T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/256 Esas
KARAR NO:2025/385
DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 31/03/2023
KARAR TARİHİ: 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle: Dava dışı ------- ile ticari faaliyetlerinin bulunduğu dava dışı ----- ticari faaliyetinde kullanılmasında davalı banka şubesi tarafından ---- cihazı verildiği dava dışı ---- ait söz konusu ---- cihazından dava dışı şirkete turist kafilesi olarak gelen ekip arasında ---- tarihinde altın ticarette yapılmış olduğu söz konusu ödemeler davalı bankaya ----- üzerine kredi şifresinin girilmesi ile yapılmış ve akabinde de dava dışı şirket tarafından söz konusu satışlar faturalandırılmıştır davalı borçlu banka tarafından söz konusu işlemler karşılığı dava dışı şirket hesabına geçmesi gereken toplam 65 bin USB'den 1300 USD banka komisyon kesilmesi ile birlikte 63.700 USD tutar banka ile yapılmış bulunan yazışmalarda: dava da şirkete yeterli bilgiyi içermeyen şekilde 24-25- 08/5 2021 tarihinde yurt dışı kartlarla yapılan işlemler değerlendirildiğinde arka arkaya çok sayıda 68 adet farklı yurt dışı kartla işlem yapılması ve kartların gerçek sahiplerince kullanılmış olması hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmekle beraber bankamız açısından riskli görünmesi etrafınızda yapmış olduğunuz diye iş yeri sözleşmesinin 9.5 maddesine istinaden hesaplarınıza bloke tesis edilmiştir şeklinde açıklamada bulunarak bloke konulduğu ve dava da şirketin sattığı ürünlerin bedelinin ödenmediği, bu nedenle dava dışı şirket mezuniyet telafisi imkansız mağduriyetlere yol açtığı davada işte şirket tarafından söz konusu işlemlere ilişkin faturaları kredi kartı işlemler sildikleri davalı banka sunulduğu Yapılan kontrollerde davalı bankanın yapmış olduğu açıklamanın aksine yalnızca 25.8.2021 tarihinde 28 adet fatura karşılığı yapılmış olan 46 adet kredi kartı silip işlemlerine dayanan ödemelere ilişkin 65.000 USD tutarın da blok konulduğu fark edildiğu, söz konusu işlemler faturalardan da Anlaşılacağı üzere 23 farklı kişiye satılan ürünlerin karşılığında alınan bedeller olduğu, ilgili bankanın bloke koymasının hukuka aykırı olduğu Şöyle ki; dava konusu işlemlerden bir gün öncesinde yine post atışı olarak 13.000 USD işlem yapıldı ve davalı banka tarafından banka Komisyonu kesilerek kalan 12.740 USD dava dışı şirketin hesabına ödendiği, konuyla ilgili dava dışı şirket tarafından davalıya -------- yevmiye numaralı ihtarname ile banka hesaplarına konulan blokenin kaldırılarak 1300 USD komisyon kesilerek bakiye 63.700 usd'nin şirket hesabına ödenmesi iptal edilmiş ancak herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine dava dışı ---- tarafından davalı borçlu banka aleyhine ---------- esas sahibi icra dosyası ile 63.804,71 USD asıl alacak üzerinden 27.09.2021 tarihinde genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldı davalı banka vekili tarafından icra takibine 8.12.2021 tarihinde itiraz edildi ve itiraz nedeniyle takibin durduğu, davacı tarafından huzurdaki itirazın iptali davasına konu---- esas sayılı icra dosyası -------yevmiye numaralı alacağın Devri sözleşmesi ile dava dışı -----------alacağı devir aldığı ve davacının temlik alacaklısı olduğu, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olduğundan % 20 den az olmamak üzere ayrıca tazminata mahkum edilmesine, davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına borca yeter miktarda ihtiyati haczine karar verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerini davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi Sayın mahkemeden vekaleten arz ve talep edilmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle : Dava dışı müşteri ----- kullandığı ------------- tarihinde arka arkaya çok sayıda (68 adet) farklı yurtdışı kartla işlem yapılması ve kartların gerçek sahiplerince kullanılmış olması hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmekle beraber, müvekkil Banka açısından riskli bulunmuş, davalı Banka tarafından müşteri -------- bloke konulduğu, söz konusu sözleşme hükümleri ve uluslar arası chargeback kuralları kapsamında, muhtemel müvekkil banka riski nedeniyle hesapta bulunan tutar blokede bekletildiği, davalı banka ile müşteri ------- arasında imzalanan Üye İş Yeri Sözleşmesi'nin Banka'nın Rehin Bloke, Takas, Mahsup ve Virman Hakkı Başlıklı 9.5.maddesinde; “ÜYE İŞYERİ, BANKA'ya karşı doğmuş ve doğabilecek her türlü hak ve alacakları ile mevduat hesaplarını, bloke hesaplarını banka lehine rehin ettiğini kabul, beyan ve taahhüt eder." ibaresi bulunduğu, ---------Hesaplarına bloke tesis edilmesinde yasalara ve imzalanan üye işyeri sözleşmesine aykırılık teşkil edecek bir durum bulunmadığı, ----- kurallarına göre itiraz süresi dolduktan sonra Bankamız müşterisi ------ Bankamız arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi gereği Bankamız riski kapatıldığı beyan edilerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine kötü niyeti aşikar olan davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, ayrıca yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava; Davalı banka ile dava dışı temlik eden müşterisi ----- arasındaki sözleşme hükümleri ve diğer düzenlemeler gözetildiğinde davalı banka tarafından ------ hesabına uygulanan 65.000 USD tutarlı blokenin usulüne uygun olup olmadığı, bloke edilen tutarın iadesi koşulları oluşup oluşmadığı, buna göre takip alacağını temlik alan davacı şirket yönünden itirazın iptali isteminin koşullarının oluşup oluşmadığı takibin ferileriyle birlikte yerinde olup olmadığı temlikin muvazaalı olup olmadığına ilişkin itirazın iptali davasıdır. Dosya konusunda uzman Mali Müşavir bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi 12/09/2023 tarihli raporunda ; Dava dosya kapsamında davacı ile davalı arasında ticari ilişkiye ait yazılı sözleşme bulunmadığı, davacının ---- yevmiye numaralı alacağın devri sözleşmesi ile dava dışı ----- alacağı devir aldığı ve davacının temlik alacaklısı olduğu, davacının ----- yıllarına ait ticari defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdikinin yasal süresi içinde yapıldığı ve defterlerinin bir birini teyit ettiği, yapılan tespitlere göre davacı şirketin ticari defterlerinin HMK 222. Md. göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği kanaatine varılmakla, hukuki değerlendirme ve taktirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davacının yukarıdaki ticari defter ve kayıtlarına göre; davacının 31.12.2022 tarihi itibariyle davalıdan 626.907,02 TL alacak olarak görünmekte olduğu, davalı banka tarafından Komtek şirketi hesabına uygulanan 65.000 USD tutarlı blokenin usulüne uygun olup olmadığı, bloke edilen tutarın iadesi koşulları oluşup oluşmadığı, buna göre takip alacağını temlik alan davacı şirket yönünden itirazın iptali isteminin koşullarının oluşup oluşmadığı takibin ferileriyle birlikte yerinde olup olmadığı temlikin muvazaalı olup olmadığı, davalı banka nezdinde yapılacak inceleme ile tespitinin mümkün olduğu, şeklinde raporunu sunmuştur.Mahkememiz 23.10.2024 tarihli duruşmasında davanın hukuki niteliği gereği ve dosyaya sunulu bilirkişi raporu da göz önüne alınarak hukuki ihtilafın bankacılık işlemlerinden kaynaklı olması nedeniyle bilirkişi heyetine bankacı bilirkişinin de görevlendirilerek davalı banka tarafından Komtek şirketi hesabına uygulanan 65.000 USD tutarlı blokenin usulüne uygun olup olmadığı, bloke edilen tutarın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı ve buna göre takip alacağının temlik alan davacı şirket yönünden itirazın iptali istemi şartlarının oluşup oluşmadığı takibin ferileriyle birlikte yerinde olup olmadığı, hususlarında inceleme yapılması hususunda rapor düzenlenilmesi istenilmiştir.Bilirkişi heyeti 07.02.2025 tarihli raporunda; İhbar Olunan / Temlik Veren ------ Davalı banka arasında; ----Tarihinde ------ Üye İşyeri Sözleşmesi, imzalandığı, İmzalanan sözleşme ile firmaya ---Müşteri numarası tanımlandığı, -------- Nolu Üye İşyeri numarası tahsis edildiği, bankanın ---- şubesinde ----hesap açıldığı, davacı------ İhbar Olunan -------- yevmiye nolu Alacağın Devri sözleşmesi ile “temlik veren firmanın ---- Numaralı dosyasındaki alacağının----- karşılığında devir ettiği, Temlik Veren Firma Hesabına tanımlı--------- tarihinde provizyon ve onay alınan 46 adet işlemde toplam 65.000 USD tutarlı işlem yapıldığı, yapılan işlemler nedeniyle firma hesabına 65.000 USD para girişi olduğu, işlemlerden bankanın Komisyon ve ------ açıklaması ile toplam 1.300,00 USD kesinti yaptığı, Komisyon kesintisi sonrası firma hesabının 63.700 USD olduğu, hesaptan alınan veya İptal edilen ------- dosyaya sunulan hesap hareketlerinde bulunmadığı, davalı bankanın aynı gün yapılan 46 işlem ile kartlardan çekilen 65.000 USD işlem ile ilgili kendi iç --------- senaryoları ve taraflar arasında imzalanan üye işyeri sözleşmesi gereğince firma hesabında bulunan 63.700 USD'yi blokeye aldığı, ------- kuralları gereği Kredi kartı ile yapılan harcamalara 120 gün içerisinde harcama itirazı olabileceği dikkate alınarak davalı banka tarafından blokeye alınan tutarı 120 gün sonunda 23.12.2021 tarihinde blokeyi kaldırarak İade etmesi gerektiği, bankanın firma hesabından 26.287,00 USD ile Bankadaki riskleri kapatıldığı, bankamız kredi kapaması sonrasında firmanın döviz hesabında 37.413,40 USD bakiye kaldığı belirtilerek mahkemeniz ara kararına istinaden Bankamız ----- tutar -------- hesabına transfer yapıldığı, banka tarafından sunulan dilekçelerde, bankadan alınan belgelerde banka tarafından firmaya 23.12.2021 tarihinden önce gönderilen kat/muacceliyet ihtarı, başlatılan takip, firma hesabından yapılan 26.287,00USD kesinti ile ilgili kullandırılan kredi ödeme planı, hesap ekstresi, gibi belgeler somut olarak sunulan belge olmadığından, dava uyuşmazlık konusu dışında hesaplama yapılmamış olup, somut belge sunması gerektiği, davacı vekili tarafından davalı banka için ---- takip tarihi itibariyle --------- sayılı dosyası ile başlattığı takip talebinde talebi ile raporumuzda yapılan hesaplamalar konsolide edilmiştir. Talebin Tarafımızdan Hesaplanan, İcra Takibinde Yapılan Talep ---------- Çevrilmiş Tutarı ,Diğer (İhtarname Masrafı) 382,58 TL 0,00TL,Toplam Alacak (TL) 382,58 TL 0,00TL,Asıl Alacak USD 63.700,00 USD 63.700,00,İşlemiş Faiz USD 104,71 USD 0,00,Toplam Alacak (USD) USD 63.804,71 — 563.395,34TL — USD 63.700,00 563.942,47'TL olduğu ve *1 USD - 8.8531 TL olarak dikkate alınmıştır. Davacının başlattığı takip talebinde talebi ile bağlı olarak alacağı Toplam 563.395,34 TL olarak hesaplandığı, şeklinde raporlarını sunmuşlardır.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı -------- davalı banka arasında 31/10/2018 tarihinde üye iş yeri sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme kapsamında banka tarafından dava dışı şirkete post cihazı verildiği, dava dışı ----- davacı ----- arasında -------- yevmiye nolu alacağın devri sözleşmesi yapıldığı ve bu sözleşme kapsamında --------esas numaralı 626.907,02-TL bedel karşılığındaki takip dosyasındaki temlik verildiği, 25/08/2021 tarihinde temlik veren dava dışı --------post cihazından ardı ardına yapılan çekimler nedeniyle davalı banka tarafından ---------hesabına uygulanan 65.000,00-USD bloke konulduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı şirketi hesaplarına konulan blokenin usulüne uygun olup olmadığı, bloke edilen tutarın koşullarının oluşup oluşmadığı, takip alacağını temlik alan davacı şirket yönünden itirazın iptali istemi koşullarının oluşup oluşmadığı, takibin ferileri ile birlikte yerinde olup olmadığı hususundaki uyuşmazlığın çözümü için banka kayıtları ve ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, firma hesabına tanımlı post cihazından-------- tarihinde 52 adet yurt dışı kredi karşı ile yapılan satış işlemi nedeniyle provizyon ve onay alınan 46 işlemde toplam 65.000,00-USD tutarlı işlem yapıldığı, yapılan işlemler nedeniyle firma hesabına 65.000,00-USD para girişi olduğu, işlemlerden bankanın komisyon ve -------- açıklaması ile toplam 1.300,00-USD kesinti yaptığı, komisyon kesintisi sonrası firma hesabının 63.700,00-USD olduğu hesap hareketlerinden görüldüğü, hesaptan alınan ve iptal edilen chargeback(ters işlem) olduğunun dosyaya sunulan hesap hareketlerinde bulunmadığı, chargeback ters ibraz işleminin uluslararası kartı ödeme sistemleri kurallarına göre kredi kart sahipleri kendi kartları ile yapılan işlemlere itiraz etme haklarına sahip olup, itirazlarını kart sahibi banka tarafından işyerinde bankasına iletilir. İş yeri bankası ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlemle ilgili belgeleri talep eder, talep edilen belgelerin yetersiz olması durumda söz konusu işlem tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya aktarılır, bu işleme chargeback (ters ibraz ) adı verilir, somut uyuşmazlıkta temlik veren firma ---- arasında imzalanan üye iş yeri sözleşmesi kapsamında ---------- şubesinde dolar hesabı açıldığı, bankanın 25/08/2021 tarihli provizyon onay işlemi olan 46 işlemin yapıldığı gün firma hesabındaki tutarı şüpheli işlem olarak blokeye aldığı, üye işyeri sözleşmesinin 9.5 maddesi gereğince de bankanın bloke kararını verdiği, ters ibraz işlemleri kaynaklı harcama itiraz süresinin 120gün olduğu, bankanın bloke işlem tarihinden 120 gün içerisinde ters ibraz itirazı dikkate alınarak, 23/12/2021 tarihinde kaldırılması gerektiği, bankaya ters ibraz itirazı olmadığı , bankanın 23/12/2021 tarihinden önce firmaya gönderdiği, kat ihtarı , başlatılan takip belgesinin dosyaya sunulmadığı yani bankaya olan başka bir borçtan dolayı takip işleminin başlatılmadığı bu nedenle davalı bankanın tutarı firma hesaplarına iade etmesi gerektiği, bankanın 120 günlük yasal süre olan 23/12/2021 tarihine kadar şüpheli işlem nedeniyle parayı bloke edebileceği kanaati ile davacının belirtilen tarihten önce olan 27/09/2021 tarihinde takibe geçtiği dikkate alınarak, faiz hesabının yapılmadığı bu nedenle davanın davasının kısmen kabul, kısmen reddine, alacak likit olduğundan asıl alacağın % 20 tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle)
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davalının --------- Esas sayılı dosyasında vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile, asıl alacak 63.700-USD olmak üzere toplam 63.700-USD üzerinden takibin devamına,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Hükmolunan asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 38.418,04-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.975,03-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 31.443,01-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 88.361,10-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 990,04-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dava açılırken 179,90-TL Başvuru Harcı, 6.795,13-TL Peşin Harcı, olmak üzere toplam 6.975,03-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
8----------bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.114,52-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, kalan 5,48-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından sarfedilen 11.251,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.231,98-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 19,77- TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
11-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/05/2025