T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/254 Esas
KARAR NO: 2025/359
DAVA: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Sözleşmenin Uyarlanması)
DAVA TARİHİ: 02/03/2023
KARAR TARİHİ: 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Sözleşmenin Uyarlanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- arasında imzalanan kredi sözleşmesi neticesinde bu taşınmaz üzerine---- bedel ile birinci dereceden ve --- arasında imzalanan kredi sözleşmesi neticesinde --------- euro bedel ile ikinci dereceden ipotek tesis edildiğini, zaman içerisinde tarafların arasındaki borç tutarlarının tespiti ve geri ödeme planının belirlenmesi maksadıyla görüşmeler yapıldığını, davalı --- alacaklı, ---borçlu, davalı --- alacaklı ve yine davalı ------- borçlu olduğu ------ tarihli birer protokol imzalandığını, her iki protokolde de müvekkil -----------müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla taraf olduklarını, tarafların aralarında oluşan borçların ödeme şartlarının tespit edilmesi amacıyla imzaladıkları bu protokollere göre ---- üzerine düşen tüm borçlarını ödemesine karşın, ---- diğer müvekkil ------- numaralı bağımsız bölüm üzerindeki birinci ve ikinci derece ipoteklerini fek etmekten kaçındığını belirterek,---- numaralı bağımsız bölüm üzerinde bulunan ----- bedelli birinci dereceden ipoteğin fekki ve ------- numaralı bağımsız bölüm üzerine 125.000 Euro bedelli ikinci dereceden ipoteğin fekkine yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava dışı -----ile davalılar----- tarihinde ----müvekkillere olan borçlarının tasfiyesi amacıyla protokol imzalandığını, ------- arasında imzalanan protokolde anlaşmanın şartları ve tarafların hak ve yükümlülükleri belirlendiğini, Protokol şartlarından da anlaşılacağı gibi davalılar, borçlular ile anlaşma sağlayabilmek için 1.946.391.-EUR'luk alacağının yaklaşık 1 milyon Euro azı olan 952,000,00-EUR 'ya razı olmuş, bu tutarında hiç nakit ödeme olmadan ipotekli gayrimenkullerin kendisine devredilerek kapatılmasını, davalıların verdiği tavizler bununla da kalmamış, borçlulara devredilen gayrimenkulü geri almak için 18 ay vefa hakkı tanındığını, buna karşılık borçlular; protokol ile kararlaştırılan ipotekli taşınmazların tapu devirlerini yapacak, 18 ay içinde vefa hakkını kullanarak taşınmazı geri alacak, şayet geri almaz ise taşınmazın içindeki kiracıların ------ tarihi itibariyle tahliyesi için tahliye taahhütnamesi alacak ve devir edilen taşınmaz üzerindeki 150/c şerhi ve ipoteğin kaldırılması için diğer müvekkil --------borçlarını ödeyecek ve icra dosyalarının tahsil harçlarını yatıracağı , borçlular süresinde vefa haklarını kullanmamış, taşınmazda bulanan kiracılardan 31.12.2020 tarihine tahliye taahhütnamesi almamış ve taşınmaz üzerindeki ipoteklerin kaldırılması için gerekli harçları icra dosyalarına yatırmadığı, bu eksikliklerin giderilmesi aksi takdirde protokolün ortadan kalkacağı -------- yevmiye numaralı ihtar edilmiş olmasına rağmen Borçlular protokolden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve protokol 3/b maddesi hükmü gereğince ortadan kalktığını, ---------- arasında akdedilen protokol ile anlaşmanın şartları ve tarafların hak ve yükümlülükleri aşağıdaki gibi belirlendiğini, Protokol şartlarından da anlaşılacağı gibi müvekkil, borçlular ile anlaşma sağlayabilmek için 5.500,000.-TL'lik alacağının yarısından azı olan 2.700,000.-TL'ye razı olduklarını, ödeme konusunda birçok alternatif çözüm sunulduğunu, buna karşılık borçlular ise: tespit edilen tutarı kararlaştırılan vadelerde ödeyecek, ipotek dosyasının harcını ödeyerek diğer müvekkil ----- borca karşılık devir aldığı taşınmaz üzerindeki 150/c şerhinin kaldırılmasını sağlayacaktır. Borçlular süresinde icra dosyasına gerekli harçları ödeyerek Yatırım'a devredilen taşınmaz üzerindeki 150/c şerhini kaldırmamıştır. Bu eksikliğin giderilmesi aksi takdirde protokolün feshedileceği ---------- yevmiye numaralı ihtar edilmiş olmasına rağmen Borçlular protokolden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve protokol 3/c, e maddesi hükmü gereğince ortadan kalktığını, İşbu dava konusu ipoteklerle teminat altına alınan borç sona ermediğini, ----------------ve davalı şirketler arasında akdedilen protokol yeni borç ihdas eden bir sözleşme olmayıp uzun yıllardır yasal takip konusu olan bir borcun tasfiyesine yöneliktir. Protokol metinlerinde söz konusu anlaşmaların hiçbir şekilde; borçların ertelendiği (temdit), yenilendiği (tecdit) ve borcun nakli anlamına gelmeyeceği karşılıklı olarak taahhüt edilmişti. Bu kapsamda Borçlunun protokol hükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle yine anlaşma metninde açıkça hüküm altına alındığı gibi başkaca bir ihtar, ihbar vb.bildirime gerek olmadan protokol kendiliğinden hükümsüz kalmış, yapılan indirimler ortadan kalkmış, alınan taşınmazlar riskten mahsup edilmiş ve bakiye alacak için mevcut takiplere kaldığı yerden devam edilmesinin önünde bir engel kalmadığını beyan ederek; davacının davasının ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava; Hukuki niteliği itibariyle İpoteğin fekki isteminden ibarettir.Mahkememizin 13/10/2024 tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı -------- yılları ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği, davalı ------------yılları ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği görüldüğü, Davalılar İle Dava Dışı Dava Dışı -------Arasındaki Borç/Alacak Durunmu Yönünden; --------- Talimat sayılı dosya SMMM Bilirkişi ----- tarafından incelendiği, SMMM Bilirkişi ------ tarafından sunulan ------ tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; Davacı ile davalı arasında dava dışı ------ arasında ------ Yönünden; davalının dava dışı -------- tarihli Protokolden kaynaklı alacağının kalmadığı, dava konusu gayrimenkul üzerindeki 2.derece ipoteğin fekki gerektiği, ------adresindeki taşınmazı vefa/iştira hakkı süresince kullanılmaya devam edecekler, ancak ------- tarihine kiracıdan tahliye taahhüdü alacaklardır. '' ilgili gayrimenkul protokol gereği ------ Tapu Devir yapıldığından, Eski malikin tasarruf hakkı kalmadığından kiracıdan tahliye taahhüdü alabilme yetkisini kaybettiğinden ve Borçlar 131. Mad. Gereği asıl borcun ifa ile üzerindeki takyidatların sona ereceği hükmü ve hükmünün değerlendirilmesinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davacı ile davalı arasında dava dışı-----Yönünden: Davalının dava dışı ---------- tarihli Protokolden kaynaklı alacağı kalmadığı, dava konusu gayrimenkul üzerindeki İ.derece ipoteğin fekki gerektiği, davalıların ------ yıllarına ait ticari defterlerinde, dava dışı dava dışı--------- hesap hareketlerinin incelenmesinde; Davalı ----- tarihi itibariyle dava dışı -------olan alacak bakiyesinin 0,00 TL olduğu görülmüştür. Davalı ------hesapta dava dışı -------- tarihi itibariyle alacak bakiyesinin---- alacaklı olduğu, Davalı ---- hesapta dava dışı -------- tarihi itibariyle alacak bakiyesinin 0,00 TL alacaklı olduğu ve bu tutarın ---- yılına devir ettiği, buna göre davalıların -------tarihli Protokolden kaynaklı alacağı kalmadığı, davacının talepleri hakkında hukuksal durumun değerlendirilmesinin sayın mahkemeye ait olduğu şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirdiğinde; ----- İle davalı -------- arasında kredi sözleşmesi imzalandığı, kredi sözleşmesine istinaden davacı ---- maliki bulunduğu ------ bağımsız bölümlü --------borçlularını teminen ipotek verilmesine muvafakat verilmesine dair ipotek sözleşmesi imzaladığı, bu sözleşmeye göre davalı ------- bedel ile birinci dereceden , diğer davalı ------- 125.000,00-Euro bedel üzerinden ipotek tesis edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıya ait olan gayri menkul üzerinde davalılar lehine tesis edilen ipoteklerin fekki koşullarının oluşup oluşmadığı, bu kapsamda dava dışı----- davalı şirketler arasında ayrı ayrı akdedilen ------ tarihli protokollerden kaynaklı edimlerin taraflarca yerine getirilip getirilmediği, anılan protokollerin ihlal nedeniyle ortadan kalktığı iddiasının yerinde olup olmadığı , protokolde genel işlem koşulu mahiyetinde düzenlene bulunup bulunmadığı, davaya konu ipoteklerin teminatını teşkil ettiği borcun sona erip ermediği şeklinde tespit edilmiştir. Dava dışı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi için ------ Asliye ticaret mahkemesine talimat yazılmış, defterler üzerinde mali müşavir bilirkişi vasıtası ile inceleme yaptırılmış , yapılan incelemede dava dışı ------- tarihte protokolden kaynaklı alacağının kalmadığı , dava konusu gayri menkul üzerinde ipotekin fekkini bildirir, raporunu sunmuştur. Davalı ---------- defterleri üzerinde yapılan incelemede ise ; dava dışı ----- ----- tarihli protokolden kaynaklı alacağı kalmadığı ve dava dışı gayri menkul üzerinde ipotekin fekkinin gerektiği kanaatine varılan rapor ibraz edilmiştir.Taraflar ----- arasında akdedilen ------- tarihli protokole göre, taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin fesh edilmesi nedeniyle doğan kira alacakları ve ferilerinin tahsil edilememesi nedeniyle oluşan borçların yenileme, erteleme ve borcun naklin anlamına gelmemek üzere ödenmesinin şartlarının tespiti amacıyla protokol akdedildiği, bu protokole göre alacaklıya ipotekli olan ---------adresinde bulunan taşınmazın haciz ve takyidatlar temizlenmek suretiyle 802.000.00-Euro tutar ile devir tarihinden itibaren 18 ay süre ile 802.000,00-Euro işletilecek % 6 faiz ile geçerli olacak şekilde vefa iştira hakkı tanıma ve tapu masrafları taraflar arasında 1/2 oranında paylaşılmak suretiyle protokolün imza tarihinden itibaren 10 gün içinde alacaklıya devir etmek suretiyle borçlular -----------bulunan taşınmazı vefa hakkı süresince kullanmaya devam edecekler ancak 31/12/2020 tarihinde kiracıdan tahliye tahahhüdü alacaklardır ve taraflar arasında imzalanan faktoring ve ipotek sözleşmelerinin geçerli olduğu, taraflarca beyan ve kabul edilmiştir. 14/09/2011 tarihinde dava dışı borçlu şirket ------arasında kefalet sözleşmesi imzalandığı, kefalet sözleşmesinde davaya konu olan taşınmaz üzerinde ----adına -------- arasında kurulacak protokol çerçevesinde teminat olarak verileceği ve buna dair hak ve yükümlülüklerin düzenlendiği bir sözleşme tanzim edildiği, iş bu sözleşmeye istinaden ----- tarihinde davaya konu taşınmaz üzerine ------- borç bedelli ipotek tesis edildiği,-------- bedelli ipotek tesisi edildiği, 03/10/2018 tarihli protokolde ipoteğe konu taşınmazın maliki konumunda olan davacı -------- imzasının bulunmadığı bu nedenle bu sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirme görevini -------ait olmadığı, dosyaya sunulan ---- tarihli ------- imzalanmış mutabakat mektubuna göre ----- tarihinde imzalanan ve hala yürürlükte bulunan protokol kapsamında ------ tarihi itibari ile şirketten herhangi bir alacak bakiyesinin olmadığı ve sözleşmeden doğan tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirildiğini beyan eden mektup ile ------tarafından imzalanan ve mahkemeye sunulan mutabakat mektubu ile de ---- tarihinde dava dışı ----- arasında imzalanan ve halen yürürlükte olan protokol kapsamında ----- cari hesap alacağı bakiyesinin kalmadığına dair mutabakat beyanının sunulmuş olduğu, mutabakat mektupları ile dava dışı şirket ile davalı şirketlerin cari hesapları yönünden mutabık kaldıkları tespit edilmiştir. 03/10/2018 tarihli protokolde yükümlülükleri yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin geçerli olmadığı ileri sürülmüş ise de TBK 131 maddede borçların ve borç ilişkisinin sona ermesine ilişkin olmak üzere " asıl borç ifa ile ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde , rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçlarda sona ermiş olur" somut uyuşmazlıkta dava dışı ----------- davalı şirketlere olan borcunu ödemekle asıl borca bağlı olan borçlar sona ereceğinden davaya konu olan taşınmaz üzerine konulan ipotek hakkı da sona erecektir. Taraflar arasında uyuşmazlığa konu olan ----- tarihli sözleşmede dava dışı şirketin edimini yerine getirmemesi nedeniyle protokolün yürürlükte olmadığı iddia edilmiş ise de dosyaya sunulan mutabakat mektuplarında taraflar arasında borcun sona erdiği, taraflarca kabul edilmiş ve bu mutabakat mektuplarının altına protokole ilişkin olarak davalı şirketler tarafından ihtirazi kayıt konulmamış ve mutabakat mektuplarında ------ tarihli protokolün yürürlükte olduğu davalı şirketlerce kabul edilmiştir. Bunun aksini içeren herhangi bir yazılı delil dosyaya sunulmamıştır. Kaldı ki dava dışı şirketin ------ bulunan taşınmazla ilgili taşınmazın tahliye taahhüdü almaması sözleşmeyi imzalayan taraflar arasında nispi bir hak doğurur , asıl yükümlülük borcun ifa edilmesidir. Dosya kapsamı ve dosyaya sunulan taraflara ait ticari defterler incelendiğinde dava dışı şirketin davalılara borcunun kalmadığı tespit edilmiş olup, bu kapsamda davasının kabulüne karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile,------ kat ---- nolu bağımsız bölüm üzerinde bulunan ipotek alacak ----- bedelli birinci derece ipotek ile --------bedelli ipoteğin fekkine,
2-Alınması gerekli 417.630,27 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 104.407,57 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 313.222,70 TL nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 581.687,50 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 104.613,07 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen 7.500 TL bilirkişi gideri ,321,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.821,50 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/05/2025