi, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemeye başlayacağını, 157/1. maddesine göre de dava ve def'i yolu ile kesilen zamanaşımının dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hakimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacaktır.--------Somut olayda zararın doğduğu tarih 14.02.2013 tarihi olup zamanaşımı 15.02.2014 tarihinde dolmakla birlikte, davacının 04.02.2014 tarihinde takip başlattığı, bu tarih itibari ile zamanaşımının kesildiği ve sürenin yeniden başladığı, borçlulardan ----------- isimli şirketin ödeme emrine 12.02.2014 tarihinde itiraz ettiği işbu itirazla, icra müdürlüğünce aynı tarihte takibin işbu borçlu yönünden durmasına karar verildiği, diğer borçlunun 17.02.2014 tarihinde borca itiraz ettiği aynı tarihte icra müdürlüğünün işbu borçlu yönünden takibin durmasına karar verdiği, icra dosyasında 17.02.2014 tarihinde en son işlemin yapıldığı, bu tarih itibari ile kesilen sürenin yeniden başlayacağı, zamanaşımının 17.02.2015 tarihinde dolacağı davacının 17.02.2015 tarihinde dava açtığı anlaşılmakla zamanaşımı süresi dolmaksızın dava açıldığı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı bölge adliye mahkemesi kararı, bilirkişi raporu ve dosyadaki mevcut deliller hep birlikte değerlendirildiğinde yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davacının davasının kısmen sübut bulduğu anlaşılmış olup davanın kısmen kabulü ile -------sayılı takip dosyasında; davalı -------------- 150.075,60 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına işlemiş faize ilişkin istemin reddine; davalı ------işlemiş faiz olmak üzere toplam 157.580,42 TL alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, İİK.nun 67/2.maddesi uyarınca dava konusu alacağın likit niteliği gözetilerek asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:(Gerekçesi kararda açıklandığı üzere)
Davanın kısmen kabulü ile;
1-------takibine yapılan itirazın
A)Davalı ------ Yönünden kısmen iptali ile takibin 150.075,60 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takip tarihinden itibaren işleyecek olan değişen oranlarda avans faizi ile birlikte devamına,
İşlemiş faize ilişkin istemin reddine,
B)Davalı ------- Yönünden kısmen iptali ile takibin 150.075,60 TL asıl alacak ve 7.504,82 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 157.580,42 TL üzerinden devamına,
Davacı lehine hükmedilen asıla alacak olan 157.075,60 TL 'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
2-Davacı lehine hükmedilen 157.580,42 TL asıl alacak üzerinden -------- %20 oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 10.764,32 TL harçtan peşin alınan 1.937,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.826,87 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen ------tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 25.212,87 TL nisbi vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen------- tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı --------davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 2.832,14 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ve 1.937,45 TL peşin harç toplamı 1.965,15 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı---------sorumluluğu 1.871,61 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen toplam 3.022,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 2.969,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı-------sorumluluğu 2.827,68 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı------ tarafından yapılan toplam 1.615,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 28,58 TL 'sinin davacıdan tahsili ile davalı ------ verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024