T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/55 Esas
KARAR NO:2024/804
ESAS DAVA (---- Esas)
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/01/2022
BİRLEŞEN DAVA( Esas) DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 24/01/2022
BİRLEŞEN DAVA (----- esas)
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ:15/09/2022
KARAR TARİHİ: 30/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ------ sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında, davalının, sözleşme ve şartname kapsamında anlaşılan tüm edimleri ------yükümlülüğü borcu altına girdiğini, sözleşme kapsamında davalıya, üstlenmiş olduğu edimlerin ifası sırasında gerekecek malzemelerin tedarik ve temini için sözleşmenin 7.maddesinde yazılı olduğu üzere, 21.10.2020 tarihinde 2.000.000,00.-TL avans ödemesinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, avans ödemesinin yapılma amaçlarından birinin, uygulama sırasında geçen sürede birim fiyatlarda yaşanabilecek değişimlerden davalının olumsuz etkilenmesini engellemek olduğunu, davalının, müvekkili şirkete 12.11.2021 tarihinde göndermiş olduğu mailde; akdedilen sözleşmenin ilgili 3.5.maddesi dikkate alındığında, birim fiyatlarda artış yapılmasının mümkün olmayacağının açık olduğunu, tarafların sözleşme ile iş süresince, malzeme fiyatlarında oluşabilecek değişmelerin de birim fiyatları değiştirmeyeceği üzerinde mutabık kaldığını, müvekkili şirketin, davalının fiyat artışlarından etkilenmemesi adına, sözleşmenin 7.ve diğer maddeleri uyarınca üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalının, tüm uyarılara ve gönderilen maillere rağmen işi gerekli hızda yürütmediğini, bununla birlikte davalının, haksız bedel artış talebinin kabul edilmediğinden işleri durdurduğunu, bu durum üzerine, müvekkili şirket tarafından ------ yevmiye no.lu ihtarnamesi ile, davalının üstlenmiş olduğu edimleri, ilgili sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmesinin talep edildiğini, davalının işbu ihtarnameye karşılık ----- yevmiye no.lu ihtarnamesi ile haksız ve mesnetsiz sebeplere dayanarak sözleşmeden döndüğünü beyan ettiğini, davalının, müvekkili şirket tarafından yapılan avans ödemesi olan 2.000.000,00 TL'nin bir kısmını üstlendiği edimlerin ifası için kullandığını, sözleşme süresi boyunca yapılan işler gereği davalıya ek olarak birden fazla hakediş ödemesi de yapıldığını, müvekkili şirketin, avans ödemesinden 1.564.168,70.-TL tutarında alacağının kaldığını, bu bedelin, yapılan iş, hakkediş ödemeleri ile birlikte avans ödemesi değerlendirildiğinde net olarak ortaya çıktığını, 500.000,00.-TL üzerinden fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklar saklı tutularak, öncelikle talepleri üzerine------- sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini, haciz kararı sonrasında, İİK'nun 264.maddesinde gösterilen tamamlayan merasim işlemleri doğrultusunda ------ dosyası ile icra takibi başlattıklarını, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında anlaşılan tüm işlerin sözleşmenin imza tarihinden itibaren ne kadarının tamamlandığının tespitinin yapılması ve eserdeki mevcut eksiklerin gecikmeksizin tespit edilmesini sağlamak amacıyla 21.12.2021 tarihinde talepleri üzerine, ------- D. İş sayılı delil tespiti dosyası vasıtasıyla bilirkişi görevlendirildiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu, mevcut olayda sürekli edimlerin ifasına başlandığını, sürekli borç ilişkilerinde sürekli edim yükümlülüğünün ifası başladıktan sonra kural olarak dönme değil ileriye etkili olmak üzere feshin mümkün olduğunu, kaldı ki, uyuşmazlığa konu eser sözleşmesinin sürekli edimli değil ani edimli sözleşme olarak değerlendirilse dahi; toplam 5 kademeden oluşan işin yalnızca ilk kademesi olan cephe askı sistemlerinin önemli ölçüde tamamlanmış olması iadesini imkansız kılacağından ve daha ağır sonuçların doğmasına neden olacağından yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda dürüstlük kuralı gereği dönme hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, mahkemece davalının sözleşmeden döndüğü kabul edilse dahi, işbu yargılama konu taleplerinin yalnızca; sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, davalıya ödemiş olduğu avansın karşılığında ifa edilmemiş olan işe karşılık gelen yapılan avans ödemesinin bir kısmının iadesi talebi olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranışları neticesinde, müvekkili şirket ile akdedilen sözleşmenin feshine sebebiyet verdiğini, davalıya yapılan 2.000.000,00 TL avans ödemesi ve hakkediş ödemeleri dikkate alındığında ifa etmiş olduğu edimlerden kalan, müvekkili şirketin alacaklı olduğu bedel olan 1.564.168,70 TL'nin faizleri ve tüm ferileri ile birlikte müvekkiline iadesi gerektiğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu 2.000.000,00 TL avans ödemesine karşılık davalının, ---- bedelli çeki de müvekkili şirkete verdiğini belirtmiş olup, ----- Sayılı icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, borcun belirlenebilir, likit bir borç olması gözetilerek %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; detayları asıl dava dilekçesinde özetlendiği üzere, taraflar arasında imzalanan ----- sözleşmesi doğrultusunda, davacı şirket tarafından, davalı şirkete yapılan 2.000.000,00 TL avans ve hakkediş ödemelerinden bakiye kalan 1.564.168,70 TL tutarlı alacağının, 450.000,00 TL'lik tutar üzerinden fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklar saklı tutularak, öncelikle talepleri üzerine ------- sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini, haciz kararı sonrasında, İİK'nun 264.maddesinde gösterilen tamamlayan merasim işlemleri doğrultusunda ----- esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Birleşen ------ sayılı dosyası dava dilekçesinde özetle; detayları asıl dava dilekçesinde özetlendiği üzere, taraflar arasında imzalanan-----sözleşmesi doğrultusunda, davacı şirket tarafından, davalı şirkete yapılan 2.000.000,00 TL avans ve hakkediş ödemelerinden bakiye kalan 1.564.168,70 TL tutarlı alacağının, 450.000,00 TL'lik tutar üzerinden fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklar saklı tutularak, öncelikle talepleri üzerine ------ sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini, haciz kararı sonrasında, İİK'nun 264.maddesinde gösterilen tamamlayan merasim işlemleri doğrultusunda ----- dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Birleşen ------ esas sayılı dosyası dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan ----------sözleşmesi doğrultusunda, davalının sözleşmeye aykırı davranışları neticesinde, müvekkili şirket ile akdedilen sözleşmenin feshine sebebiyet verdiğini, davaya konu olayda davalının sözleşmeyi haksız feshinin söz konusu olduğunu, haksız fesih sebebiyle davalının, avans ödemesinden kalan meblağa ek olarak, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararları karşılamakla yükümlü olduğunu, somut olayda bilirkişi incelemesi yapılarak müvekkili şirketin uğradığı kar kaybının tespit edilerek müvekkilinin uğramış olduğu zararın belirlenmesi gerektiğini, bu belirlenecek zarar kaleminin de davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında sözleşmeye konu işin keşif miktarının 490.475,00 kg olduğunu, davalı şirketin bu işin 106.900,00 kg miktarlık kısmını yaptığını, davalı şirketin haksız feshi neticesinde işin 383.575,00 kg miktarlı kısmının tamamlanmadığını, tamamlanmayan kısımdan ise müvekkili şirketin uğramış olduğu kar mahrumiyetinin bulunduğunu, işbu tamamlanmayan kısımdaki (383.575,00 kg) kar mahrumiyetinin sözleşme koşulları kapsamında değerlendirilerek bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını talep ettiklerini, davalının haksız yere sözleşmeyi sona erdirmesinin müvekkili şirketi hem zaman bakımından hem de maddi anlamda zor duruma düşürdüğünü, fiyat artışları nedeniyle müvekkili şirketin büyük ölçüde zarara uğradığını, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin 23. maddesinde ifada gecikilen her gün için 5.000,00 TL cezai şart ödenmesi gerektiğini, sözleşmenin yürürlük tarihinin 08.10.2020 olup işin tamamlanması için davalıya 240 gün süre verildiğini, bu sürenin 17.05.2021 tarihinde dolmasına karşın 07.12.2021 tarihine kadar işin tamamlanmadığını ve bu tarihte sözleşmenin sona erdiğini, toplam 258 gün gecikilmiş olup, davalı tarafından müvekkili şirkete 1.290.000,00 TL cezai şart ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davalıya 2.000.000,00 TL avans ödemesi yapılmış olup, 1.564.168,70 TL'nin sözleşmeye konu iş için kullanılmaması sebebiyle müvekkil şirkete iade edilmesi gerektiğini, davalının, avans iadesi borcunun 1.000.000,00 TL'lik kısmı için; -----Ticaret Mahkemesi'nin---- sayılı dosyası ve bu dosyayla birleşen -------- dosyası ile yargılama devam etmekle birlikte işbu dava ile 564.168,70 TL'lik kısmının müvekkili şirket tarafından talep edildiğini, fazlaya ilişkin tüm hak ve alacak talepleri saklı kalmak üzere bu meblağın artırılmak üzere şu an için 10.000,00 TL kısmi olarak talep ettiklerini, ------müvekkili şirket arasında akdedilen -------- davalı şirket tarafından sona erdirilmesine sebebiyet verildiğinden müvekkili şirketin işbu sözleşme neticesinde elde edeceği kardan da davalının sözleşmeyi haksız feshetmesi neticesinde mahrum kalarak zarara uğradığını, işbu zarar kaleminin de bilirkişi incelemesi yaptırılmadan belirlenmesi mümkün olmadığından HMK'nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak olarak davalıdan şimdilik 1.000,00 TL olarak faizleriyle birlikte tahsilini talep ettiklerini, müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin 23. Maddesinde yer alan cezai şartı da fazlaya ilişkin tüm hak ve alacak talepleri saklı kalmak üzere bu meblağ artırılmak kaydıyla şu an için 1.000,00 TL kısmi olarak talep ettiklerini, ----görülmekte bulunan----- sayılı dava dosyası ile taraflarının ve uyuşmazlık sebebinin aynı olması nedeniyle bu davanın birleştirme, yargılarına harç ve giderleri ve vekil ücretin davalı üzerinde bırakılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava (Mahkememiz ---- ) ve Birleşen (----- ) davalar yönünden davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı arasında -----imza ve yürürlük tarihli -------akdedildiğini, söz konusu sözleşme uyarınca davacı tarafından yürütülen ----- işinin tadilat ve onarım işlemlerinin çelik imalat ve montaj işlemlerinin müvekkili şirkete yükletildiğini, sözleşmenin işe başlama ve bitirme tarihi başlıklı 8.maddesinde işin sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren 240 takvim günü içerisinde tamamlanacağının düzenlendiğini, bu kapsamda işin 08.06.2021 tarihinde sona ermesi gerektiğini, sözleşmenin imza tarihi üzerinden 1 yıl gibi bir süre geçtiğini ve projenin 08.06.2021 tarihinde bitmesi gerekirken bu tarih üzerinden de 5 ay gibi bir süre geçmiş olmasına rağmen davacı şirket tarafından gerekli yıkım işlemlerinin yapılarak tarihi binanın halen müvekkili şirketin işlerini yapmasına uygun hale getirilmemesi nedeniyle müvekkili şirket açısından bu projenin maddi bir külfet haline geldiğini, müvekkili şirketin sözleşmeyi ifa etmesinin imkansız hale geldiğini, müvekkili şirketin projeyi 240 günde bitirmeyi hedeflediğini ve buna göre maliyet çıkardığını ve davacı şirket ile sözleşme imzalandığını, ancak davacı şirket tarafından projenin bu derece uzatılması nedeniyle müvekkili şirketin öngördüğü malzeme fiyatlarında ciddi oranda artış meydana geldiğini ve bu sebeple de müvekkili şirketin maliyetlerinin önemli ölçüde arttığını, bu hususun davacı şirkete anlatıldığını, taraflar arasında gerçekleşen söz konusu toplantıda davacı şirketin müvekkili şirketin bu endişelerini haklı bulduğunu ve müvekkili şirketten yeni bir fiyat teklifi göndermesini talep ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin 12.11.2021 tarihinde yeni bir fiyat teklifi gönderdiğini, ancak davacı şirketin bizzat kendisinin müvekkili şirketten yeni bir fiyat teklifi göndermesini talep etmiş iken buna yönelik hiçbir toplantı ve konuşma olmamışcasına ---------yevmiye no.lu ihtarnamesi ile taleplerinin kabul edilmediğini, sözleşme gereği edimlerin yerine getirilmesi gerektiği, aksi halde sözleşmenin zımnen feshedilmiş olacağını ihtar ettiğini, davacı şirketin projenin sona erdirilmesi için üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini anlayan müvekkilinin cevap olarak -------- yevmiye no.lu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, ancak davacının ihtarname kapsamında herhangi bir işlem yapmayıp haksız gerekçelerle müvekkili şirket aleyhine icra takipleri başlattığını, müvekkili şirketin, davacı şirketin üzerine düşen işbirliği yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle taraflar arasında akdedilen sözleşmeyi hukuka uygun ve haklı gerekçelerle feshetmiş olup davacının taleplerinin haksız olduğunu, müvekkili şirketin itirazı haklı olduğundan davacının icra inkar tazminatı yönündeki taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiş olup, davanın reddine, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte ise Sözleşmeyi TBK'nın 485.maddesi uyarınca da haklı nedenle fesheden müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların tespiti ile davacının talep ettiği alacağından takas mahsup edilmesine, davacının haksız itirazının iptali talebiyle davacı hakkında alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen (-------) dava dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında 08.10.2020 imza ve yürürlük tarihli sözleşmenin, davacı şirketin üzerine düşen işbirliği yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle, müvekkili şirketin taraflar arasında akdedilen sözleşmeden hukuka uygun ve haklı gerekçelerle dönmüş olup, davacının haksız taleplerinin reddi gerektiğini, dava dilekçesinde, müvekkili şirketin sözleşme bedelinin artırılmaması nedeniyle sözleşmeden dönüldüğü yönündeki iddiasının tamamen gerçek dışı olup, davacının sözleşme uyarınca yerine getirmekle yükümlü olduğu işbirliği yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş olması ve bu yükümlülüğünü hiç ve gereği gibi yerine getirmemiş olması nedenine dayalı olarak müvekkili şirketin sözleşmeden döndüğünü, müvekkilinin tüm talep, dava ve icra haklarının saklı olduğunu belirttiklerini, somut durumda davacının projeleri teslim etmediği, diğer kademelerde ne tür imalat yapılacağının müvekkili şirket tarafından bilinemediğini, bunun da ötesinde davacının teslim edemediği işyerlerinde işin tamamlanmasının mümkün olamadığını, davacı yüzünden ifa imkansızlığına uğraması halinde müvekkilinin sözleşmeyi feshedebileceğini, bu durumda, müvekkili şirketin sözleşmeyi TBK'nın 485. maddesi uyarınca da fesih hakkına sahip olduğunun açık olduğunu, davacının, dava dilekçesinde davalı müvekkil şirkete verdiği 2.000.000 TL avans ödemesinden arta kalan 1.564.168,70 TL alacağı olduğunu, bu miktarın 1.000.000 TL'si için mahkemenin ------ sayılı dava dosyası ile talep ettiğini belirterek, işbu dava kapsamında da geriye kalan 564.168,70 TL'nin ödenmesini talep ettiğini, ancak, bu talebin hukuka aykırı olduğunu, TBK'nın konu özelinde ilgili 97. Maddesi doğrultusunda, somut durumda karşılıklı borç yükleyen dava konusu eser sözleşmesi kapsamında ve açıkladıkları hususlar üzerine, kendi borcunu yerine getirmemiş olmasına rağmen müvekkilinden sözleşme gereği edimlerini ifa etmesi beklemesi ve buna bağlı olarak müvekkilinin edimlerini ifa etmediğini iddia ederek haksız bir şekilde avans iadesi talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira, işi süresi içerisinde yaparak hakkedişini almak isteyen müvekkilinin hakkedişine kavuşamaması, işin minimum 440 gün daha sürecek olması nedeni ile çalışanlara ödeyeceği maaş ve diğer harcama kalemlerinin artması ve süreç içerisinde malzeme birim fiyatında yaşanan artış, müvekkilin sözleşmeden beklenen menfaatlerine halel getirdi; böyle bir durumda, müvekkilinden avans iadesi talep edilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, davacının kendi üzerine düşen iş birliği yükümlülüğünü yerine getirmediği halde tazminat istemesinin kabul edilemeyeceğini, davacının sözleşmeye istinaden cezai şart talep etmesinin de kötü niyetli ve haksız olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği --------- D. İş dosyası kapsamında alınan raporun müvekkilin haklılığını ortaya koyduğunu, sözleşmeden dönülmesi nedeniyle müvekkili şirketin menfi zararlarının da bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesi ve bunların da varsa davacının alacağından takas mahsup edilmesi gerektiğini belirtmiş olup, davanın reddine, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte ise müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların tespiti ile davacının talep ettiği alacağından takas mahsup edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Asıl dava, hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan asıl dava ve birleşen ----- sayılı dosya yönünden eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali , birleşen ----sayılı dosyada taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.Mahkememizce yapılan yargılama da dosyaya ------- D.iş sayılı dosyası celp edilmiş taraflar arasında akdedilen sözleşme, eser sözleşmesi hakediş belgeleri , dosya içerisine alınmış, bilirkişi heyetine mahallinde keşif yaptırılmış, bilirkişi heyetinden yargı denetimine elverişli bilirkişi raporu alınmıştır.Asıl davada davacı ile davalı arasındaki hukuki uyuşmazlık davacı ile davalı arasında --- tarihinde akdedilen -----hizmet binaları tarihi taşıyıcı sistem yenilenmesi- restorasyon işi ve ek hizmet binası tadilat-onarım işleri sözleşmesine istinaden davacı ----- iş veren davalı ------- yüklenici olduğu, davalı yüklenicinin sözleşmeye konu edimleri teknik şartnamede istenildiği şekilde ifa etmeyi yüklendiği, tadilat onarım işlerinin uygulama projesi teknik şartname birim fiyat teknik listesi kapsamındaki yapısal çelik , cephe askı sistemi, çelik çatı işleri imalatlarının yapım işi olduğu, teknik şartnamede istenilen belgeler ve sertifikaların eksiksiz olarak sözleşme öncesi işverene teslim edileceği işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek inceleme yapmak teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu ve yüklenicinin bu aşamada malzeme fiyatlarına oluşabilecek değişmeler ve hakedişe esas alınacak birim fiyatlarını değiştirmeyeceği, işin miktarında artış olması durumunda yüklenicinin fiyat farkı talebinde bulunamayacağı ve sözleşmenin türünün sabit birim fiyatlı sözleşme olup toplam sözleşme bedelinin 4.414.275,00 TL olduğu , uyuşmazlığın tarafların edimlerini tam olarak ifa edip etmediği, davalı tarafından fesh edilen sözleşmenin haklı fesih olup olmadığı ve tarafların sözleşmenin feshinde kusurlu olup olmadığı hususlarında olduğu görüldü.Asıl dava bakımından;------ eser sözleşmesindeki eksikliklerin tespitleri için talepte bulunulmuş ve buna dair mahallinde yapılan keşifte eksik imalatlar tespit edilmiş ve buna göre rapor tanzim edilmiştir.Davacı firma tarafından davalı yükleniciye üstlenilmiş olduğu edimleri ifa etmesi yönünden 29/11/2021 tarihli ihtarname gönderildiği, davalı yüklenici tarafından 07/12/2021 tarihli cevabi ihtarname ile sözleşmenin feshini bildirdikleri, davacının talebinin sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle yükleniciye verilen avansın iadesi yönünde icra takibi başlatıldığı, icra takibine davalı yüklenicinin süresinde itiraz ettiği ve davacı işveren tarafından 500.000,00 TL asıl alacak 51.780,82 TL işlemiş faiz yönünden takip başlatıldığı takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine yasal süre içerisinde itirazın iptaline ilişkin açılan davada davaya dayanak olan taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin 7. maddesine dayanıldığı, mahkememizce tüm belgeler toplatılmış, dosya üzerinde bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış ve aldırılan bu raporlar edimlerin tam olarak ifa edilip edilmediği gecikmenin hangi taraftan kaynaklandığı davalı tarafından sözleşmenin feshedilmesinin haklı olup olmadığı hususlarında rapor aldırılmış taraflar arasında akdedilmiş olan 08/10/2020 tarihli taşeronluk sözleşmesinin 8.1 ve 8.2 maddelerindeki hükümlere göre sözleşmenin yürürlülüğü sözleşmenin imzalanması avansın ödenmesi ve onaylı projelerin teslimi ile başlayacağı ve yüklenicinin yürürlülük tarihinden itibaren 240 günde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getireceği iş verenden kaynaklanan gecikmelerin sözleşme süresine ilave edileceği, sözleşmenin 3.5 nolu maddesinde işin yapılacağı yeri ve çevresinin gezmek inceleme yapmak teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu , davalı yüklenicinin sözleşmeyi fesh etmede davacı iş verenin yapması gerekli işlemleri yapmadığı bu nedenle sözleşme gereği edimleri yerine getirmediğinden dolayı işin teslim süresinin uzadığı, eserin niteliği gereği sözleşmede kararlaştırılan sürelerde yüklenici tarafından eserin teslim edilmediği ancak eserin tarihi eser mahiyetinde olması bir takım idari işlemlerin bulunması ayrıca takibi gereken işlerin bulunması nedeniyle zımnen de olsa işveren tarafından sürenin uzatıldığı, ancak davalı tarafın uzayan süre içerisinde birim fiyatlarındaki değişimler nedeniyle ek fiyatlandırmalar talep ettiği yüklenicinin talebinin iş veren tarafından reddedildiği ve davalı yüklenicinin bu nedenlerle sözleşmeyi haklı olarak feshettiği görülmüştür. Sözleşmenin 7. maddesinde avans verilmesi başlığı altında yükleniciye banka avans mektubu karşılığında avans ödemesinin yapılacağı yüklenicinin 12 ay süreli 2 milyon tutarındaki banka avans mektubunun işverene teslim ettikten sonra işveren yükleniciye 7 iş günü içerisinde avans ödemesini yapacağı, yüklenicinin bu avans tutarı karşılığında işin yapım metodunda belirtilen ve iş sırasında ve iş kademelerindeki miktarlarından az olmamak kaydıyla şantiyeye getirilen mamul ürüne göre sözleşmede belirtilen termine uygun olarak iş veren tarafından yükleniciye teminat mektubunun iade edileceği , cephe askı sistemlerinin tamamlanması ile 500.000 TL tutarında avans teminat mektubunun bu işin tamamlanması halinde yükleniciye iade edileceği, 07/04/2023 tarihinde bilirkişi heyeti tarafından mahallinde yapılan keşifte mevcut durumu itibariyle dava konusu işin yapımı için yeniden ihaleye çıkıldığı ve dosya kapsamında yeni firmanın işe ne zaman başladığı ne kadar süredir işe ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, sözleşme kapsamındaki çelik cephe askı sistem imalatlarının yapılmış olduğunun tespit edildiği, --------D.iş sayılı gelir tespit dosyası ile işin %22 seviyesinde olduğunun belirlendiği, sözleşmede gösterilen 490.470 tonluk miktarın 106.9 tonluk kısmı olduğu ve işin %22'sine tekabül ettiğinin belirlendiği ve tarafların kusur değerlendirilmesinde sözleşmenin fesih edilmesinde davalının kusuru olmadığı gibi davacının da kusurunun olmadığı, zira sözleşme konusu işin yapım süresinin davacının da tahmin edemeyeceği düzeyde uzamış olduğu ve davalının da bu nedenle sözleşmeyi feshettiği, işin bitilmesi yüzdesine göre ve sözleşmenin 7. Maddesi kapsamında iş verenin avans olarak vermiş olduğu 500.000 TL'yi davalı tarafın iade ile yükümlü olduğu bu nedenle -------- sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali le takibin 500.000 TL ana para 1.109,59 TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamına fazlaya ilişkin istemin de reddine, avans bedeli sözleşme ile kararlaştırıldığından alacak likit kabul edildiğinden hükmolunan alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.Mahkememizin birleşen -------sayılı dosyasında da aynı sözleşme kapsamında tarafların edimlerini ifa edip etmediği ve hangi tarafın kusurlu olup olmadığı konusunda mahallinde yapılan keşif , D.İş dosyası dosyaya sunulan belge ve bilgilerle bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor kapsamında ve taraflar arasındaki mail ve yazışmalar da değerlendirmeye alınarak davacının 450.000 TL'lik fazla ödeme tutarının iadesi talebi ile açılan davada taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7. Maddesinde ---------- avans ödemesinin davacı şirket tarafından davalı şirkete ödendiği, avans ödemesinin ödendiğine ilişkin dekontun mahkemeye sunulduğu, mahallinde yapılan keşifte eserin %22 'ye tekabül eden kısmının bitirildiği, davacı tarafça sözleşmenin fesih edilmesi nedeniyle davalıya ödenen avans bedelinin davacıya iadesinin gerektiği zira aynı sözleşmenin 3.5 maddesinde işin uzama süresinde birim fiyatlarında meydana gelen değişme sebebiyle artış yapılmasının mümkün olmayacağının belirlendiği, bu nedenle fazla yapılan ödemenin hakediş ödemeleri de nazara alınarak iadesinin gerektiği bu nedenle ------ sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına sözleşme ile alacak belirlendiğinden ve alacak hükmolunan alacak likit olduğundan %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilen --------- sayılı dosyasında davacı işveren davalı yükleniciden taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesine istinaden mahrum kalınan kar ve davalı tarafın sözleşmeyi fesih etmesi nedeniyle mahrum kalınan kar ve cezai şart talebinde bulunulduğu ve yine asıl ve birleşen dosyalarda talep edilen kısma ek olarak avans iadesi talebinde bulundukları, davalının sözleşmeyi fesih etmekte kusurunun bulunmadığı ve sözleşmede feshi haklı olmakla kar mahrumiyeti ve cezai şarta davacının hak kazanamayacağı davacının geriye kalan fazla ödeme tutarını iadesine ilişkin olarak da davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 612.000 TL alacağı bulunduğu ve bu alacağın 07/12/2021 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilinin gerektiği, davalının düzenlenmiş olduğu fatura bedelinin tutarından daha fazla iş yaptığı hususu Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan keşif ve mahkememizce yapılan keşifte tespit edilememiş olmasından dolayı mahsup talebinin yerinde olmadığı zira davalının davacıdan davacının da kusurunun olmaması sebebiyle sözleşme süresinin 6 aylık uzamış kısmı için çalıştırdığı işçilere ödemiş olduğu bedellerin tazminini talebe hak kazanamamış olduğu bu nedenle ve davalının mahsubunu talep ettiği zararlar da menfi zarar niteliğinde bulunduğundan davalının sözleşmeyi ileri olarak fesih etmiş olması nedeniyle menfi zararının tazminini edemeyeceği ve bu nedenle davalının da mahsup talebinin de yerinde olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl dava yönünden;
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile -------- Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 500.000,00 TL ana para 1.109,59 TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Hükmolunan alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Mahkememizin birleşen ------ sayılı dosyasında davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ----- sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 450.000,00 TL asıl alacak 998,63 TL işlemiş faiz alacağı üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Hükmolunan alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Birleşen dava ---------sayılı dosyasında mahrum kalınan kar ve cezai şarta ilişkin talebin reddine,
10.000,00 TL asıl alacağın 07/12/2021 tarihinden itibaren 602.168,07 TL 'yi ıslah tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Mahsuba ilişkin talebin reddine,
3-Esas davada alınması gerekli 34.230,79 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 6.664,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.566,65 TL'nin davalıdan tahsiline hazineye irad kaydına,
4-Esas davada avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 79.166,44 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Esas davada avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Esas davada davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 6.744,84 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Esas davada davadan önce gidilen arabulucuklukta devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.416,79 TL'sinin davalıdan, 143,20 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
8-Esas davada davacı tarafından sarfedilen 52.792,70 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 47.946,33 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 4.846,36 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Birleşen ------ esas sayılı dosyasında alınması gerekli 30.807,71 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 5.997,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.809,98 TL'nin davalıdan tahsiline hazineye irad kaydına,
10-Birleşen ------- esas sayılı dosyasında avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 78.490,41 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Birleşen ----- esas sayılı dosyasında davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 6.078,43 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Birleşen ------ esas sayılı davada davacı tarafından sarfedilen 390,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 354,19 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 35,81 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
13-Birleşen ----- esas sayılı dosyasında alınması gerekli 41.817,20 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 204,93 TL ve yargılama esnasında yatırılan 10.300 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.504,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 31.312,27 TL'nin davalıdan tahsiline hazineye irad kaydına,
14-Birleşen ------- esas sayılı dosyasında avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 95.825,21 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
15-Birleşen----- esas sayılı dosyasında reddedilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
16-Birleşen ----- esas sayılı dosyasında reddedilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
17-Birleşen ------ esas sayılı davada davadan önce gidilen arabulucuklukta devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.416,79 TL'sinin davalıdan, 143,20 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
18-Birleşen----- esas sayılı dosyasında davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 297,13 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
19-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/10/2024