T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/268
KARAR NO : 2025/722
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/09/2020
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/06/2019 günü sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı tırın ----- plakalı yolcu minibüsüne çarptığını, yolcu olarak bulunan davacı --- kazada ağır yaralandığını, kazanın oluşumunda---- plakalı tır sürücüsü ------ asli kusurlu olduğunu, davalı hakkında -----. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından mahkumiyet kararı verildiğini, davalı ---- plakalı tırın işleteni olduğunu, davalı-----ise-----plakalı minibüsün maliki olarak kazadan sorumlu olduğunu, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın davalı ----- Sigorta nezdinde karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, davalı ---- Sigorta'nın ------plakalı araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, ----- plakalı aracın davalı ----- Şirketi nezdinde birleşik kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının kaza tarihindeki gelirinin yaklaşık 10.000,00 TL olduğunu, davacının Adli Tıp Kurumu'na sevk edilerek maluliyet raporu alınması gerektiğini, kazaya ilişkin olarak davalı sigorta şirketlerine başvuru yapıldığını, davacıya hiçbir ödeme yapılmadığını belirtmiş; belirsiz alacak davası olarak açılan davanın kabulüne, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ---- Sigorta dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ----- müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, illiyet bağının üçüncü kişinin ağır kusuru ile kesildiğini, dava konusu minibüsün sigortalı olduğunu, maddi ve manevi tazminat talebinin muhatabının sigorta şirketleri olduğunu, davalı şirketin kaza anından itibaren kazazedelere yardım ettiğini, talep edilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, davacının gelirinde vergi dairesi beyanları harici durumun göz önünde bulundurulamayacağını belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; davadan önce dava şartı arabuluculuğa başvurulmadığını, davacının Karayolları Trafik Kanunu gereğince başvuru şartını yerine getirmediğini, davacının kazayla illiyet bağı bulunan gerçek maluliyet oranının tespiti için inceleme yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararı ile bakıcı ve tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, davacının gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, tazminat hesabında kullanılması gereken yaşam tablosunun TRH 2010 ve %1,8 teknik faiz olduğunu, davacının elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiğini, davacının zararın artmasında kusuru bulunması halinde müterafik kusurun tenzili gerektiğini belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı-----vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ------ %100 kusurlu olduğunun herhangi bir dayanağı olmadığını, kazanın gerçekleşmiş olduğu yolun durumu ve karayollarının hizmet kusurunun kaza tespit tutanağında değerlendirilmediğini, olayın meydana geldiği yolda birçok kaza gerçekleştiğini, bu kazanın akabinde önlemler alındığını, davalı ----- zararın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat tutarının çok fazla olduğunu belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- plakalı aracın davalı nezdinde birleşik kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, teminat limitinin 100.000,00 TL olduğunu, kazanın meydana gelmesinde --- plakalı araç sürücüsü ----- kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminat tutarının hakkaniyete uygun olmadığını, müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, davalı şirketin temerrüde düşmediğini belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesinde davalı şirkete başvurulduğunu, başvuran tarafından maluliyete ilişkin sağlık kurulu raporunun ibraz edilmediğini, koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında değerlendirme ve genel şartlarda yer alan cetvel çerçevesinde hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:
Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkememizin 29/03/2022 tarih ---- Esas -----Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği iş bu kararın istinaf edildiği, ---- Bölge Adliye Mahkemesi---.Hukuk Dairesinin ----- Esas----- Karar sayılı ilamı ile '' Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir. Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır.
Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır (Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 28/05/2019 tarih, ----- sayılı kararı).Trafik kazası nedeniyle sorumlu olanlar trafik sigortası, işleten ve sürücüdür. Zorunlu Koltuk Sigortası müşterek ve müteselsil sorumlulara dahil değildir. Dava dilekçesinde bu yönde yapılan talep doğru olmadığı halde Mahkemece dahil kabul edilerek talep arttırma dilekçesinde talep edilen miktara müteselsil olarak dahil edilmesi doğru olmamıştır. Kaldı ki dava dilekçesinde ----- talep edilen miktarın ne olduğu da belirtilmemiştir. Islah yapılmadığı halde ---- geçici ve sürekli tazminat miktarına teselsül hükümlerine göre dahil edilip sorumlu tutulması ve ----- ait sorumluluğa dahil edilmesi doğru olmadığı, Davalı ---- poliçe teminat limiti 360.000,00 TL tedavi / sağlık gideri ve 360.000,00 TL sakatlanma / ölüm giderini kapsamaktadır. geçici iş göremezlik tedavi giderinden, kalıcı sakatlık ise sakatlanma ve ölüm giderleri içerisinde olup bu durumun kabul edilen kısım içinde ayrı ayrı yazılması gerekirken İlk Derece Mahkemesince, verilen karar yukarıda açıklandığı şekilde infazda tereddüt yaratacak şekilde davalı ------ toplam 720.000 TL sorumluluğu varmış gibi hüküm kurulması da doğru olmadığı '' gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiş kaldırma kararı kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizin 12/01/2024 tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacının belirlenen 9 aylık tıbbi şifa süresinde 38.553,11 TL geçici iş göremezlik zararı olduğuna yönelik kök rapordaki tespit ve görüşlerin cari olduğu; ( tedavi giderleri teminatı sebebiyle) bu maddi zarar yönünden ------ önceki kararda belirtilen tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılar --- ve ----- yanında müteselsil sorumlu olduğu, davacının 96 21 tüm vücut engellilik oranı sebebiyle 2.579.559,98 TL sürekli iş göremezlik zararının oluştuğu; davalılar ----- ve ----- yanında ------ 360.000,00 TL ile sınırlı önceki kararda belirtilen tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte Müteselsil sorumlu olduğu; Sürekli iş göremezlik zararı yönünden kök rapordan farklı sonuca varılma nedeninin asgari ücrette kök rapor tarihine göre yaklaşık 6 kat farklılık meydana gelmesinden kaynaklandığı; Meblağ Sigortası Yönünden; Yargılama sırasında doktor bilirkişiden alınan rapora nazaran, kök raporda işaret edilen genel şartlardaki arıza tablosu ile davacıda saptanan arızalara nazaran, teminattan isabet eden tutarın 19.512,50 TL olduğu; bu zarardan kök raporda açıklanan nedenlerle sadece davalılardan Davalı --- yolcu taşımacılığı yapan araca düzenlenen Zorunlu Koltuk Sigortası poliçesi sebebiyle sorumlu olduğu; bu yönde adı geçen davalıya yönelik talep ve ıslah olup - olmadığının takdir ve değerlendirmesinin Mahkemenin yargı yetkisi dahilinde olduğu, başvuru yapılmış olması halinde 15 gün sonrasında, (TTK.m.1427) adı geçen başvuru yapılmamış olması halinde ise, dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olduğu; Yargılama sırasında doktor bilirkişiden alınan raporunda kıyasen belirlenen oranların kabulü halinde, yine davacının yolucu olarak bulunduğu araca davalılardan ---- sigorta Şirketi tarafından yapılan ferdi kaza sigortasında----- tarafından koltuk Sigortası yapılmış olmasının, genişletilmiş kasko sigortasında ayrıca ferdi kaza sigortası teminatı verilmesinin, birden fazla can sigortası yapılması geçerli olmakla) 12,500,00 TL teminat verilmiş olmakla, doktor bilirkişi raporundaki % 11,15 oranın uygulaması sonucu 1.393,75 TL teminattan isabet eden tutar olacağı, bu yönde adı geçen davalı ----- Şirketi'ne yönelik talep ve ıslah olup - olmadığının takdir ve değerlendirmesinin Mahkemenin yargı yetkisi dahilinde olduğu, başvuru yapılmış olması halinde 15 gün sonrasında, (TTK.m.1427) adı geçen başvuru yapılmamış olması halinde ise,dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olduğu; şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama taraf beyanları bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında 12/06/2019 tarihinde ---- ilçesi --- karayolunun ------ istikametinin 13 km 600 metresinde hızlı tren köprü çalışması yapım ve onarımında ---- istikametinden ---- istikametine seyir halinde bulunan ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı çekici kaza mahalli yol yapım çalışma alanına girdiğinde aracını önce sağda bulunan beton bloklara akabinde karşı yol bölümüne geçip o esnada karşı yol bölümünden sağ şeritte hareket halinde bulunan ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı minibüsün ön kısmına ardından sol şerit üzerinden seyir eden ---- sevk idaresindeki ----- plakalı kamyonun ön kısmına çarpması sonucu bir ölümlü yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davacının minibüs içinde bulunan yaralananlardan biri olduğu, ve maddi manevi tazminat talep ettiği, kazada davalı sürücü ----- %100 kusurlu olduğu, ---- işleten davalı ------ zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olarak zarardan sorumlu olduğu, kaza nedeniyle davacıda meydana gelen kalıcı maluliyet oranının yürürlülükteki yönetmeliğe göre belirlendiği, davalı -----sigortanın yargılama sürecinde ---- plakalı araç sürücüsü ------ kazada meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, 2918 sayılı kanunun 85. Maddesine göre sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verildiği bu düzenlemelere göre araç işleteni veya araç işletenin bağlı bulunduğu, teşebbüs sahibinin kendisinin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurunda ileri geldiği ispat edilir ise sorumluluktan kurtulacaktır, somut uyuşmazlıkta ---- plakalı aracın işleteni ---- ile kasko sigortacısı ----- sigortanın sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından ------ tarafından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ---- plakalı minibüste yolcu olup davalı ----- minibüsü yönünden ise yolcu taşımacılığı yapan araca düzenlenen zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi sebebiyle sigortacısı olduğu ve bu nedenle sorumlu olduğu, ------ tarafından koltuk sigortası poliçesi yapılmış olmasının genişletilmiş kasko sigortasında ayrıca ferdi kaza sigortası teminatı verilmesinin birden fazla can sigortası yapılması geçerli olduğu zorunlu koltuk sigortasından işleten ve sürücünün sorumlu olacağı, diğerlerinin bundan sorumlu olmayacağı , davalı----- 360.000,000 TL tedavi ve sağlık gideri 360.000,00 TL sakatlanma ve ölüm giderinden sorumlu olacağından, ----- kaldırma kararı doğrultusunda her bir sigorta şirketinin bağlı oldukları poliçelerle sorumlu oldukları anlaşılmakla her biri için ayrı hüküm kurulmuştur.Manevi tazminat talebi yönünden de yapılan yargılama neticesinde, tazminat miktarının belirlenmesinde gözetilen hususların açıklanması gerekir: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2. maddesi gereğince hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve ----- sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat, bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, M.K'nun 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir. Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 gün ----- sayılı kararları ). Somut olayda; tarafların maddi durumları, ceza dosyasındaki beyanlar, kazanın meydana gelme şekli ve kusur durumu, davacının maluliyet oranı, dosya kapsamındaki deliller bir bütün olarak değerlendirilmiş; manevi tazminat tutarı aşağıdaki şekilde takdir edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafından davalı ------ aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının REDDİNE,
2-Davacı tarafından davalı -----aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE,
3-Davacı tarafından, davalılar ------ aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, 2.579.559,00 TL sürekli iş göremezlik ve 38.553,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 2.618.112,00 TL'nin davalılar ------ için 12/06/2019 kaza tarihinden itibaren, davalı----- için 23/09/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, (Davalı sigorta şirketi için 38.553,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının 360.000,00 TL sağlık ve tedavi gideri teminatından, 2.579.559,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ise 360.000,00 TL ölüm teminatından karşılanmasına)
4- Davalı ----- yönünden davanın KABULÜ ile, 19.512,50 TL'nin 26/08/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline,
5-Davacı tarafından, davalılar ------ aleyhine açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE; 30.000,00 TL manevi tazminatın 12/06/2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, davacıya ödenmesine, aşan istemin REDDİNE,
6-Alınması gerekli 182.225,43. TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 174,20.TL peşin harç, 8.516,00.TL tamamlama harcı, 7.236,00.TL ıslah harcı, 428,00.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.354,20.TL harcın mahsubu ile bakiye 165.871,23.TL harcın davalılar ------ tahsili (davalı -----1.658,72.TL'sinden, davalı ----- 24.880,69.TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 174,20.TL peşin harç, 54,40.TL başvurma harcı, 7,80.TL vekalet harcı, 8.516,00.TL tamamlama harcı, 7.236,00.TL ıslah harcı, 428,00.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.416,40.TL harcın davalılar ----tahsili (davalı ----- 164,17.TL'sinden, davalı -------. 2.462,46.TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından sarfedilen 931,90.TL posta gideri, 3.850,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 4.781,90.TL yargılama giderinin davalılar -----tahsili (davalı ----. 47,82.TL'sinden, ---. 717,29.TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ile davacıya verilmesine,
9-Davalı ---- tarafından sarfedilen 300,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
11-Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için hesap ve takdir olunan 384.891,19.TL vekalet ücretinin davalılar ----- tahsili (davalı ---- 3.848,91.TL'sinden, davalı ----- 57.733,67.TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ile davacıya verilmesine,
12-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için hesap ve takdir olunan 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalılar ----- tahsili ile davacıya verilmesine,
13-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden davalı ------ için hesap ve takdir olunan 1.000,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------verilmesine,
14-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalı -----için hesap ve takdir olunan 30.000,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı -----verilmesine,
15-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalı ------ vekili için hesap ve takdir olunan 20.000,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine,
16-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.400,00.TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılar ---- tahsili (davalı ----. 14,00.TL'sinden, davalı ------. 210,00.TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ile hazineye gelir kaydına,
17-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.