T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/866 Esas
KARAR NO : 2025/930
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/11/2022
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin yurdumuz ve dünyanın birçok ülkesinde sanayi tipi temizlik makinalarının müşterilerine kiralanması, bu makinalarda kullanılan temizlik solüsyonlarının temini ve atık duruma gelen solüsyonları iade alarak imha işlemlerini yürüttüğünü, davalı şirketler müvekkil şirketin eski müşterileri olup, bu kapsamda davalı şirketin davalı şirket --------- Şti. ile 06.07.2020 - 01.07.2022 tarihleri arasında, davalı Şirket --------- Şirketi ile 29.04.2013 - 25.05.2022 tarihleri arasında, davalı şirket -------- Şirketi ile 29.04.2019 - 14.10.2022 tarihleri arasında, sanayi tipi temizlik makinalarının kiralanması, bakım hizmetlerinin verilmesi, belli aralıklarla bu makinalardan kullanılan temizlik ürünlerinin tedariki, atık durumuna gelen ürünlerin geri alınıp imha edilmesi hususunda anlaşıldığını, bu kapsamda tüm iş ve işlemlerin müvekkil tarafından yerine getirildiğini, ancak davalı şirketlerin, müvekkil şirketten aldıkları (makina kiralama veya satın alma, bu makinalarda kullanılan malzeme tedariki) bu hizmetleri sonlandırmaları ardından, hali hazırda müvekkil şirkette çalışmaya devam eden---------- isimli şahısla müvekkil şirket zararına olacak şekilde anlaşarak bu hizmetleri almaya devam ettiklerinin taraflarınca haricen öğrenildiğini, müvekkil şirket bünyesinde çalışan --------- tarafından davalılara temin edilen sanayi tipi temizlik makinalarına ivedilikle tedbiren muhafazasını veya mahkememiz tarafından uygun görülecek bir yerde depo edilmesini, müvekkil şirkete ait kimyasal solüsyonlar ve sair temizlik malzemelerinin müvekkilin onayı, bilgisi, rızası olmadan çalışan --------- tarafından davalı şirketlere temini nedeniyle ivedilikle bu kimyasal maddelerin işyerlerinde tespiti ile, solüsyonlara tedbiren muhafazasını veya mahkemeniz tarafından uygun görülecek bir yerde depo edilmesini, yargılama sonunda müvekkil şirkete iadesini, evvel emirde haksız rekabet niteliğindeki eylem ve işlemleri ispat edecek delillerin davalıların uhdesinde bulunduğu, işbu delillerin davalılar tarafından kaçırılması, ketmedilmesi kuvvetle muhtemel olduğu nazara alınarak, davalı taraflara dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edilmesinden evvel, hukuki yararın mevcudiyeti nedeniyle ivedilikle delil tespiti yapılarak davalıların işyerlerinde “---------” etiketli ve müvekkille çalışmakta olan --------- ikamet adresi ve telefon numarasının üzerine derçedildiği sanayi tipi temizlik makinalarının Mahkememizce seçilecek heyet ile birlikte ve keşif marifetiyle belirtilen adreslerde mevcudiyeti nedeniyle haksız rekabete esas olacak şekilde tespit edilmesini, müvekkil şirket bünyesinde halen çalışmakta olan --------- davalılar ile yapmış olduğu (temizlik hizmetleri temin ve tedarikine ilişkin) sözleşmeler kapsamında davalıların işyerlerinde mevcut kimyasal malzemelerin müvekkil şirkete ait olduğunun tespiti ile, uygun bir yedieminde tedbiren muhafazasına veya depo edilmesine, yargılama neticesinde müvekkile iadesi suretiyle haksız rekabetin önlenmesini, atık Yönetmeliğine aykırı ve kamu sağlığına büyük tehlike arz edecek atık imha işlemlerinin önlenmesi, tespit edilecek temizlik solüsyonları ve sair kimyasal maddelere el konulmasına ve/veya uygun bir yerde tedbiren muhafazasına veya depo edilmesine ve yargılama neticesinde müvekkile iadesine, Mahkemece aksi kanaatin hasıl olması halinde imhası suretiyle haksız rekabetin ortadan kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf uhdesine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkiller ile davacı şirket arasında söz konusu temizlik cihazlarının kiralanması ve bakımı ile ilgili sözleşmeler akdedilmiş olup söz konusu sözleşmeler sırasıyla; --------- için 14.10.2022, --------- Turbo Revizyon için 25.05.2022 Eslem Yedek Parça Oto için 01.07.2022 tarihleri itibariyle tarafların anlaşması neticesinde son bulduğunu, son bulma nedeni ise günümüz piyasa koşullarında, kiralama ve davacı firmadan alınan hizmet ile ilgili olarak elde edilen menfaatin piyasa şartlarına göre elverişsiz ve davalı müvekkillerin aleyhine olması olduğunu, bu nedenle de, söz konusu kiralanan cihazların menfaat açısından daha maliyetli olması nedeniyle, cihazlar satın alma yoluna gidilmiş ve davalı müvekkiller bu yöntem ile daha fazla menfaat sağlama amacı güttüklerini, ilgili hususta ise davalı müvekkiller temizlik makinelerini satın alma amacıyla bir takım arayışlara giriştiğini ancak yeterli teklifi piyasada bulamadığını, bu nedenle de, müvekkil şirketlere gidip hizmet veren, iş ilişkisi dışında da davalı şirket sahipleri ile arkadaşlık ilişkisi içinde bulunan, davacının çalışanı ---------- ulaşıldığını, ----------- çalıştığı davacı firmanın temizlik makineleri sattığı ile ilgili iletişime geçildiğini, ancak davacı firmanın temizlik makinelerini sadece kiraladığı bilgisi edinildiğini, ----------- temizlik malzemeleri piyasasında uzun zamandır çalıştığı ve çevresinin geniş olduğu nazara alınarak kendisine uygun fiyata söz konusu araçların temin edilebildiği firmalar sorulduğunu, --------- davalı firmalara tek yardımı bu aşamada gerçekleştirildiğini, davalı müvekkiller ile davacı firma arasındaki sözleşmenin feshinden çok sonra gerçekleşen bir alım meydana gelmiş ve bu alımda ---------- sadece davalı müvekkillere temizlik malzemeleri satın alımından çok önce bir tarihte firma ismi söylediğini, -------- ile yapılan şifahi görüşmelerin, davacı firma ile davalı müvekkiller arasındaki akdin sonlanmasına bir etkisi bulunmadığını, söz konusu akitler temizlik makinesi alımlarından çok önceki tarihlerde sonlandırıldığını, kaldı ki, bu hususta sadece ----------- ile de görüşülmemiş, piyasadaki diğer satıcılarla şifahi görüşmelerde bulunulduğunu, ancak davalı müvekkiller, ----------- temizlik makinelerini alma konusunda karar kıldığını, ekte söz konusu firma ile yapılan alıma ilişkin faturalar sunulduğunu, resen gözetilecek sebeplerle, unsurları oluşmayan ve ispat edilemeyen işbu davanın reddi ile her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, haksız rekabetin önlenmesi ve ortadan kaldırılması davasıdır.Taraf teşkili sağlanmış, taraf delilleri celp edilmiş, davalı tarafların banka kayıtları ve operatör bilgileri dosyaya kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden dosya bilirkişiye tevdi edilmiş;Delil tespiti işlemi sonrası düzenlenen bilirkişi ------ ve -------- heyet rapor içeriğine göre;---------- Şti.'nin -------- Mah. -------- Cad. -------- Sokak No:------- D:-------- -------, adresinde; 1 adet ---------- marka sanayi tipi temizlik makinesinin mevcut olduğu, bu makine de temizleme solüsyonları ile çalışmalarının yapıldığı, ---------- Marka makine üzerinde bulunan etikette: --------- MAKİNA, -------- Mh. -------- Cd. -------- Sk. ------ Sit.------ Apt. N/-------- K:------ D:------- --------- Tel: -------- olarak mevcut olduğu, bu makinede araç turbo fanlarının temizlik işlemlerinin yapıldığı, makinede kullanılan solüsyonun bulunduğu ------- renkli bidonda herhangi bir etiket ve marka isminin yer almadığı, makinenin buraya ait olmadığı, kiralama ile makine ve solüsyonları -------- adlı şahıstan temin edildiği, -------- Şti. nin ------- Mah. -------- Cad. --------- Sit. -------- Blok No: -------- ---------- adresinde; 1 adet---------- marka sanayi tipi temizlik makinesinin mevcut olduğu, bu makine de temizleme işlemini sıcak su ile çalışmalarının yapıldığı, --------- Marka makine üzerinde bulunan etikette: sadece ---------- isim ve logosunun mevcut olduğu, bu makinede araç turbo fanlarının temizlik işlemlerinin yapıldığı, makinenin buraya ait olmadığı, kiralama ile makinenin kullanıldığı ve --------- adlı şahıstan temin edildiğini, --------- Şti.nin ---------, -------- Cad. No:-------, -------- adresinde; 1 adet --------- marka sanayi tipi temizlik makinesinin mevcut olduğu, bu makine de temizleme solüsyonları ile çalışmalarının yapıldığı,---------- Marka makine üzerinde bulunan etikette: sadece -------- isim ve logosunun mevcut olduğu, bu makinede araç turbo fanlarının temizlik işlemlerinin yapıldığı, makinede kullanılan solüsyonun bulunduğu sarı renkli bidonda herhangi bir etiket ve marka isminin yer almadığı, makinenin satın alındığı tespitlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ---------- rapor içeriğine göre; Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Sayın Mahkeme kaleminde 07.04.2023 tarihinde yapılan incelemede davalı --------- ŞTİ.” nin yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2020-2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinden Defter-i Kebir ve Yevmiye defterlerinin noter açılış ve kapanış onaylarının T.T.K” nu ve V.U.K” nu hükümlerine göre süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, davalı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davalı -------- şirketin kendi ticari defterlerinde davacı ----------- şirketinin açık hesabından 3.540,00 TL tutarında borçlu gözüktüğü, Davalı ---------- ŞTİ.' nin Sayın Mahkeme kaleminde 07.04.2023 tarihinde yapılan incelemede USB bellek içeriğinde sunmuş olduğu defter kayıtları raporun 4.b.bölümünde incelenmiş olup, davalı şirketin kendi ticari defterlerinde davacı şirketin hesabından 16.21,24 TL tutarında borçlu gözüktüğü, huzurdaki davanın konu açık/cari hesaplara ilişkin olmadığı, tüm bu yapılan tespit ve irdelemelerin tarafların ticari ilişkileri çerçevesinde işlem ve hesap hareketlerinin irdelenmesinden ibaret olduğunu, Davacının Talepleri Yönünden; Davalıların davacıya karşı haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin Sayın Mahkemenin talebiyle dosya kapsamında celp edilen banka cevap yazıları raporun 4.c. bölümünde incelenmiş olup, banka yazılarında davanın tarafları gerçek/tüzel kişilerden herhangi bir girişi, çıkış hareketinin bulunmadığının görüldüğünü, davalıların davacıya karşı haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin bulunup bulunmadığı ve diğer hususlarına ilişkin nihai, hukuki değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine bildirmiştir.
Bilirkişi heyetinin 17/12/2024 tarihli rapor içeriğine göre; davacı taraf TTK m. 55/1-b.2'nin “Üçüncü kişilerin işçilerine, vekillerine ve diğer yardımcı kişilerine, haketmedikleri ve onları işlerinin ifasında yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar“ sağlayarak veya önererek, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya çalışmak” hükmü uyarınca davalıların eyleminin haksız rekabet oluşturduğunu iddia ettiğini, söz konusu hüküm uyarınca haksız rekabetten söz edebilmek için davalıların, dava konusu makinaları kiralamalarını sağlamak amacıyla davacı çalışanı -------- --------- adlı bir firma kurdurmaya yöneltecek yoğunlukta ---------- davacıya karşı olan sadakat yükümlülüğünü ihlal etmeye yönelik bir “yöneltme” faaliyetinde bulunmaları gerektiğini, ancak dava dosyası kapsamında davalıların --------- bu yoğunlukta bir yöneltmede bulunduklarına dair somut bir delil bulunmadığını, davacının haksız rekabet iddiasını dayandırdığı bir diğer eylemin TTK m. 55/1b.3'deki “İşçileri, vekilleri veya diğer yardımcı kişileri, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek” olduğunu, somut olayda dava konusu olan, makinaların (1 ve 2. nolu davalılar tarafından) kiralanması ve (3. no.lu davalı tarafından) satın alınması vakaları olduğu için, üretim ve iş sırlarının ifşaya veya ele geçirmeye yöneltmek fiilinin dava konusu olayla bir bağlantısı bulunmamakta ve dolayısıyla da, bu hususta herhangi bir somut delil dava dosyasında bulunmadığını, davacının haksız rekabet iddiasını dayandırdığı bir diğer eylemin TTK m. 55/1- 22'deki “Üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak” olduğunu, buna göre öncelikle ---------- tarafından davalılara temin edilen makinaların davacının iş ürünü olan makinalar olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ----------- tarafından davalılara kiralanmak veya satılmak suretiyle temin edilen makinaların davacının iş ürünü olan makinalar mı olduğu, yoksa ---------- tarafından başka yerden ve şekilde temin edilerek davalılara kiralanan veya satılan makinalar mı olduğu hususu dava dosyası kapsamından tespit edilemediğini, TTK m. 55'de sayılan haksız rekabet oluşturan eylemler sınırlı sayıda (numerus clausus) olmadığını, maddenin başındaki “başlıcalarıdır” ifadesinden bu husus anlaşıldığını, buna göre maddede sayılmasa da bir eylem, genel haksız rekabet hükmü olan TTK m. 54 kapsamında değerlendirilebiliyorsa haksız rekabet oluşturacağını, TTK m. 54'e göre “ (1) Haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır” Buna göre, davalıların davacı ile konusu sanayi tipi temizlik makinası kiralaması olan ticari ilişkilerini sonlandırdıktan sonra, özellikle 1 ve 2. nolu davalıların, aynı tipteki makinaları davacının çalışanı olan -------- temin etmelerinin ve bu şekilde --------- kendi işvereni ile rekabet etmesi sonucunun doğmasına sebep olmanın, TTK m. 54 kapsamında dürüstlük kuralına aykırı bir davranış olup olmadığının değerlendirmesinin Mahkemeye ait olduğunu, davalıların eylemlerinin, davacının dayandığı iddialarını dayandırdığı TTK m. 55/1b.2 ve 3, TTK m. 55/lc.2'de düzenlenen haksız rekabet şartlarını taşımadığı; TTK m. 54 kapsamında haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı değerlendirmesinin Mahkememize ait olduğunu beyan etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli olup hükme esas alınan bilirkişi rapor içeriklerine göre; davacı şirket ile davalı şirketler --------- Şti. ile 06.07.2020 - 01.07.2022 tarihleri arasında, ---------- Şirketi ile 29.04.2013 - 25.05.2022 tarihleri arasında, ---------- Şirketi ile 29.04.2019-14.10.2022 tarihleri arasında, sanayi tipi temizlik makinalarının kiralanması, bakım hizmetlerinin verilmesi, belli aralıklarla bu makinalardan kullanılan temizlik ürünlerinin tedariki, atık durumuna gelen ürünlerin geri alınıp imha edilmesi hususunda anlaştığını, bu kapsamda tüm iş ve işlemlerin davacı şirket tarafından yerine getirildiğini, ancak davalı şirketlerin, davacı şirketten aldıkları (makina kiralama veya satın alma, bu makinalarda kullanılan malzeme tedariki) bu hizmetleri sonlandırmaları ardından, hali hazırda davacı şirkette çalışmaya devam eden ---------- isimli şahısla davacı şirket zararına olacak şekilde anlaşarak bu hizmetleri almaya devam ettiklerinin tespit edildiği iddiası ile davalıların davacı şirket ile ticari ilişkilerini sonlandırmalarından itibaren ---------- ile anlaşarak bu hizmet ve ürünleri almalarının TTK 55/1-B-2 VE3 ile TTK 55/1-c-2 maddelerindeki haksız rekabet hallerini oluşturduğundan bahisle eldeki haksız rekabetin önlenmesine ve ortadan kaldırılmasına yönelik davanın açıldığı, davalılar tarafından özetle savunma olarak; davacı taraf ile anlaşmalar sona erdikten sonra --------- ile makine kiralama konusunda görüşüldüğünü, matinelerin -------- firmasından temin edildiğini, bu firma ile --------- arasındaki ilişkinin bilinmesinin mümkün olmadığını, TTK 55/1-b-2 maddesindeki sadakat borcuna aykırılıktan söz edebilmek için işçinin bu davranışının 3. Kişinin yönlendirmesi ile yapması gerektiği ancak somut olayda böyle bir yönlendirmenin bulunmadığını, davalılarca davacının iş sırları ve üretim sırlarını elde edilmeye çalışılmadığından TTK 55/1-B-3 maddenin uygulanma imkanı bulunmadığı, TTK 55/1-c-2 maddesinin uygulanması için de iş ürününün davacının iş ürünü olması davacının iş ürününün yetkisiz kişiler tarafından davalılara verilmesi ve davalıların bu ürünlerin verilmesinden haberdar olması gerektiği ileri sürülmüştür. Davacı taraf TTK m. 55/1-b.2'nin “Üçüncü kişilerin işçilerine, vekillerine ve diğer yardımcı kişilerine, haketmedikleri ve onları işlerinin ifasında yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar“ sağlayarak veya önererek, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya çalışmak” hükmü uyarınca davalıların eyleminin haksız rekabet oluşturduğunu iddia ettiği, söz konusu hüküm uyarınca haksız rekabetten söz edebilmek için davalıların, dava konusu makinaları kiralamalarını sağlamak amacıyla davacı çalışanı -------- --------- adlı bir firma kurdurmaya yöneltecek yoğunlukta --------- davacıya karşı olan sadakat yükümlülüğünü ihlal etmeye yönelik bir yöneltme faaliyetinde bulunmaları gerektiğini, ancak dava dosyası kapsamında davalıların ---------- bu yoğunlukta bir yöneltmede bulunduklarına dair somut bir delil bulunmadığını, davacının haksız rekabet iddiasını dayandırdığı bir diğer eylemin TTK m. 55/1b.3'deki “İşçileri, vekilleri veya diğer yardımcı kişileri, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek” olduğu, somut olayda dava konusu olan, makinaların (1 ve 2. nolu davalılar tarafından) kiralanması ve (3. no.lu davalı tarafından) satın alınması vakaları olduğu için, üretim ve iş sırlarının ifşaya veya ele geçirmeye yöneltmek fiilinin dava konusu olayla bir bağlantısı bulunmamakta ve dolayısıyla da, bu hususta herhangi bir somut delil dava dosyasında bulunmadığı, davacının haksız rekabet iddiasını dayandırdığı bir diğer eylemin TTK m. 55/1- .2'deki “Üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak” olduğunu, buna göre öncelikle --------- tarafından davalılara temin edilen makinaların davacının iş ürünü olan makinalar olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, ----------- tarafından davalılara kiralanmak veya satılmak suretiyle temin edilen makinaların davacının iş ürünü olan makinalar mı olduğu, yoksa ------------ tarafından başka yerden ve şekilde temin edilerek davalılara kiralanan veya satılan makinalar mı olduğu hususu dava dosyası kapsamından tespit edilemediği anlaşılmakla davacının haksız rekabet iddiasının ispata muhtaç olduğu ve iddianın ispatlanamadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının esastan reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile 534,70TL davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/12/2025