T.C. İstanbul Anadolu6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/2 Esas
KARAR NO: 2025/487
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/01/2022
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----- Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.DAVA:Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca, davacı tarafından davalı şirket yetkilisine sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmesi, gerekli malzemeleri alması ve işe başlaması için avans ödemesi olarak -----vade tarihli ---- tutarında,---- vade tarihli ---- tutarında ve -------vade tarihli ---- tutarında, toplam-----bedelli 3 adet çekin verildiğini, davalı tarafın söz konusu çekleri aldıktan sonra işe başlamadığını, davalının işe başlamayacağını ve dolandırıldığını anlaması üzerine çekler hakkında hukuki yollara başvurmayı planladığını davalı şirket yetkilisine bildirmiş olması üzerine davalının inşaata başlayacakmış gibi malzemelerin bir kısmını inşaatın yapılacağı alana getirdiğini ve bir takım montaj işleri yaptığını, davalı şirket yetkililerinin bu süre zarfında çekleri üçüncü kişilere cirolayarak verdiğini, davacının çekler için hukuki bir yola başvurmasını engellediğini, 3 adet çekin vadesi gelmesinden ve çeklerin ödemesinin yapılmasından sonra davalı tarafça bir daha inşaat alanına hiç gelinmediğini, imalatın yarım bırakıldığını, sözleşmeye göre yüklenici davalının, sözleşme imza tarihinden itibaren 127 gün içinde edimini ifa etmesi gerektiğini, davalının işe zamanında başlamayarak, çeklerin vadesine kadar edimlerini yavaş yerine getirerek ve daha sonra hiç yükümlülüklerine devam etmeyerek edimini geciktirdiğini, iş bitim süresi olan ---- gün sonunda edimini eksik ifa ettiğini, ----- tarihinde inşaat alanında kalan bir kaç alet-edavatın alınması için davalı şirkette makine mühendisi olarak çalışan ----- geldiğinin fark edilmesi üzerine davacı ile davalının çalışanı beraber yapılan ve yapılmayan yerlerin tespitini yaparak “Tespit ve Fesih Tutanağı” düzenlendiğini, tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere davacının sözleşme kapsamında yükümlülüklerinin neredeyse hiçbirini yerine getirmediğini, getirdiği yükümlülükleri ise eksik ifa ettiğini, bu tespitin davalının eseri teslim süresi geçtikten, temerrüde düştükten, sonra yapıldığını, davalının işi geciktirmesinde davacıya yüklenebilir herhangi bir kusur bulunmadığını; davacının zamanında davalıya yer tesliminde bulunmuş, davalının edimini ifa etmesi için gereken hazırlık işlemlerini yaptığını, avans ödemesi olarak davalıya 120.000TL ödediğini, 29.12.2018 tarihinde davalının sigortalı çalışanı ile tutulan tutanakta yapılan işler incelendiğinde sözleşme fiyatıyla yapılan iş tutarının 11.353,51 TL + 2.043,63 TL KDV toplamda 13.397,14 TL olduğunun işbu belge ile ikrar edildiğini, detaylı hesaplamanın hakediş dosyasında mevcut olduğunu davalı şirketin yapılan işlerin hakedişinin imzasından ise imtina etmiş olduğunu, yapılan işin bedeli düşüldükten sonra fazla ödenen 106.602,86TL'nin istirdatı gerektiğini, sözleşme'nin 7. maddesinin ilgili hükmü uyarınca davalıdan kaynaklanan nedenlerden dolayı işin sürüncemede kalması sebebiyle işin davacı tarafından üçüncü kişilere yaptırılmasından davalının sorumluluğu bulunduğunu, davacının yüklenici konumunda olduğu inşaatın kamu işi olması ve süresinde inşaatın bitirilmemesi halinde cezai şart ve fer'ilerine katlanmak durumunda kalacağından davalının eksik olarak yerine getirdiği işleri sözleşme ve TBK hükümleri uyarınca üçüncü kişilere tamamlattığını, davalının yerine getirmediği yükümlülüklerin üçüncü kişilere tamamlatılması için toplamda 159.340,91 TL ödeme yaptığını, bu bedel ile sözleşmenin bedeli olan 147.500TL arasındaki 11.840,91 TL'nin hem sözleşme hükmü kapsamında faiziyle beraber müvekkile ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla sözleşme kapsamında üç adet çek ile ödenen 120.000TL bedelden davalı tarafından yerine getirilen 13.397,14 TL'nin mahsup edilerek şimdi davalı tarafından 106.602.86-TL arabuluculuk tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile ödenmesine, Sözleşmenin 7. maddesinin hükmü ve TBK uyarınca şimdilik üçüncü kişilere tamamlatılan işlerin bedeli olan 159.340,91TL ile sözleşme bedeli olan 147.500TL arasındaki 11.840,91TL'nin arabuluculuk tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile ödenmesine, vekalet ücreti, yargılama gider ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ll. CEVAP:Davalı vekili; davalının sözleşmedeki sorumluluklarını yerine getirme amacıyla harekete geçtiğini ve almış olduğu çekler ile alt yapı çalışmaları için malzeme satın aldığını, monte edilecek cihazın tüm alt yapı çalışmalarını tamamladığını, sözleşmenin imza tarihinde döviz kurlarının hareketliliğine bağlı olarak malzeme fiyatlarının bir hayli arttığını, davalının projenin alt yapı çalışmalarını tamamladığını, alt yapıda kullanılmış malzeme listesini ve söz konusu altyapıda kullanılan malzemenin alındığına ilişkin faturaların dosyaya sunulduğunu, davalının son olarak montajını yapacağı cihazın da teklifini aldığını, ancak davacının söz konusu fiyat artışından kaynaklı üzerine düşen ödeme edimini yerine getirmekten kaçındığını, sözleşmenin 11.07.2018 tarihinde imzalandığını, davalının da sözleşme imzalandıktan hemen sonra alt yapı çalışmalarına başladığını, 30.10.2018 tarihinde monte edilecek cihazın teklifini aldığını, alt yapı çalışmalarında kullanılan malzemeleri satın alındığını gösterir fatura tarihlerine de bakıldığında davalı şirketin üzerine düşen edimi zaman gecikmeksizin yerine getirdiğinin açık bir şekilde görülebileceğini, davalının almış olduğu ödemenin dava konusu işin alt yapı çalışmalarında kullanıldığını, usulüne aykırı tutulmuş olsa bile tespit tutanağında alt yapı çalışmalarının tamamlandığının görülebileceğini, davalı şirketin ------- bedelli irsaliye faturası kestiğini, işbu faturayı da ekte dosyaya sunduğunu, ayrıca projede kullanılan Malzeme Listesi, satın alınan malzemelere ilişkin faturalar, tahsilat makbuzu ve fiyat teklifini ekte sunduklarını, davacının dava dilekçesi ekinde tespit tutanağı adı altında eklediği evrakta yer alan ---- imzasının taklit edilmiş olduğunu, davacı şirketin üzerine düşen edimi yerine getirmemiş sözleşmede üzerine düşen ödemeyi yapmadığını beyan etmiş ve davanın reddine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.
Uyuşmazlık: Taraflar arasında, ------- imzalandığı, sözleşme kapsamında işveren davacıca, yüklenici davalıya yükümlülüklerini yerine getirmesi ve gerekli malzeme alması için gerekli miktarın avans olarak verilip verilmediği, davalı tarafça işin süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik ifanın söz konusu olup olmadığı, eksik iş mevcutsa neler olduğu, eksik işin tamamlanmasının davacının tamamlandığını iddia ettiği tarih itibariyle ne kadar olduğu, bu bedelin davalıdan tahsili gerekip gerekmediği ve yine davacıca davalı adına keşide edilen çek bedellerinin iadesi gerekip gerekmediği hususundadır.Davacı taraf; davalı ile aralarında imzalanan sözleşme uyarınca, müvekkili tarafından, davalı şirket yetkilisine, sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmesi, gerekli malzemeleri alması ve işe başlaması için avans ödemesi olarak toplam 120.000,00 TL bedelli 3 adet çek verilmiş olduğunu, davalı tarafın söz konusu çekleri aldıktan sonra, sözleşme kapsamında inşaata başlayacakmış gibi malzemelerin bir kısmını inşaatın yapılacağı alana getirmiş ve bir takım montaj işleri yapmış olduğunu, 3 adet çekin vadesi gelmesinden ve çeklerin ödemesinin yapılmasından sonra, davalı tarafça bir daha inşaat alanına hiç gelinmemiş imalatın yarım bırakılmış olduğunu, 29.12.2018 tarihinde davalının sigortalı çalışanı ile tutulan tutanakta yapılan işler incelendiğinde, sözleşme fiyatıyla yapılan iş tutarının 11.353,51 TL * 2.043,63 TL KDV toplamda 13.397,14 TL olduğunu, davalı şirketin yapılan işlerin hakedişinin imzasından ise imtina etmiş olduğunu, yapılan işin bedeli düşüldükten sonra fazla ödenen 106.602,86 TL'nin istirdatı gerektiğini, davalının yerine getirmediği yükümlülüklerin üçüncü kişilere tamamlatılması için toplamda 159.340,91 TL ödeme yapılmış olduğunu, bu bedel ile sözleşmenin bedeli olan 147.500,00 TL arasındaki 11.840,91 TL'nin hem sözleşme hükmü kapsamında faiziyle beraber müvekkile ödenmesi gerektiğini belirterek, 106.602.86 TL'nin ve 11.840,91 TL'nin davalıdan alınarak kendilerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.Davacı tarafından sunulan faturalar, hakediş belgeleri incelendiğinde; 12.01.2019 tarihli Hakediş ile sözleşmeye göre yapılmış olan işlerin pursantajları hesaplanarak ve ihale dosyasında davacının idareden alacağı bedel idarece tespit edilerek 12.711,80 TL olarak belirlenmiştir. Bu bedel üzerinden davalı alt yükleniciye 905.98 kırım yapıldıktan sonra ödeneceği, buna göre davalının yapmış olduğu işler bedeli olarak 11.951,06 TL olacağı, sözleşmenin “Sözleşmenin Konusu Ve Kapsamı” başlıklı 2. maddesinde aynen “İşbu sözleşmenin konusu, İŞVEREN uhdesi altında bulunan ----- tarafından -----kapsamında, gerçekleştireceği mekanik işlerinin tesisat işlerinin malzeme satın alımı dâhil olarak, işbu sözleşme ve eklerine ve bunlar kapsamında atıfta bulunulan tüm standartlarda belirtilen vasıflarda ve kalitede, yürürlükteki mevzuat ile yasal ve idari düzenlemelere uygun olarak YÜKLENİCİ tarafından eksiksiz ve kusursuz bir şekilde tamamlanarak İŞVEREN'e teslim edilmesidir.” Kararlaştırılmış olup, davacının---- idareyle yapmış olduğu sözleşme hükümlerinin davalı tarafça kabul edilmekte olduğu anlaşılmaktadır. Teknik yönden aldırılan bilirkişi raporlarında; Davalı tarafından sözleşmeye konu işin süresinde tamamlanmadığı; eksik bırakıldığı, bu yüzden 3. Kişilere tamamlattırılan işin bedelinin 159.340,91 TL, davalının toplam yaptığı işler bedelinin ise 35.226,48 TL olarak hesaplandığı, davalı tarafından eksik yapılan işin davacı tarafından 3. kişilere tamamlattırıldığı ve davacı tarafından 3. kişilere işin bedeli olarak ödenen 159.340,91TL' nin sözleşmede kararlaştırılan işlerle ve piyasa şartları ile uyumlu olduğu, taraflar arasında imzalanmış olan 11.07.2018 tarihli sözleşmenin bedeli 147.500 TL olup işin toplam süresinin 127 takvim günü (yaklaşık 4 ay) 12.01.2019 tarihli hakediş ile yapılmış işin bedelinin ise 12.711,80 TL olarak belirlendiği bu verilerden yola çıkarak, yaklaşık 5 aylık sürede işin %8' inin yapılmış olduğu görüldüğünden davacı tarafın “davalının iş programının çok gerisinde kaldığı, bu sebeple sözleşmenin feshedildiği” iddiasının gerçek olduğu, gecikmeden davalı tarafın kusurlu olduğu, davacının eksik işleri dava dışı 3. firmaya yaptırdığı, sunulan fatura toplam değerinin 159.340,91 TL'nin sözleşmede kararlaştırılan işlerle ve piyasa şartları ile uyumlu olduğu, bu tutar üzerinden ihale bedeli toplamı olan 147.500 TL'nin düşülmesi halinde 11.840,91 TL'nin işin eksik bırakılmasından dolayı iş sahibi davacının dava dışı şahsa işi yaptırmak için (sözleşmeye göre) fazladan ödediği bedel olduğu, davalıya çekle ödenen 120.000 TL'den, yaptığı işler karşılığı olan 35.226,48 TL düşüldüğünde, davalıya 120.000TL. - 35.226,48TL : 84.773,52TL fazla ödeme yapılmış olduğu belirtilmiştir.Tüm dosya münderecatı kapsamında; Taraflar arasında 11.07.2018 tarihinde, adi yazılı şekilde ----------- imzalandığı, sözleşmedeki irade beyanları incelendiğinde sözleşmenin TBK m. 470 hükmünce “eser sözleşmesi” olduğu, sözleşmenin 5. maddesinde işin tamamlanma tarihinin (işi bitirme vadesinin) imza tarihinden itibaren 127 gün olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin 3.1 maddesinde eser bedelinin 147.500 TL olarak belirlendiği, sözleşmenin 213.9 maddesinde haklı bir sebep bulunmaksızın yüklenicinin işe başlamamasının veya işi durdurmasının sözleşmenin feshine sebep olacağının kararlaştırıldığı, teknik inceleme neticesinde davalı yüklenicinin sözleşmeye göre üstlendiği eser meydana getirme (imal etme) borcunu gereği gibi ifa etmediği, eksik ifa ettiği ve davalı yüklenicinin kendi kusuruyla iş programının (planının) çok gerisinde kalarak gecikmeye sebebiyet verdiği, davacı yanın davalı yüklenicinin işi tamamlamaması, borcunu eksik ifa etmesi dolayısıyla davacı işsahibinin işin kalan kısmını dava dışı 3.kişiye yaptırmasının somut olay kapsamında yerinde olduğu, Bu kapsamda, davacı yan, dava dilekçesinde sözleşme kapsamında üç adet çek ile ödenen 120.000 TL'lik bedelden davalı tarafından yerine getirilen 13.397,14 TL 'nin mahsup edilerek şimdilik 106.602.86 TL'nin, sözleşmenin 7. maddesi ve TBK uyarınca şimdilik üçüncü kişilere tamamlatılan işlerin bedeli olan 159.340,91 TL ile sözleşme bedeli olan 147.500 TL arasındaki 11.840,91 TL 'nin arabuluculuk tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile ödenmesini, talep ettiği, Aldırılan raporlar kapsamında, davacının eksik işlerini dava dışı üçüncü firmaya yaptırdığı işlerin değeri 159.340,91 TL'nin ihale bedeli -147.500,00 TL nin düşülmesi halinde 11.840,91 TL işin eksik bırakılmasından dolayı fazla ödenmiş bedel olduğu, Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre yapılan hesaplamada peşin ödenen 120.000,00 TL den - 13.397,14 TL düşüldüğünde davacının alacağının 106.602,86 TL olacağı, davalının sunmuş olduğu faturalar toplamına değerlendirme yapıldığında 32.024,08 TL faturalara %10 işçilik bedeli 3.202,40 TL uygulanarak davalının dayanak yaptığı işler bedelinin 35.226,48 TL olacağı, peşin ödenen 120.000,00TL.den - 35.226,48 TL düşüldüğünde 84.773,52 TL olacağı belirtilmekle, davacının 11.840,91 TL ve 84.773,52 TL toplamı olan 96.614,43 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen kabulü ile; 96.614,43 TL'nin 10/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı yandan tahsiline,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 6.599,73 TL harçtan peşin alınan 2.022,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.577,00 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 21.829,34 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.082,03 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 7.776,00 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 6.342,87 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
9-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın red (%18,43 ) ve kabul (%81,57 ) oranına göre hesaplanan 1.076,72 TL'sinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan tahsili, 243,28 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar okundu, anlatıldı.19/06/2025