T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/562 Esas
KARAR NO: 2025/51
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 03/09/2021
KARAR TARİHİ: 29/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dilekçesinde özetle ; müvekkili --------- aleyhine tedbir istenilen davalı arasında ------ tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca davalı tarafın müvekkilinden ürünlerin paketlenmesi ve kolilenmesi için cihaz talep ettiğini, müvekkilinin sözleşmede yer alan planlama doğrultusunda sözleşme kapsamında kendisinden talep edilen ürünlerin birer adedini 22.06.2021 tarihinde davalıya teslim ettiğini ve montajına başladığını, kalan diğer adetlerin de 17.07.2021 tarihinde davalıya gönderildiğini ve davalı tarafça teslim alındığını, müvekkilinin sözleşmenin 6.maddesinde düzenlenen teslimat işlemini sorunsuz ve ayıpsız bir şekilde yerine getirdiğini, müvekkilince davalıya teslim edilen sözleşme konusu robotların ilk çalıştırılmasının 01.07.2021 tarihinde gerçekleştirildiğini, sistemin otomatik çalışmasına 15.07.2021 tarihinde başlandığını, 01.08.2021 tarihinde sistemin çalışır hale geldiğini ve denemeler yapıldığını, 13.08.2021 tarihinde sözleşmede yer alan “Madde 3-Sözleşmenin kapsamı ve amacı maddesi, teknik ekipmanların ve sistemin çalışması” maddesinin tamamlandığına dair davalıya mail ile bilgi verildiğini, sözleşmenin “EK-A Ekipmanların teknik özellikleri, proje adımları ve koli dizilimleri” maddesinin yerine getirildiğine dair bilginin davalıya iletildiğini, hattan gelen ürünler ile performans denemeleri yapıldığını ve davalı tarafından 17.08.2021 tarihinde raporlandığını, sistemin çalıştığı ve performansın yeterli olduğunun davalı tarafından sunulan raporda müvekkiline bildirildiğini, ancak davalı tarafın sözleşme kapsamında yüklendiği ürün bedelinin ödenmesi talep edildiği anda davalının sözleşmede yer almayan (sistemin % 95 verimlilikle çalışması beklentisi gibi) sözleşme kapsamında olmayan ve iyi niyet kuralları ile de bağdaşmayan kriterler öne sürerek ödemeden imtina ettiğini, müvekkili -----lehine davalı tarafa sözleşme konusunun teminatı için ---- tarafından verilen------ bedelli teminat mektubunun haksız bir şekilde nakde çevrilmesinin önlenebilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, akabinde banka teminat mektubunun müvekkili ---------- iadesini, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, yukarıda anılan ve resen dikkate alınacak nedenlerle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ihtiyati tedbir taleplerinin sundukları deliller dikkate alınarak teminatsız olmak üzere kabulüne…davalarının kabulü ile ---- düzenlenen ------bedelli teminat mektubunun müvekkiline iadesine, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ----- uğradığı zararlar nedeniyle davacıların bedel iadesi talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu,------otomasyon sistemi kurularak robotlar tarafından kolilerin yapılması paketlerin toplanması ve robot tarafından yapılan kolilere paketlerin otomatik olarak robotla doldurulması ve kolinin otomatik bantlanarak palet üzerine dizilime hazır hale getirilmesi teknolojisine geçmek istemesindeki asıl nedenin ------ paketleme bölümünde istihdam ettiği 18 kişilik işgücü masrafından tasarruf etmek olduğunu, bu nedenle ---- tarihinde davacı ---- akdedildiğini, sözleşme uyarınca davacılardan ----- halinde olacak şekilde mevcut paketleme makinası çıkışına entegre ederek tam eksiksiz ve çalışır vaziyette kurup teslim etmeyi taahhüt ettiği sistemin ---- tarihinde teslim etme borcu altına girdiğini, EK-3 ve EK-6 da sayın mahkemeye sunulan delil tespiti dosyalarından alınan her 2 bilirkişi raporuyla da sistemin hiç çalışmadığının tespit edildiğini, dolayısıyla davacı ---- sözleşmenin imza tarihi olan ---- tarihinden çalışmayan sistemin ---- fabrikasından iade aldığı ----- günlük süre zarfında----- maliyetine katlanmasına sebebiyet verdiğini------ maliyetinin hesaplanması durumunda müvekkili şirketin uğradığı zararların kolaylıkla tespit edilebileceğini ve davanın reddedilmesi gerektiğinin ortaya çıkacağını, sözleşmenin yapılmasından önce ---- sistemin kurulumu için en uygun fiyat teklifi almak amacıyla özel şartlarla e-ihalede sistemi oluşturduğunu, davacı ------- tarafından sistemin tam eksiksiz ve ayıpsız şekilde 170.000 ----teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, e ihalede ---- sonraki en uygun teklifin ise 190.000 Euro olduğunu, dolayısıyla --- kaçırdığı bir fırsatın mevcut olup ---- kaçırdığı fırsattan dolayı zararı 20.000 Euro olduğunu, sistemin ------sökülüp iade alınmasından sonra müvekkil şirket tarafından yapılan ufak bir piyasa araştırmasıyla sistemin artan maliyetler nedeniyle en uygun ----- teslim edileceğinin bildirildiğini, müvekkilinin 60.000 Euro’dan daha fazla bir ek maliyete katlanmak zorunda kaldığını,------ katlanmak zorunda kaldığı 60.000 Euro ’luk ek maliyet nedeniyle 60.000 Euro zarara uğradığının ortaya çıkacağını, 18 kişilik personelin 6 ay 2 günlük maliyeti 20.000 Euro’ luk fırsat ve sistemin 3.firmaya yaptırılması halinde 60.000 Euro’dan daha fazla bir ek maliyet için müvekkilin uğradığı zararları tanzimle yükümlü olduklarının izahtan vareste olduğunu, bu nedenle sayın mahkemeden müvekkilin uğradığı zararlar nedeniyle müvekkilin teminat mektubunun nakde çevirmesi ve yalnızca 892.188,00 TL’yi zararlarına mahsup ettiğini nazara alarak davanın reddini talep ettiklerini, yukarıda az ve izah edilen nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, bu talepleri kabul edilmezse takas ve mahsup defleri doğrultusunda davacılar tarafından müvekkile verilen zararların ve müvekkilin uğradığı zararların davacılara ödenecek bedelden takas ve mahsubuna, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE DELİLLER:Dava hukuki niteliği itibariyle davacı ---- davalı ---- arasında akdedilen satın alma sözleşmesinde garantörü olan ----- arasında düzenlenen teminat mektubunun nakde çevrilen teminat mektubunun satıcıya iadesine ilişkin davadır.Taraflara ait ticari defterler bilirkişi marifetiyle incelenmiş taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ek protokol dosyaya kazandırılmış tüm kayıt ve belgeler üzerinde bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak rapor ve itirazlar üzerine ek rapor aldırılmıştır.Mahkememizce alınan 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Tarafların Sulh Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinde yaptırmış oldukları bilirkişi raporlarının her ikisinde de cihazın çalışmamış olduğunun belirtilmiş olduğu, Paketlerin aynı aralık ve düzen içerisinde olmadığı, robotun vakumlama esnasında bazı paketleri alamadığı, sistemin durduğu ve alamadığı paketlerin bant üzerinden dışarıya yere düştüğü, bazı paketlerin yırtıldığı içindeki ürünlerin dökülmüş olduğu, söz konusu cihazın taraflar arasında yapılan sözleşme ve teklif formları kapsamında kurulması gereken otomasyon sisteminin çalıştırılamamış olduğu, keşif anında yapılan değişik çalışma testlerinde sistemin çalışmasındaki paketleme işleminin her çalışmasında farklı fire ve zaiyat olduğu tespit edildiğinden çalışma kapasitesinin % olarak belirlenebilmesi için her çalışmada farklı olacağından kapasitesinin (%) olarak belirlenebilmesi mümkün olamayacağı, bu kapsamda çalışmayan bir sistemden % 95 verim beklenemeyeceği,(Menfi) Söz konusu cihazın çalışmamış olması nedeni ile davalının beklediği faydayı sağlamasına engel olduğu, Dava konusu cihazın davacı --------- tarafından sistemin tam eksiksiz ve ayıpsız şekilde ----- teslim edileceğinin taahhüt edilmiş olduğu, Söz konusu cihazın yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda sözleşme tarihi itibariyle (03.05.2021 ) piyasa rayiç değerinin 170.000,00 EUR civarında olduğu ve kadri marufunda bulunduğu, Söz konusu cihazın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde dava tarihi olan 03.09.2021 tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin yaklaşık 190.000,00 EUR civarında olduğu, davacının yukarıdaki ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan herhangi bir alacağı veya borcu bulunmadığı, davacı tarafından kurulan sistemin çalışmaması sebebiyle, davalının muhatabı olduğu Kesin Teminat Mektubunu nakde çevirebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.Mahkememizce alınan 29/08/2023 tarihli alınan ek raporunda özetle; dosyada var olan “deliller” ve “açıklamalar” itibariyle, davacıların, Teminat Mektubunun paraya çevirmek suretiyle davalının tahsil etmiş olduğu 975.000 TL’nin bakiye 892.188 TL’lik kısmının da (geri kalan kısmını zaten davacı/satıcıya iade etmiştir), talep gibi Teminat Mektubunun paraya çevrilmiş olduğu 28.09.2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi (avans faizi) ile birlikte tahsilini davalıdan talebe hak kazandıkları şeklinde kanaatini bildirmiştir. Mahkememizce ----Asliye Ticaret Mahkemesinin ----sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda; ---- arasındaki alışveriş, ekipmanın iadesi, ---kendi limitinden mektup vermesi ve mektubun ------- tarafından tazmin edilmesi icrai faaliyetlerinde yasalara, ticari usül ve kaidelere aykırı bir durum görülememiştir.---- arasında ekipman satışı ile ilgili olarak herhangi bir borç ya da alacak kalmadığı şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre davacı ------ davalı ---- tarihli satın alma sözleşmesi imzalandığı bu sözleşme ile davacı satıcı sözleşmede özellikleri belirlenen ekipmanları davalının iş yerine teslim etmeyi ekipmanların devreye alınması ve montaj işlemini yapmayı taahhüt etmiş bunun karşılığında davacı alıcıda 170.000 EURO ödemeyi borçlanmış, davacı satıcı ile alıcı ----- içerisinde bulunduğu --- tarihli ek protokol düzenlendiği, ek protokolde satıcı olarak ---- alıcı olarak ---- garantör olarak da ----- yer aldığı iş bu ek protokol ile taraflar arasında akdedilen ----- ürünlerin robot ile kolilenmesi ve paletlenmesine dair satın alma sözleşmesi kapsamında ki ilişkiden kaynaklanan satıcının alıcıya vermesi gereken ilgili sözleşmenin EK-B ödeme planı maddesinde belirtilen 975.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubunu -----teslim edeceğini kabul ve beyan ettiklerine dair protokol düzenlendiği ve protokol kapsamında garantör şirket tarafından 975.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubu ---- teslim edilmiştir. Protokol kapsamında alıcı satıcının sözleşmeye aykırılıktan doğan alacaklarını garantör adına düzenlenmiş olan teminat mektubunu nakde çevirerek tahsil etme yetkisine sahiptir. Davacı ---- tarihli ihtarnamesi ile davalı ---- taraflar arasında akdedilen ---- sözleşme uyarınca yüklenilen edimlerin yerine getirilmiş olması nedeniyle karşı edim olan sözleşme bedelinin ödenmesi ihtarını içermektedir. Davalı-----davacı ----şirketine keşide ettiği ------ tarihli ihtarname ile teslimi ve kurulumu yapılan ekipmanlarda ayıp ve eksikliklerin giderilemediği ve bu nedenle zarara uğradıklarını ve sözleşmeden döndüklerini ( geçmişe etkili olarak) fesh ettiklerini bildirmişlerdir. Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile davanın teminat mektubunun davacıya iadesi , iade mümkün olmazsa iptalini talep edildiği ıslah dilekçesi ile bu talebin teminat mektubunun bozdurularak teminat bedeli olan 975.000,00 TL 'nin davacı tarafça tahsil edilmesi, davalı tarafın 892.188,00 TL zarara uğradığını iddia ederek bakiye 82.812,00 TL'yi ---- göndermiş olması nedeniyle 892.188,00 TL'nin -------- ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ---- tarafından 16/10/2021 tarihinde düzenlenen 892.188,00 TL bedelli faturanın ---- gönderilmesi ---- iş bu faturayı iade etmesinden kaynaklı olup davacı ------ arasında akdedilen satın alma sözleşmesinin konusunu oluşturan ekipmanın davalı alıcıya teslimi ve kurulumu yapılması konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Dosya içerisindeki belgelerden teslimin ve kurulumun ne zaman yapıldığına ilişkin bilgi ve belge sunulmamıştır. Ancak davacı satıcı 01/08/2021 tarihinde teslimin ve kurulumun yapıldığını iddia etmiş davalı alıcı ise buna itiraz etmemiştir.02/09/2021 tarihinde davalı şirket tarafından cevaben verilen ihtarnamede teslim edilen ve kurulumu yapıldığı iddia edilen ekipmanlarda ayıplar ve eksikler bulunduğu bu nedenle zararların tazminini talep ederek sözleşmeyi geçmişe etkili olarak fesh ettiklerini beyan etmiş olup TBK 227/1.fıkra bent 1 gereği satım sözleşmesinden kaynaklanan borcun ayıplı ve eksik ifa edilmiş olması halinde sözleşmenin alıcı tarafından haklı olarak fesh edebileceği ve bundan kaynaklanan zararında TBK madde 229 madde kapsamında davacı satıcıdan talep edilebileceği davalı alıcının zararı kapsamında 30/09/2021 tarihli ihtarname ile sözleşmeye konu sistemin sözleşmeye uygun olarak zamanında teslim edilmesi durumunda tasarruf edilmesi gereken 18 personelin gideri ile sistemin üçüncü kişiden satın alınması kapsamında meydana gelebilecek fiyat farkı tutarından kaynaklanan zararın tazminini talep etmiştir, ispat yükü davalı alıcıda olup ayıp ve eksik kurulum ve teslim sebebiyle davalı alıcının hangi zararları tazminini talebe hak kazanacağı ve iddia ettiği gibi zarara uğradığını ispat edip etmediği hususları konusunda bilirkişi tarafından aldırılan raporda göz önünde tutularak davalı alıcının kazançtan mahrum kaldığı uğramış olduğu zarara ilişkin bir belge sunulamadığı gibi sistemin üçüncü bir kişiye satın alınması kapsamında meydana gelecek fiyat farkı tutarından zararın kapsamı için ispata yönelik somut belgelerin sunulmadığı, sözleşme konusu ekipmanın eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmiş olması halinde ne kadar kar olacağı konusunda somut bir belge bulunmadığı gibi davacı satıcının sözleşmeden ve mail yazışmalarında açık taahhüdünü içeren ifadeyede rastlanmadığı, bu nedenle teminat mektubunu paraya çevirmek suretiyle davalının tahsil etmiş olduğu 975.000,00 TL'nin bakiye 892.188,00 TL'lik kısmının paraya çevrilmek tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 892.188,00 TL'nin nakte çevrilme tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 60.945,36 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78 TL harc ile 16.480,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik bakiye 44.294,58 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 136.906,32 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 238,58 TL hac ve 16.480,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 16.718,58 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen 11.400,00 TL bilirkişi gideri , 345,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 11.745,00 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacılar Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı..29/01/2025