T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/1126 Esas
KARAR NO: 2025/897
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 03/12/2025
KARAR TARİHİ: 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, keşidecisi--------ş. Tarafından müvekkili ... adına keşide edilen, --------Ş.--------Şubesi'ne ait, -------- seri no.lu 17/10/2025 basım tarihli 283.000,00 TL bedelli ve 30/01/2026 ödeme tarihli çek, lehdar müvekkili olmasına rağmen keşidecinin beyanına göre kardeşi ------- tarafından 21/11/2025 tarihinde müvekkilinin imzası ve müvekkile ait kaşe taklit edilerek imzalandığını, lehtar olduğu çekin müvekkilinin uhdesine geçmediğini, müvekkilinin lehtar olduğu hizmet sözleşmesi kapsamında işbu çekin keşide edildiği, çekin kimin uhdesinde olduğunun bilinmediğini, çekin iptali ve teminatsız ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
Dosyaya sunulan beyan ve evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin keşideci şirket tarafından davacı şirket adına düzenlendiği ve dava konusu çekin davacı uhdesine hiç geçmediği, hali hazırda kayıp olduğu anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur . Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra lehtara teslim edilmeden kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği, iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli harç peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere davacının istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair dosya üzerinden karar verildi. 09/12/2025