T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2013/657 Esas
KARAR NO: 2018/343
DAVA: Alacak
KARAR TARİHİ: 04/04/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili Şirketin, bir eğitim kurumu olduğu, davalı şirket ile aralarında imzalanan 26.08.2005 tarihli sözleşme ile davalı tarafından gencilerinin 2005 yılında .......yaz okullarına gönderilmelerine ilişkin organizasyonun terör eylemleri nedeniyle iptal edildiği, ancak peşin ödenmiş meblağların iade edilmemiş, mukabilinde herhangi bir fark ödemeksizin müvekkilimiz kurum örgencilerinin 2006 yılında yaz okullarına gönderilmeleri kararlaştırıldığına, bu kapsam da .......öğrenci velileri ile davalı arasında hak devir sözleşmeleri imzandığını, ayrıca 2005 yılından herhangi bir devri olmayan ancak, bedeli karşılığında 2006 yaz okuluna katılmak isteyen öğrencilerin organizasyonunu da davalı şirketin üstlendiğini, müvekkili kurumun edim ve taahhüdü; kurum bünyesindeki okulların öğrencilerine yönelik 2006 yılı yaz okulu organizasyonunun davalı şirket tarafından gerçekleştirilmesi olduğu, davalının edim ve yükümlüğünü ise ....... bünyesindeki öğrencilerinden 2005 yılında hakkı bulunanlar ile 2006 yaz okulu organizasyonuna katılmak isteyen ve bedelini ödeyen her öğrencinin İngiltere'de yaz okuluna katılmasını sağlamak suretiyle organizasyonun gerçekleştirmek olduğunu, ayrıca 11-16 yaş arasında ki öğrencilerin güvenliği açısından öğrencilerle birlikte........ bir öğretmen de yaz okulu süresince çocuklar ile birlikte olacak ve İngiltere'de konaklama masrafları davalı şirket tarafından karşılanacağı, ancak davalı şirket, edim ve taahhütlerine aykırı şekilde bir kısım öğrenciyi İngiltere1 ye hiç götürmediği, gerekli işlemleri yapmadığı, öğrencilerin ve velilerin havaalanından geri dönmelerine sebep olduğunu, İngiltere'ye götürdüğü öğrencilerin ise okul bedellerini İngiltere'deki yaz okullarına kısmen veya hiç ödemediğinden öğrenciler okuldan çıkarılma tehlikesi ile karşı karşıya kaldıklarını, bu acil durum karşısında .. tarafından davalı şirket in defalarca arandığını ve bilgi alınmaya çalışıldığına rağmen davalı şirket yetkilileri ve çalışanları tarafından .... ve velilerinin telefonlarına cevap veya bilgi verilmediğini, ilgilenilmediğini, bunun üzerine ........ 11-16 yaşlarındaki öğrencilerin zarar görmesini ve mağdur olmasını önlemek için İngiltere'deki yaz okulları ile irtibata geçtiğini ve yaz okulu yetkililerinin ödeme yapılmaması durumunda öğrencilerin okuldan çıkarılarak ülkelerine geri gönderileceğini bildirdiğini, bunun üzerine davalının ödemesi gereken 23.942,- İngiliz Sterlinini derhal ödeyerek öğrencilerin okuldan çıkarılmasını önlediklerini ve yaz okulunu tamamlamalarını sağladıklarını, öğrencilerin dönüş sırasında biletlerinin davalı tarafından ayarlanmaması sebebiyle 1 gece havaalanı otelinde kalmaları nedeniyle havaalanı öteline 290,- İngiliz Sterlin'i de öğrencilerin mağdur olmamaları için ......... tarafından ödendiğini, ......ayrıca davalı tarafından, bedeli ödendiği halde İngiltere'ye hiç götürülmeyen öğrencilerin velilerine de davalı firmaya ödedikleri toplam 45.190,- TL bedeli de geri ödediği ve veliler tarafından davalıya karşı her türlü talep ve dava hakları devir ve temlik sözleşmesi ile ..... ne devrettiklerini, ayrıca yine davalı tarafından ödenmemesi nedeniyle İngiltere'de öğrencilerin başında görevli olarak bulunan kurum öğretmeninin konaklama bedeli olan 935 İngiliz Sterlini de .......... tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalı şirket tarafından dolandırılan okul ve öğrencileriyle sınırlı olmadığı ard arda çıkan olaylarla kamuoyunun da gündemine geldiğini, davalı şirket yetkilileri hakkında ...Cumhuriyet Savcılığı'mn 2006/31214 soruşturma no.lu dosyası ile açılan savcılık soruşturmasının halen devam ettiğini, davalı şirket tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle işbu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, HUMK, TTK, BK, İİK ve sair her türlü mevzuat ile fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, 24.514,- Sterlini 17.07.2006 tarihinden itibaren fiili ödeme gönüne kadar geçecek süre için 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarının bir yıl vadeli aynı döviz mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte ve toplam 45.190 TL.nin ödeme tarihlerinden itibaren fiili ödeme gönüne kadar geçecek süre için 3095 sayılı yasanın 2/2.maddesi gereğince faizi ile tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı tarafça cevap dilekçesi verilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle alacak talebine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular duruşmalarda resen belirlenip uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Davacı tanığı .......T beyanında; "........ halen tebligat adresinde oturur, yemin ihtaratı yapıldı. Huzura alındı. Soruldu; Benim kızım..........itim kurumlarında şuanda lise 1 öğrencisidir. Okul özeldir. 2005 yılında kızım 6 sınıfta iken yaz tatilinde davalı şirket okulda bir seminer düzenleyerek yaz tatilinde yurt dışında İngltere Londrada yaz okuluna öğrebnci götürmek istediğini söyleyip şartlarını anlattı. Gidiş gelir bir öğrenci 1790 Paunttu. Burdan gidiş, vize işlemleri , uçak biletleri, oradaki konaklama , yeme içme , gezi, ve geri dönüş bileti bu fiyata dahildi. Bende kızımı göndermek istedim hatta ücreti 4 ve 5 taksitle ödedim. 2005 yılında Londrada terör olayları olunca bu program iptal edildi ancak davalı şirket aynı fiyata 2006 yılında yaz ayında bu anlattıklarımı gerçekleştireceğini belirtince ücretleri geri almadık. Hatta buna ilişkin davalı şirketle her bir veli arasında sözleşme imzalandı. 2006 yılı mayıs ayında davalı şirkete pasaportla ilgili diğer evrakları teslim ettik. Gidiş tarihinden 5 gün önce telefon ettim. Ancak bana pasaportta fotoğrafla ilgili problem olduğunu söyleyince ben yeniden fotoğraf götürdüm ve tekrar aradım. Bu kezde kızımın pasaportunbun İngiltere konsolosluğunda kaybedildiğini ve bu nedenle işlem yapılamadığını söylediler. Ben bunun üzerine İstanbul daki İngiltere konsolosluğuna telefon açtım bana kızımın pasportunu hiç bir şekilde 2006 yılında kendilerine vize işlemi için getirilmediğini , bu husustadaki bir başvuru olmadığını söylediler. En son vize işlemi için başvurunun 2005 yılında olduğunu anlattılar bu hususlada ilgili bana bir Email gönderdiler. Ben bu Maili davacı vekiline verdim. Bunun üzerine davalı şirkete baş vurdum. Ters davranışlarla karşılaştım bizi adeta şirketten kovdular. Kızımın pasaportunu ve ödediğim parayı istedim vermek istemediler. Kendilerine suç duyurusunda bulunacağı söyledim daha sonra kızımın pasaportunu davacı kuruma vermişler. Beni okuldan arayarak gidip pasaportu almamı söylediler. Ben ödediğim parayı ve kızımın pasaportunu davacı şirketten aldım , bu hususta davacı şirkete ibraname imzalyıp verdim. Davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir ödeme yapıp yapmadığını bilmiyorum" beyanında bulunmuş, tanığa 04.10.2006 tarihli devir ve temliknama ve ekinde ibraname okunmuş, içeriğin doğru olduğu, belge altındaki imzaların kendisine ve eşine ait olduğunu beyan etmiştir.
Davacı Tanığı .......; Benim oğlum bu yıl ..........kulundan mezun olmuştur, henüz lise kaydını yaptırmadım, ilk okul 5. Sınıfta iken 2005 yılında yaz tatili için davacı okulun önerisi ile davalı ......... ye bağvurduk. 1.790 Paund civarında parayı taksitli olarak ........eğitime ödemdim. makbuzları halen mevcuttur. Çocuğun yurt dışına gidiş , dönüş bileti, konaklama , vize işlemleri , yeme , içme ve gezi masraflarıda bu bedele dahildi. Ancak 2005 yıınd İngilterede bombalama olayları olunca bizim aynı şartlarla çocuğun 2006 yılı yaz tatilinde İngiltereye götürecekleri söylediler. Bunun üzerine biz paramızı geri iade almadık. 2006 yılını bekledik. 2006 yılı mart yada nisan ayında .........uluna gittik. 2005 teki başvuruların geçerli olduğunu , aynı fiyat ve şartla öğrenbcilerin tatilke götürüleceği söylenerek yeni başvurularda kabul edildi. Bizden çocuklarla ilgili fotoğraf ve bazı belgeler istendi. Biz bunları götürüp direk ......... Eğitim .. Ltd ye verdik. Temmuz ayı ilk haftası davalı taraf bir kokteyl düzenleyerek tüm işlemlerin tamma olduğunu , 9 Temmuz itibari ile çocukjların geziye götürüleceği söylendi. Daha önceden pasapportların bize verilmesi gerekiyordu, hafta içinde verilecekti. Vermediler. Kokteylde söylendiği müzere 9.7.2006 tarihinde biz ..........ulunda hazır bulunduk ancak davalı taraftan kimse gelmedi. Dolayısı ile benim çocuğum yurt dışına çıkmadı, bize bir kısım pasaportların kayboldu, bir kısmının vize işlemleri tamamlanmadığı şeklinde sorunlar olduğu söylendi. Banada çocuğumun pasaportunun kaybolduğu söylendi. Biz davalı şirketin iş yerine gittik. Daha önceden bizimle muhattap olan yetkililerin orda olmadığını gördük. yukarda her ne kadar pasaportkların bize verilmesini gerektiğini söyledimse de aslında çocukların pasaportların pasaportlarını biz veliler çıkartıp davalı tarafa vize için vermöiştik. Onların vize işlemini hallettikten sonra pasaportları geri iade etmeleri gerektiğini söylemek istedim. Daha sonra yaptığım araştırmada benim oğlum hakkında herhangi bir vize işlemi için başvuru dahi yapılmadığını öğrendim. Seyehat tarihi geçtikten sonrda davacı okul araya girince oğlumun pasaportunu geri iade aldım, davacı okuldan teslim aldım. Paramı halen geri alamdım. Ancak başlangıçta aracı olduğu için mağdur olan velilerin parasını ........ ödedi. Bizde davalıdan alınacak hakkımızı davacıya devrettik davalı şirket hakkında Savcılığıa suç duyurusunda bulunduk, sonucunu bilmiyorum, henüz bana birşey gelmedi , davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir ödeme yapıp yapmadığını bilmiyorum" beyanında bulunmuş, 28.09.2006 tarihli devir ve temlikname ile ekindeki ibraname altındaki imzanın kendisine ait olup içerik olarak doğru olduğunu beyan etmiştir.
Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar ibtaz edilmediğinden davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde bilirkişi heyetinden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez 26/10/2010 tarihli bilirkişi raporu, kök rapora itirazların karşılanması için 06/08/2012 tarihli bilirkişi kök raporu tanzim ettirilmiştir.
Taraf defterlerinin yeniden incelenmesi için gün tayin edilmiş, davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarının ibrazı için ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiştir.
Belirlenen inceleme gününde davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar ibraz edilmemiş, davacı tarafın defter ve kayıtları incelenmek suretiyle yeni bir bilirkişi heyetinden dosyada mübrez 13/11/2017 tarihli bilirkişi heyet raporu tanzim ettirilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının kendi iktidarında bulunmasına rağmen kendi defterlerini ibraz külfiyetini yerine getirmediği, dosya kapsamı ve davacı defterlerinin incelenmesine binaen davacının davalıdan velilere ödenen tutar olan 45.750,300 TL ile yurt dışı dil okuluna ödenen 23.292,00 Sterlin karşılığı kadar alacaklı olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yapılan yargılama sonunda toplanan tüm deliller ile denetlenip benimsenen ve somut olaya uygun görülen bilirkişi raporundaki gerekçeler ve hesaplamalara göre;
Davacı ile davalı arasında 2005 yılında okul öğrencileri için İngilterede yaz okuluna öğrenci gönderme konusunda anlaşma sağlandığı, ancak aynı yol İngilteredeki terör eylemleri nedeni ile organizasyonun 2006 yılına ertelendiği, ve bu hususta dosyada mevcut 26.08.2005 tarihli sözleşmenin imzalandığı, ancak davacı okulun öğrencilerinden 9 kişinin davalıya ödeme yapmalarına rağmen hiç götürülmedikleri , dava dışı öğrenci velilerine yapılan ödemeler için velilerine farklı tarihlerde 45.190 ,TL yapmış oldukları ödemelerin davacı okul tarafından iade edildiği ve temliknameler alındığı ,bu hususun davacı defterlerinin yapılan incelemesi ile de sabit olduğu,davacı tarafından 29.09.2006 tarihinde 25.550,00TL,04.10.2006 tarihinde 10.100,00 TL 18.10.2006 tarihinde 5.050,00 TL ,08.11.2006 tarihinde 4.490,TL ödemeler yapıldığı, edimini yerine getirmeyen davalının aldığını iadesi gerektiği ve taraflar tacir olmakla her bir ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiği, yine davacı tarafından okul öğrencilerinin bir kısmının sözleşme gereğince İngilteredeki .. ....... okuluna gönderildikleri ancak bu okula davalının ödeme yapmaması nedeni ile davacı tarafından 17.07.2006 tarihinde 23.292,00Sterlin ödemenin yapıldığı bu hususunda Mali müşavir bilirkişi raporu ve davacının usulüne uygun tutulan defterlerinin incelenmesi ve HMK 222 maddesi gereğince belirlendiği ,bu miktarın dava dışı İngilteredeki Eğitim Kurumu na sadece davacı tarafından bir ödemenin gerçekleştirildiğine dair yazısı ve davalı tarafından bir ödeme yapılmadığının davalı şirket yetkilisinin Ağır Ceza Mahkemesinde verdiği ikrarı ile anlaşılmakla bu miktarında ödeme tarihinden itibaren 3095 S.Y nın 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek ve fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere
Davanın Kısmen kabülü ile,
23.292,00 Sterline 3095 sayılı yasanın 4A maddesi gereğince bu deviz cinsine kamu bankalarının bir yıllık mevduatına uyguladığı faiz oranı uygulanmak sureti ile fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Bu talebe ilişkin fazlaya ilişkin istemin reddine,
Talep ile bağlı kalınarak 25.550,00 TL 'ye 29/09/2006 tarihinden, 10.100,00 TL'ye 04/10/2006 tarihinden, 5.050,00 TL'ye 18/10/2006 tarihinden, 4.490,00 TL'ye 08/11/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
1-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 12.015,55 TL harçtan, peşin alınan 1.509,34 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.506,21 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan başvurma ve peşin harç toplamı 1.522,44 TL' nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafça yapılan 3.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 381,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.581,50 TL nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Davalı giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 16.503,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..