T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/465 Esas
KARAR NO: 2025/384
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/04/2016
KARAR TARİHİ: 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı -----arasında davalı tarafından davacıya üç adet daire satışını içerir sözleşme imzalandığını,davacının, taraflar arasında meydana gelen sözleşme neticesinde daire satış bedelleri için 12 adet çek verildiğini, davacının, sözleşmeye bağlı olarak daire alacağını düşünerek ilk çek bedeli olan --- tarihinde ödediğini , davacı, davalı ---- daire tapularını istediğini ve --- tarihinde tapu satışı için sözleştiklerini ,belirlen gün ve tarihte davalı--- telefonlara cevap vermediğini, davacının, davalı --- avans çeki verdiğini , davacının, --- çeklerin karşılığı olmadığından banka tarafından yazıldığını. ------ sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığını beyan ederek, davacının, davalılara karşı borçsuzluğunu ispatlanarak İcra İflas Kanunu md 72 uyarınca borçsuzluğuna karar verilmesi ve hakkında başlatılan ve başlatılacak icra takipleri açısından dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmesini ve kararla birlikte borçsuzluğunun tespitine karar verilmesini, yargılama masrafi ve ücreti vekaletin davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde; davalılardan ---- ile akdettikleri satış sözleşmesi uyarınca ---- 12 adet çek verdiğini, söz konusu çeklerden ---- bedelli olanı ---- tarihinde ödediğini, bedeli ödendikten sonra, davalılardan ---- davacıyı dolandırarak ortadan kaybolduğunu beyan ettiğini davacının, davalılardan-----çekleri kullanması sebebiyle mağdur olduğunu beyan etmiş, bu mağduriyetine sebep olarak ise diğer davalılardan aldığını iddia ettiği tehditleri gösterdiğini, davacı tarafın, davalı ilgili asılsız suçlamalar ve beyanlarda bulunmakta olup, söz konusu davanın davalı ------ yönünden reddi gerektiğini ,davacı taraf dava dilekçesinde tüm davalılardan bahsederek iddia ettiği suçlamaları ve beyanları yöneltmiş ancak ne anlattığı olayları ne de içinde bulunduğunu iddia ettiği mağduriyetin kaynağını net olarak belirtmediğini, davacının dava dilekçesi incelendiğinde; davalı hakkında tam olarak hangi taleplerle ve hangi hukuki gerekçelere dayanarak dava açtığını açıklamamış, iddialarını ispatlar nitelikte bir delil sunmadığını ,davacı, dava dilekçesinde bahsi geçen dairenin satışından bahsetmiş, satış sözleşmesi uyarınca verdiğini iddia ettiği çeklerin davalılar arasında kötü niyetle ciro edildiğini beyan etmekle yetindiğini ,davacı tarafın davalılar arasında bağ bulunduğu ve kötü niyetli olarak bahse konu çekin ciro edildiği yönündeki iddiaları tamamen asılsız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu beyan ederek; Davacının hukuki mesnetten yoksun, asılsız ve kötü niyetli tüm taleplerinin ve davanı reddine, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE:Dava ; hukuki niteliği itibariyle , davacının davalılara karşı borçlu olup olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.Dosya konusunda uzman Mali müşavir bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi ---- tarihli raporunda; Davacı ---- ibraz ettiği ------yılları ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu görülmüştür. Ticari defterlerinin delil mahiyetinde olup, olmadığı sayın mahkemenin takdirindedir. Davacı ----- ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin davalı şirketten olan ----yılından ---yılına devir eden alacağının ------ olduğu, ---- tarihinden ---tarihine kadar davalı şirkete 4 fatura ile ---- tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalı şirketten 2 farklı tarihte -----tutarlı çekler aldığı ve buna göre davaya konu olmayan ticari ilişkiden kaynaklı davalı şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığı, davaya konu olan daireler satış sözleşmesine konu, ----- seri no.lu 40.000 TL tutarlı, ----- no.lu 40.000 TL tutarlı, ---- seri no.lu 60.000 TL tutarlı, ---- no.lu 60.000 TL tutarlı, ---- seri nolu 160.000 TL tutarlı, ----seri no.lu 60.000 TL tutarlı ve ----- seri no.lu ---- tutarlı olmak üzere toplam ---- tutarlı çeklerin, --- tarihinde davalı ----- devir edildiği ve buna göre ---- dava tarihi itibariyle davalı şirketten ---- alacaklı görülmüştür. Davacı ------ ticari defter kayıtlarına göre dava konu olan daireler satış sözleşmesine konu olan ---- tutarlı, ---- seri no.lu ----- tutarlı çeklerin ve ---- ait --- seri nolu --- tutarlı, --- seri nolu ----tutarlı ve --- seri nolu TL tutarlı çeklerin ---tarihinde diğer davacı ----devir edildiğini, bu sebeple-----bedelli karşılığı olup olmadığı,tutarlarına ilişkin beyan ve kayıtlarının bulunmadığı, şeklinde raporunu sunmuştur.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar ---- arasında adi nitelikte üç adet daire satışını içerin satış sözleşmesi imzalandığı, daire satış bedellerine istinaden davacının davalıya 12 adet çek verdiği, davacının sözleşmeye bağlı olarak ---- bedelli çekin---- tarihinde ödediği, ------- bedelli çekler tanzim edildiği bu çeklerin davalı -------tarafından bankaya sunulduğu, karşılığı olmadığından , karşılıksız ibaresi düşüldüğü, ---- tarihli çek için davalı tarafça davacı aleyhine ------esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, iş bu takip yönünden borçlu olmadığının tespiti ile davalıya verilen çeklerin avans çeki olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın takibe ilişkin olmak üzere davacının davalılara borçlu olup olmadığı, takibe konu çekin avans çeki niteliğinde olup olmadığı, taraflar arasındaki satış sözleşmesinin takibe dayanak teşkil edip edemeyeceği hususları üzerinde olduğu görüldü. Uyuşmazlığın çözümü için davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, davalı tarafa defterleri sunması için ihtaratlı davetiye tebliği edildiği, davalının inceleme gün ve saatinde defterlerin sunulmadığı, bulunduğu yer hakkında bilgi verilmediği bu nedenle de davalı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı görüldü. Davacı ----defterlerinde davacı ---- ile davalı ------- ait hesap hareketleri incelendiğinde, satış sözleşmesi dışında başka alacaklarına istinaden iki farklı tarihte davacı şirketin davalı şirketten çekler aldığı buna göre davaya konu olmayan ticari ilişkiden kaynaklı davalı şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığı, davaya konu satış sözleşmesine konu olan çeklerle ilgili olarak toplam --- tutarlı çeklerin---- tarihinde davalı ---- devir edildiği ve buna göre ---- tarihi itibari ile davalı şirketten ----- alacaklı olduğu, taraflar arasındaki adi nitelikteki gayri menkul satış sözleşmesi incelendiğinde satışa konu olan iki adet üst dubleks daire ve bir adet giriş kat dairenin satışına karşılık olmak üzere davacı tarafça çeklerin keşide edildiği ve sözleşmenin 5. Maddesinde sözleşmeye konu dairelerin ne şekilde alıcıya devir edileceğinin belirtildiği, ayrıca sözleşmenin 6. Maddesinde ilgili çeklerin ön ödeme avans çeki mahiyettinde olduğu, dairelerin satışının zamanında teslim edememesi durumunda çeklerin aynen iade edileceğini, o zamana kadar ödenmiş olanların ise bedellerinin teslim edileceğinin belirtildiği bu kapsamda sözleşme gereği verilen çeklerin avans çeki niteliğinde olduğu, sözleşmeye konu dairelerin alıcıya teslimi halinde çeklerin hüküm ifade edebileceği aksi takdirde çeklerin iadesinin gerekli olduğu, çeklerle ilgili olarak bankalarla yapılan yazışma neticesinde de sözleşmede gösterilen çeklerin ---- çekin ödendiği diğerlerinin ise karşılıksız kaldığı bildirilmiş olduğu, bu kapsamda davalılar tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile ; davacının dava konusu çekler ile ---- esas sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 52.632,85-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.719,87-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 50.912,98-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 119.575,00- TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yatırılan 853,88-TL peşin harç, 29,20-TL başvurma harcı ve 836,79-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.719,87-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacılar tarafından yatırılan 10.344,83-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
8-Mali işler tarafından dosyaya yatırılan 3.120,55-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı ----------- vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/05/2025