T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/188 Esas
KARAR NO: 2025/472
DAVA: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ----- tarihli belgesi ile Geniş Yetkili Aracı Kurum olarak sermaye piyasalarında faaliyet gösterdiğini, bu çerçevede müvekkili tarafından müşterilerinin sermaye piyasalarında yapacağı işlemlere aracılık edildiğini, müvekkili ile davalı arasında ---- tarihinde ----- imzalandığını ve davalı borçlunun müvekkilinin müşterisi olduğunu, davalının sözleşme esnasında ----hükümlerine uygun olarak müvekkili tarafından bilgilendirildiğini, davalı borçlunun hesabının açılması sonrasında 20.05.2022 tarihinde elektronik ortamda Kredili Menkul Kıymet İşlemleri Sözleşmesi, Açığa Satış Çerçevesi Sözleşmesi, Menkul Kıymetlerin Ödünç Alma/Verme İşlemi Sözleşmesi, Alım-Satıma Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Repo ve Ters Repo Çerçeve Sözleşmesi, Yatırım Danışmanlığı Sözleşmesi, -----imzalayıp onayladığını, davalı borçlunun ----- teminat yatırarak çeşitli işlemler gerçekleştirmiş olup Aralık 2023 döneminde büyük bir hız ve volaliteyle değişen ----kontratlarındaki ani dalgalanmalar sonucu hesabında bulundurması gerekli/yeterli teminatı tamamlayamadığını ve hesabının eksi bakiyeye geçtiğini, davalı borçlunun hesaplarının Sözleşme'nin 8.2. Maddesine göre ----- bir ihbara veya bildirime gerek olmaksızın pozisyonlarının bir kısmını veya tamamını ters işlem ile tasfiye edebilir. MÜŞTERİ,---- tarafından pozisyonun ters işlem ile kapatılması veya ters işlem yapılamaması neticesinde hesabında oluşan tüm borçları --- ödemekle yükümlüdür." maddesine uygun olarak tasfiye edildiğini, davalı borçlunun hesabının zarar etmesi, eksi bakiyeye geçmesi ve --- teminat tamamlama işlemi yapılması gerekmesi sebebiyle ---- müşteri adına ödenmesi gereken teminat tamamlama tutarları / eksik teminatlar müvekkili tarafından ---- ödendiğini, ----- D.İş sayılı dosyasına gelen --- müzekkere cevabında da davalı borçlunun hesabına yönelik teminat tamamlama çağrıları doğrulandığını, tasfiye işlemlerinin tamamlanması neticesinde, ---- itibariyle davalı borçlunun müvekkiline 309.923,76 TL borcu oluştuğunu, davalının rehinle temin edilmemiş, muaccel borcu sebebiyle davalı aleyhine---- D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talep edildiğini, ------ tarihli ihtiyati haciz kararı ile alacağın %20'si oranında teminat karşılığında müvekkilinin alacağına eter miktarda davalının mallarına haciz konulmasına karar verildiğini, ihtiyati haciz kararının uygulanması için davalı aleyhine---- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve esas takibe geçildiğini ancak davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin adresinin --- olduğundan yetkili mahkeme--- olduğunu, davacı şirketin özellikle depremzede müvekkilini pozisyon kapatma konusunda uyarmamasının sonuçlarından müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine , davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.----- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 309.923,76 TL bedelli ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 28.02.2024 tarihinde tebliğ olduğu borçlunun süresinde itiraz ettiği, takibin durduğu görüldü.
Dosya rapor tanzim etmek üzere opsiyon piyasasında uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi---- hazırlamış olduğu raporda özetle; davalının ---- müşteri numarası ile davacı aracı kurum nezdinde 0/05/2022 tarihinde hesap açtığını, elektronik ortamdaki sözleşmelerin davalı tarafından onaylandığını, tarafların akdetmiş olduğu ve ----- zorunlu kıldığı tüm sözleşmeleri içermekte olup sözleşmeler bakımından herhangi bir eksiklik içermediğini, ekstreye göre ------ tarihinde kümülatif bakiyesi sıfır olan hesaptan sonraki günler ----- açıklaması ile gönderilen tutarlar ve diğer giderler ile hesapta borç bakiyesi oluştuğunu ve neticede borcun 309.923,76 TL’ye ulaştığının görüldüğünü,------- tarihleri arasındaki 10 günde -8.270.56 TL ‘si masraf ve giderler, 301.653,20 TL’si ise işlem zararları nedeniyle ------- yatırılan tutarlar olmak üzere davalının hesabında toplamda 309.923,76 TL kadar eksi bakiye oluştuğunun anlaşıldığını, -----mahkemeye bildirilen yazıda, davacı şirkete yapılan teminat tamamlama tutarları ile müşteri hesap ekstresinde görülen ---- tutarları birebir tarih bazında uyumlu olduğunu, dolayısı ile davalının ----- işlem zararları nedeniyle yatırması gereken teminatlar davacı aracı kurum tarafından ------ yatırılıp davalı hesabına borç kaydı yapılmış olduğunun anlaşıldığını, Aralık 2023 dönemi telefon kayıtlarından anlaşıldığı üzere, davalının 1 Aralık 2023 tarihi itibariyle hesabındaki 1.400 TL bakiyeden haberdardır ve 20 Aralık 2023 tarihli görüşmeden anlaşıldığı üzere hesabındaki pozisyonların zararlarından ve margin call rakamından haberdar olduğunu ve “Tamam Halledeceğim” demesinden anlaşılacağı üzere davacıya karşı bir itirazı da bulunmadığını, dolayısıyla davalı vekilinin “müvekkilime bildirim yapılmadı” iddiasının haklı olmadığını, zaralar oluşmaya başladığında müşteri temsilcisinin gerekli bildirimi yapmış olduğunun anlaşıldığını, davalının iddiasına dayanak yaptığı Tebliğ, “KAS” olarak ifade edilen Kaldıraçlı Alım Satım İşlemlerine, başka bir ifade ile “Tezgahüstü Türev Araçlar”a ilişkin olduğunu, halbuki dava konusu işlemlerin, organize piyasa olan -----a yapılan ----- işlemleri olduğunu, bu nedenle davalı tarafça iddia ve dayanak edilen mevzuat hükümlerini ------piyasada yapılan işlemler için uygulama imkanı bulunmadığını, yapılan işlemler----- piyasada yapılmış olduğunu, tezgahüstü işlem statüsünde olmadığından, Mevzuata dayalı davalı iddialarının haklı olmadığını, davalının 6 Şubat depremzedesi statüsünde olduğu gerekçesi ile iddia veya ima ettiği hususlara ilişkin olarak, ------ depremi ile ilgili mevcut olsa da, dava konusu zararlandırıcı işlemlerin Aralık 2023 tarihinde gerçekleşmiş olması nedeniyle tarihsel anlamda illiyet bağı bulunmadığı gibi telefon görüşme kayıtlarından anlaşıldığı üzere hesabını yakınen takip edebildiği ve işlemleri bizzat kendisinin yapabiliyor olmasından dolayı ,davalının deprem bölgesi yatırımcısı olduğundan bahisle elde edebileceği bir haklılığı bulunmadığını belirtmiştir. Tarafların beyan ve itirazlarını değerlendirmek üzere dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporda özetle; itirazları değerlendiren bilirkişi kök raporda değişikliğe gitmemiştir.Dava, taraflarca akdedilen türev araçları alım satım aracılık çerçeve sözleşmesi kapsamında, davalının yaptığı ---- işlemleri sonucunda ortaya çıkan teminat açığını tamamlamamış olması nedeniyle, davacı aracı kurum tarafından ---davalı adına ödenen tutarın tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasındaki yatırım hizmetleri sözleşmesi gereğince davalının ----------işlemleri sonucunda ortaya çıkan, teminat tutarı üzerindeki zarar nedeniyle ve teminat alacağının davacı tarafça karşılanmasından kaynaklı olarak davacının takip tutarı kadar alacağının olup olmadığı sözleşme kapsamındaki para/yatırım hareketlerinin hacmi itibariyle işlemin tüketici işlemi sınırında kalıp kalmadığı şeklinde olduğu belirlendi.
İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.Görev yönünden yapılan incelemede; Emsal bir olayda, ---------- tarihli kararında, davacının hizmeti davalı yatırım şirketinden finansal işlemler için aldığı, hizmetin alınma amacının öncelikle göz önünde bulundurulması gerektiği, davacının bu ticari amacı karşısında tüketici sayılmasının mümkün olmadığına ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. Gerçekten de kaldıraçlı işlemleri konu alan------- piyasasında yapılan işlemler finansal okur yazarlık gerektiren yatırım işlemleri olduğu gibi kaldıraçlı bir piyasa olan----- yüksek kazanca karşılık yüksek kayıp riskine de içerdiği, giderek, davalın bu piyasada yatırım yaparak yüksek kayıp riskini göze almak suretiyle ticari kar elde etmek gayesini gütmekte, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi gereken tüketici tanımına uymamakta, yüksek kayıp riskini içeren işlemler yapılması nedeniyle tüketici yasası ile korunmak istenen hukuksal yarar ile bağdaşmamakta ve sözleşmede genel müşteri olarak nitelendirilse dahi, tüketici olarak kabulü mümkün olmamaktadır. Tüketici mahkemesinin görevi mevzubahis olmadığı durumda da uyuşmazlıkta TTK 4/1-e ve f bendleri ve açıklanan sair mevzuat gereği genel mahkemeye göre daha özel bir mahkeme olan ticaret mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporun hukuksal denetime açık olduğu, yerleşik yargı içtihatları ile benimsenen bilimsel metotlara uygun şekilde hazırlandığı anlaşılmak hükme esas alınmasına karar verilmiştir.Somut olayda denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, taraflarca imzalanmış olan türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesi kapsamında, davalı tarafından davacı aracı kurum aracılığıyla ---- bünyesinde vadeli işlemler gerçekleştirildiği, sistemin işleyişinde işlem yapan müşterinin ----- açık pozisyonunu sürdürebilmesi için zorunlu olarak sürdürme teminatı tutarını bulundurması gerektiği, teminatı bu tutar altına düşen hesaplar için aracı kurum tarafından teminat tamamlama çağrısı yapıldığı, davaya konu teminat açığının oluşmasından önce 18-19-20/12/2023 tarihinde davacının tamamlama çağrısına istinaden davalının 20 Aralık 2023 tarihli görüşmede “tamam halledeceğim” şeklinde cevap verdiği, 29.12.2023 tarihinde 309.923,76 TL teminat açığı oluştuğu, gönderilen ekstrelerde marjin çağrısı yapılmasına rağmen davalının bu açığı kapatmadığı, davalının kendisine tahsis edilmiş internet şifresiyle söz konusu tarihler ve sonrasında hesabına giriş yaparak söz konusu teminat açığından haberdar olduğu, davalının açık pozisyonunun davacı tarafından kapatılarak toplam 309.923,76 TL teminat açığının--- ödendiği anlaşılmaktadır.
Taraflarca imzalanmış olan sözleşmenin 18. maddesine göre; müşteri sahip olduğu açık pozisyonlarına ilişkin olarak hesaplarında sürdürme teminatı bulundurmakla yükümlü olup, teminatın bu miktarın altına düşmesi halinde ise aracı kurumun çağrısı üzerine müşteri, teminatı tamamlamak zorundadır. Sözleşmenin 19. maddesine göre ise, müşterinin teminat tamamlama çağrısına uymaması halinde aracı kurum, başka bir bildirime gerek olmaksızın müşterinin pozisyonlarını ters işlemle tasfiye edebilir, bu işlem sonucunda müşteri, hesabında oluşan tüm borçları ödemekle yükümlüdür. Somut olayda, davalının teminatının sürdürme teminatı altına düşmesi üzerine teminat tamamlama çağrılarının yapılmış ve sistemden görülmüş olmasına rağmen, davalı tarafından teminat tamamlama yükümlülüğü yerine getirilmemiştir. Oluşan açık nedeniyle de davacı tarafından sözleşme hükmüne uygun olarak davacının açık pozisyonları kapatılmıştır. Dolayısıyla davacı tarafından yapılan tüm işlemler sözleşme hükümlerine uygundur. Bu nedenle oluşan teminat açığı nedeniyle, davacı tarafından davalı adına Takasbank'a ödenen tutarın ve ulaştığı tutarın davalıdan talep edilebileceği anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir.----Açıklamalar ışığında alacağın likit olduğu anlaşılmakla %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, ------- sayılı dosyasında davalı/borçlunun itirazının iptali ile takibin aynen DEVAMINA,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 21.170,89 TL karar ve ilam harcından 5.292,73 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 15.878,16 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 49.587,80 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 5.292,73 TL peşin harcı toplamı:5.720,33 TL ile 7.137,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucuya Hazine tarafından ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan 6831 sayılı Kanun'a göre yargılama gideri olarak tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2025