T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/341 Esas
KARAR NO: 2025/458
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2022
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ---- Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.DAVA: Davacı vekili; Taraflar arasında yurtdışından menkul taşıma işine dair anlaşma vaki olup, Müvekkili şirketin satın aldığı emtia davalı firma tarafından taşınmış, buna dair konşimento ve ilgili evraklar ile taraflar arasındaki yazışma ve faturalara sarih olduğunu ve Tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi ile taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi bulunduğu ve işin davalı firma tarafından yapılarak emtianın teslim edildiği görüleceğini, Taraflar arasında yapılan başkaca taşıma işleri olsa da ------------ referans numaraları taşımalara dair uyuşmazlık hasıl olmuş ve kararlaştırılan bedelin çok üzerinde bir faturalandırma ile müvekkili şirkete borç çıkarılmış olduğunu, Taraflar arasındaki söz konusu uyuşmazlık taşıma işinin yapılıp yapılmadığı noktasında değil yapılan işin bedelinin anlaşılan bedel ve rayiçlerinde çok üzerinde faturalandırılmasından kaynaklanmış olup, Davalı şirket tarafından tanzim olunan; -------------- bedelli Faturaların taraflar arasındaki anlaşmaya, yazışmalara ve mutabakata uygun olmadığı gibi genel taşıma bedellerine rayiçlerinde çok üzerinde üstelik dönemin euro kuruna göre gözetildiğinde de taşıma yapacak aracın tamamından dahi fazla bir bedel olduğunu, Nihayetinde taşınacak malın palet cinsinden hacmi belli olup 8 ve 1 paletlik taşınan mal için kesilen ağırlık üzerinden 2 adet faturanın rayiç ile taraflar arasındaki yazışmalara uymayan bedelde olduklarını, Bu nedenle davalı tarafça keşide edilerek müvekkil şirkete gönderilen yukarıda anılan 2 fatura iade faturasına itiraz edilmiş, Müvekkili şirket tarafından tanzim olunan; --------Bedelli iade faturalarının davacı şirketçe iade edilmiş ve müvekkili şirket kayıtlarının buna istinaden tutulmuş olduğunu, Akabinde davalı şirket tarafından fatura tanzim tarihi itibariyle usulsüz (süresinden sonra kesilen) olarak mükerrer faturalandırma yapılarak; ------ bedelli Faturaların yeniden tanzim olunmuş olup, Bu faturaların tanzim tarihi itibariyle VUK'a aykırı ve mükerrer faturalar olduklarını, Davalı tarafça --------- Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile aynı olaya dair itiraz edilmiş fahiş bedelli faturanın VUK ve Ticari Hukuk ve muhasebe tekniğine aykırı olarak yeniden tanzim edilmiş ve Bu nedenle müvekkil tarafından ilgili faturalar yeniden iade faturasına konu edilmek zorunda kalınmış olduğunu, Davalı şirket aynı işe dair 2.faturalandırma hem VUK göre fatura tanzim olunacak tarih ve zamanı ile fatura konu olayın gerçekleşme tarihine göre usulsüz olup yeniden düzenlemesi de müvekkilin yaptığı haklı itirazın hukuki zemin olmaksızın bertarafına yönelik olup, Bu nedenle kabul edilmemiş ve müvekkil şirket kayıtlarına alınmamış, Ekte sunulu muavin kaydına göre müvekkili davalı şirketin her 2 fatura kesme işlemine konu toplam 4 faturasını iade faturası ile cari kaydına yansıtmış olduğunu, Davalı şirket tarafından 2.kez yapılan faturalandırma usul ve yasaya aykırı olup davalı tarafça bu faturalara istinaden oluşturulan sahte cari bakiyeye dayanılarak üstelik yetkisiz icra dairesinde yapılan------Sayılı icra dosyası ile müvekkili şirketin haksız olarak borçlandırılmış, icra dosyasına dair ödeme emri müvekkil şirkete 16.09.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olsa da takibe hem esasen hem de usulen (yetki itirazı) itiraz sehven ve zuhulen yasal süresi içerisinde yapılamadığından dolayı takibin kesinleşmiş olduğunu, Müvekkili şirketin kesinleşen takipten doğan aslen borçlu olmadığı ve ödememesi gereken bir bedeli icra dosyasına sunduğu--------- tarihli dilekçeler ile ihtirazı kayıt ile haciz baskısı altında ödemek zorunda kaldığını, Ekte sunulan konşimento ve taşıma belgelerine ve taraflar arasındaki yazışmalara göre müvekkil şirketin davalı şirkete ödemesi gereken taşıma bedeli (her 2 taşıma işi ile ilgili olarak toplam) ekonomi---------- taşıma bedeli olarak kararlaştırılan 791,06-€ iken davalı şirket bu bedelin çok üzerinde faturalandırma yaparak iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğunu, 791,06-€ olarak taraflar arasındaki mail yazışmaları ve düzenlenen taşıma/sipariş formları ile sabit bedel Müvekkil şirket tarafından hem takip hem de iş bu davadan önce 06.04.2021 tarihinde anılan tarihteki -------- kuruna göre ödenmiş (7.622,97-TL) olduğunu, Taraflar arasında başkaca taşıma işleri de olduğundan yapılan ödemenin ne amaçla ve hangi işe dair yapıldığı da ------ Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile karşı tarafa bildirilmiş olduğunu, Mezkur ihtarname ile açıkça söz konusu ödemenin taraflar arasındaki yazışmalara göre faturasının düzenlenmesi talep edilmişse de bugüne kadar davalı firma tarafından lazım gelen fatura düzenlenmediği gibi bu ödemeyi alan davalı firmanın 23.08.2021 tarihinde icra takibi yaparak -------- tarihli mükerrer faturaları ile haksız bir icra takibi başlatmış olduğunu, İcra takip dosyasına, icra dairesince yapılan 07.10.2021 tarihli dosya hesabına istinaden yapılan icra takip Masrafları ile vekalet ücreti ilavesi ve faizler ile birlikte yapılan 31.332,50-TL'lik ödeme geçerli bir nedene dayanmadığı gibi davalı şirket bakımından sebepsiz zenginleşme niteliğinde olup müvekkilin ticari ilişkisi gereği doğmayan borcuna istinaden yapılması nedeniyle de müvekkilin menfi tespit istemine konu olabilecek bir meblağ olduğunu, Anılan icra dosyasının borçlusu müvekkili şirket olamayacakken üstelik 06.04.2021 tarihli ödemesine istinaden fatura tanzim olunmamışken müvekkilinin alacaklı olduğu bir tarihte yapılan icra takibi haksız olup sehven kesinleşen bir takip nedeniyle ödenen bedelin istirdatı gerekmekte olduğunu, Müvekkil şirketin muavin kaydı incelendiğinde; Taraflar arasında yukarıda anılan faturalar haricinde de başka taşıma işlerine dair fatura ve ödemeler olduğu görüleceğini, Davalı taraf bakiye cari hesap alacağı için "AÇIK HESAPTAN KAYNAKLANAN ALACAK" açıklaması ile 25.156,23-TL takip başlatmışsa da bu bakiyenin hatalı olduğu, Zira bu bedel içerisinde davalı şirketin hiç bir geçerli neden yokken tanzim ettiği 2 adet fahiş bedelli ve Mükerrer üstelik de yasal sürelerinde tanzim olunmayan faturası var olup müvekkili tarafından yapılan --------- tarihli 7.622,97-TL'lik ödemenin de bulunmadığını, Taraflar arasındaki Ekim/2020 dönemindeki mail yazışmalarına ve bu mail ekindeki taşıma belgeleri ile sipariş formlarına bakıldığında da taraflar arasındaki anlaşmanın; 01.10.2020 Tarihli 2 seçenekli fiyat teklifine istinaden yapıldığı, Bu teklif formun istinaden müvekkil şirket tarafından 01.10.2020 tarihli mail ile tekliflerden 791,06-€ olanın seçildiği açıkça bildirildiğini, Bu tarihten sonraki mail yazışmalarında bir. Boyut farklılığı/uyuşmazlığı oluşmuş buna dair de yazışmalar yapılarak gerekli onay alınmış ve 06.10.2020 tarihli son yazışma ile de taşıma onaylanmış ve gerçekleştirilmiş olduğunu, Buna rağmen davalı tarafça anlaşılan bedel üzerinden değil bu bedelin 4-5 katı üzerinden faturalandırma yapılmış bulunduğunu, Söz konusu fazla ödeme için arabuluculuk yoluna da başvurulmuş olup 12.11.2021 tarihinde anlaşamama ile sürecin sonuçlanmış olduğunu, Mahkeme dosyasından yapılacak gümrükçü bilirkişi ve taşıma ücretlerine dair rayiç bedelden desi hesabı yapıldığında da müvekkili şirketin taşımaya konu ettiği emtia için yapılan ölçü değişikliğine rağmen neredeyse bir tır kasasının tamamını da geçen bir bedel ödemesi gerekmediğinin görüleceğini ve ispat edileceğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Davanın kabulü le ------ Sayılı dosyasına yapmış oldukları fazla ödemenin hesaplanarak istirdatı ile davalıdan alınarak 31.332,50-TL'lik kısmının tarafımıza iadesine, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunun kabulü ile takip konusu alacağın 9620'sinin davalıdan alınarak tarafımıza verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ll. CEVAP:Davalı vekili; Müvekkili Şirket, davacı/borçluya ait taşıma işlemlerini gerçekleştirmiş, Taşıma ilişkisi sonucu karşı tarafın ödemesi gereken hizmet bedeli borcu doğmuş, Davacı borcunu ödemediğinden alacağın tahsili için davacı tarafa yazılı ve sözlü olarak defalarca başvuru yapılmasına rağmen borçlu taraf ödemelerini yapmamış olduğunu, Açıklanan nedenlerle davanın istirdat davası olması nedeniyle ispat yükü borçlu/davacı tarafa geçtiğinden ve müvekkili şirketin iade faturalara ilişkin 2. Faturalandırma yaptığına, faturadaki bedellerin fahiş olduğu iddiası davacı tarafça ispat edilmediğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, öncelikle davanın zamanaşımından usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu istirdat davasının esastan reddine, alacağının %20'sinden az olmamak üzere davacının tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
lll.İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, menfi tespit ile fazla ödenen bedelin istirdadına ilişkindir.Uyuşmazlık: -------- Esas sayılı dosyası kapsamında davalı tarafından açık hesaptan kaynaklı yapılan icra takibi neticesinde 11/10/2021 tarihinde davacıca ödenen 31.332,50 TL bedelin davacıya iadesi gerekip gerekmediği, davacının davalıya takibe konu borç kadar borcu bulunup bulunmadığı, hususlarındadır.Davalı yanca davacıya ait ürünler taşındığı hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalı şirket tarafından tanzim olunan ------- bedelli faturalar taraflar arasındaki anlaşmaya, yazışmalara ve mutabakata uygun olup olmadığı, genel taşıma bedellerine rayiçlerinde çok üzerinde üstelik dönemin euro kuruna göre gözetildiğinde de taşıma yapacak aracın tamamından dahi fazla bir bedel olup olmadığı noktasındadır.Bu noktada mali müşavir ve taşıma uzmanı bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.Aldırılan raporlarda; Davacının davalı taşıyıcıya taşıttığı emtia için, davalı tarafından düzenlenen iki adet faturadaki taşıma ücretlerinin hesaplama şeklinin doğru olduğu, davalı taşıyıcının fatura tutarı kadar navlun ücretine hak kazandığı belirtilmiştir. Bu kapsamda davacı tarafça dosyaya sunulmuş evraklardan faturalardaki bedelin fahiş olduğuna dair herhangi bir bilgi ve ispat kaynağı belge var olmadığı davalı şirketin davacıya ait taşıma işlemlerini gerçekleştirildiği, taşıma ilişkisi sonucu karşı tarafın ödemesi gereken hizmet bedeli borcun doğduğu, bilirkişi raporuna göre de davacının davalı taşıyıcıya taşıttığı emtia için, davalı tarafından düzenlenen iki adet faturadaki taşıma ücretlerinin hesaplama şeklinin doğru olduğu, davalı taşıyıcının fatura tutarı kadar navlun ücretine hak kazandığı belirtildiğinden, davacının davasında haksız olduğu görülmekle davanın reddine karar verilmiştir. Menfi tespit davasının reddi halinde, davalı - alacaklı hehine tazminata hükmedilir. Bu tazminata hükmedilebilmesinin tek şartı, davacı borçluca tedbir kararı alınarak takibin durdurulmuş olması gerekir. Bu halde mahkemece resen talep olmasa dahi tazminata hükmeder. Tazminat miktarı alacağın %20'sinden az olamaz. Somut olayda durdurulan bir takip olmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmemiştir.
IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 535,09 TL harçtan mahsubu ile eksik alınan 80,31 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 48,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
7-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/06/2025