T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1144
KARAR NO: 2020/234
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/10/2016
KARAR TARİHİ: 17/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP : Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesini özetle ; Davacı şirketin -------------- adresinde ------------ olarak faaliyet göstermekteyken faaliyet gösterdiği arsanın kira sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle ---------- tarihinde bayilik faaliyetinin sonlandırıldığı, taraflar arasında ------ tarihinde yapılan mutabakata göre davacı şirketin ----------- borçlu bulunduğu, ancak bu mutabakattan sonra davacı şirket tarafından gerek vadesi gelen fatura bedellerinin ödenmesi ve gerekse nakden - senet karşılığı yapılan ödemeler sonucunda davacı şirketin davalıdan -------- alacaklı duruma geçtiği, alacağın tahsil edilmesi amacıyla ---------Noterliği vasıtasıyla ihtarname gönderildiği, ancak iş bu bedelin ödenmemesi nedeniyle-------asıl alacak ve --------- işlemiş faiz olmak üzere toplamda --------alacağın tahsili için davalı aleyhine --------- İcra Dairesinin------------- sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, iş bu takibe itiraz edilmesi sonucunda takibin durduğu belirtilerek, itirazın iptali, takibin devamı ile %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesini özetle ; Taraflar arasındaki ----------- tarihli sözleşmenin 21. Maddesinde ve bayilik sözleşmesinin 25. Maddesinde ------------- mahkemelerinin yetkili olduğu belirtildiğinden, öncelikle davanın yetki nedeniyle reddine, aksi halde taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sözleşmenin süresi sona ermesi nedeniyle son bulduğu, bu sözleşmenin sona ermesi nedeniyle, -------------- davacıya verilen ----------- davalı tarafa iadesinin gerektiği, ancak bir kısım menkul malların iade alınmasına rağmen büyük bir kısmının iade alınamadığı, müvekkilinin uhtesinde bulunan ---------- teminatında nakit teminat olduğu ve davalı şirketin alacaklarının teminatı olması sebebiyle iade edilmediği, davacı tarafın --------edilen emtiyaları teslim etme yükümlülüğünün bulunduğu, sözleşmenin 2. Maddesinde teslim edilmeyen hergün için ------ cezai şartın belirlendiği, sözleşmenin sona erdiği ---- tarihinden -------- sürenin sonu olan ----- tarihinden bir gün sonrası olan ------- tarihi ile cevap dilekçesinin sunulduğu tarih arasındaki geçen sürenin --------- olduğu ve dolayısıyla ---------- cezai şart alacağının ---------- olduğu ve teslim edilmeyen -------bedelleri ile , cezai şart tutarlarının hesaplanması sonucunda bulunacak alacak miktarının takas - mahsup yapılması taleplerinin mevcut bulunduğu belirtilerek, öncelikle dosyanın Nöbetci ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, aksi halde iade alınamadığı belirtilen ---ve -------- ilişkin alacak ve cezai şart alacağının takas ve mahsup edilmesini talep etmiştir.
---------İcra Dairesinin ---- sayılı dosyasının incelenmesinde, toplam ----------miktarı yıllık %10.50 avans faiz uygulanmasıyla) 'lik davalı aleyhine ----------- nedeniyle ihtarnameye rağmen ödenmediği belirtilen cari hesap alacağının tahsili talepli takip başlatıldığı, davalı tarafça süresi içerisinde iş bu takibe itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı vekilince cevap dilekçesinde ileri sürülen yetki itirazının ------- tarihli celsede karara bağlandığı ve her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede --------- Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmişse de, sözleşmenin imzalandığı tarihte 1086 HUMK hükümlerinin uygulandığı, 17. Maddede yetki sözleşmesinin davalının ikametgahı mahkemesinin yetkisini ortadan kaldırmayacağı nazara alınarak yetki ilk itirazının reddine karar verildiği ve yargılamaya devam olunduğu anlaşılmaktadır.
Yargılama devam ederken, davalı vekilince uyap sisteminden gönderilen beyan dilekçesinde dava dilekçesinde belirtilen ------------olarak değiştirildiği belirtilmiş ve taraf değişikliğinden sonra düzenlenen yeni vekaletname dosyaya ibraz olunmuştur.
Taraflar arasındaki--------- yılında düzenlenen --------------- için ----ve ---------- dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
Dava dilekçesine ekli ---------- Noterliğince çekildiği anlaşılan ---------- tarihli cari hesap alacağının ödenmesi talepli ihtarnamede davacının davalıdan -------------- alacaklı olduğu belirtilerek, iş bu alacağın öncelikle tamamının ödenmesini, mümkün görünmediği takdirde her türlü itiraz ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla elektronik postayla davacıya bildirilen 2. El fiyatlarınında düşülmek suretiyle geriye kalan miktarın ödenmesinin talep edildiği, iş bu ihtarnamenin tebliğ edildiğine dair mazbatanın dosyamız arasında bulunmadığı, ancak davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde de iş bu ihtarnamenin davalı tarafa tebliğ tarihinin ---------- olduğu yönündeki beyanı mahkememizce nazara alınmıştır.
Davaya konu ---------- bulunduğu yerle ilgili olarak, dava dışı ---------- tarafından davacının da muhattaplara --------- sözleşmesinin sona erdiği tarih olduğu belirtilen,----------- tarihinde tahliye edilerek, tesliminin, tahliye ve teslimden sonra işletme ruhsatı ve lisansınında kira tarihinden sona erme tarihinden yedi gün içerisinde kendilerine devrinin talep edildiği ---------- tarihli ihtarnameden anlaşılmaktadır.
Mahkememizce tarafların sunduğu delilleri ve ticaret kayıtlarının incelenmesi için mali müşavir bilirkişi ----- rapor tanzim edilmesi istenilmiş ve düzenlenen ------ tarihli raporda, davacının iddia ettiği, -----------davalı kayıtlarında mevcut bulunduğu, ancak -----------nakit teminatın davacı aleyhine mahsup edilmesi nedeniyle bakiye ------------ borçlu olduğu, gerçek borcun tespiti için --------alan tarafından teslim alınan malzemelerinin iade edilenlerin tespiti ile iade edilmeyen ve diğer iade edilenlerin 2. El -------malzemesi fiyat tespitinin yapılmasının gerektiği ve ---------cezai şartında yerinde olup olmadığının sektör bilirkişisi tarafından incelenmesi gerektiğinin belirtilerek, kök rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizce, --------- mühendisinin katılımıyla bilirkişi heyeti oluşturulmuş ve kök rapordaki eksiklikler ile tarafların itirazlarının incelenerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, düzenlenen raporu özetle ; davacının cari hesap ve ------------teminattan kaynaklı bakiye alacağının ----- alacağının bulunduğu belirtilmiş,-------- hesaplanan cezai şart alacağının koşullarının oluşup oluşmadığı ise mahkemenin takdirine bırakılmıştır.
Davacı tarafça, davalı aleyhine başlatılan takipte, işlemiş faiz talebinde bulunması, yukarıda belirtilen ve dava dilekçesi ekli ihtarnamenin tebliğ edildiği hususunda davalınında kabulünde olması nazara alınarak, işlemiş faiz yönünden de inceleme yapılabilmesi için bilirkişiden ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş , düzenlenen ek raporda, --------------malzemeleri ile, sözleşme ve tutanaklar karşılaştırıldığında farklılıklar olduğu, bu malzemelerin ----- tanesinin sözleşme ve tutanaklarda teslim edildiği, iş bu ---- malzemeden --- tanesinin 2. El değerinin olduğu ve bu bedelinde ------- kısmının davalının beyanlarına uyduğu, -----------olarak verilen malzemelerin sökümünün ------------sözleşmesinin ------- maddesi kapsamında davacıya ait olduğu, ancak söküm işleminin gerçekleştirilmediği, bu nedenle bir kısım malzemelerin teslim edilirken, sökümü tamamlanmayan, ----------- teslim edilemediği, bu nedenle
davacının cari hesap ve -------- teminattan kaynaklı ------- cari hesap alacağının bulunduğu, davalının beyanı nazara alınmak suretiyle ------ tarihinden -------- tarihine kadar geçen süre içerisindeki faizinde ---------- olabileceği, takas mahsup işlemininde takdiri mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Dava taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağının tazmini için başlatılan icra takibine yönelik yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve ihtarnameler incelenmiş olup , -------------------- sözleşmesinin 1-g maddesinde ''İş bu sözleşme ile verilen malzeme ile techizat ------depolaması ve satılması için kullanılacağından, ------alan malzeme ve techizatın tesisinden kullanılmasından ve sökülmesinden mesuldür, --------- alan malzeme ve teçhizatın şirkete iadesine kadar bununla ilgili olarak lüzumlu tedbirleri almakla ve yürürlükteki kurallara uymakla yükümlü olduğu gibi malzeme ve teçhizatla ilgili olarak doğacak yükümlülüğün kendisine ait olacağını kabul eder.''
F : Şirket her zaman ------------alana yazılı ihbarda bulunarak iş bu sözleşmeyi her an feshedebilir. Şirketin fesih için hiç bir sebep gösterme mecburiyeti yoktur ve ---------alanda iş bu feshin haksız olduğunu iddia ederek malzeme ve teçhizatı iadeden kaçınamaz veya fesih sebebiyle herhangi bir zarar / ziyan talep edemez. İş bu fesih ihbarının tebliğinden itibaren 15 gün zarfında ---------alan malzeme ve teçhizatı iyi halde şirkete iadeye mecburdur, nakliyat masrafları şirkete aittir ve hiç bir zaman rayiç bedelden yüksek olamaz.
Madde 2 : ----------alan F fıkrası uyarınca ''malzeme ve teçhizatın süresinde şirkete iade etmediği taktirde, şirketin bu malzeme ve teçhizattan istifade edememesinden dolayı, doğacak zarar ve ziyanına mahrum kalacağı kâra ve mezkur malzeme ve teçhizatın iadesinin temini için şirket tarafından sarf olacak tutara karşılık olarak teslim süresinin geçmesinden itibaren malzeme ve teçhizatın fiilen teslimine kadar geçecek her gün için şirkete --------- tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder.'' hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler ve bilirkişi raporları bir bütün olarak incelendiğinde, taraflar arasında iş bu sözleşmeler kapsamında farklı farklı kalemlerden oluşan malzemelerin ---------olarak davacıya verildiği, bu malzemelerin listesinin bilirkişi heyetincede incelendiği, ancak davalının teslim almadığını ileri sürdüğü bir kısım malzemelerle ilgili olarak sözleşme mevcut ise de , bir kısmının teslimine dair herhangi bir tutanak ve sözleşmenin bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen ------ tarihli sözleşmenin ------- tarihine kadar devam ettiği, bu sözleşmenin süresinin sona ermesi sebebiyle bittiği, sözleşmenin feshedilerek bittiğine dair davalı tarafça da , somut bir belge sunulamadığı, davalının gerek cezai şart , gerekse ---------malzemelerinin bedelleri gerekçe gösterilerek, ----- bedelli teminatı iade etmediği, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda ---------- alacağın davalı kayıtlarında mevcut bulunduğu, ----------malzemeleri ve bunların 2. El satış bedelleri nazara alındığında, toplam -----------malzemesi bedelinin ------ olarak hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda hesaplamanın yapıldığı, iş bu miktara %18 -----eklenmesiyle birlikte -----------tutarının ----- olduğu, ------- kayıtlı alacak tutarından bu miktarın tenzil edilmesiyle birlikte davacının cari hesap ve nakit teminattan kalan alacak tutarının ---------- olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da belirtilmiş olduğu üzere, dava dilekçesine ekli ihtarnamenin tebliğ edilmediği konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığından, davalı tarafın kendisine tebliğ edildiğini bildirdiği tarih nazara alınmak suretiyle, takip tarihinde geçen süre içerisinde yapılan hesaplamada işlemiş faiz --------- olarak hesaplanmış ve bu miktar hükme esas alınmıştır.
Davalı tarafça, cevap dilekçesinde de ileri sürmüş olduğu üzere, cezai şart yönünden takas mahsup talebi mahkememizce incelendiğinde, taraflar arasındaki sözleşmenin süresinin sona ermesi nedeniyle son bulması, yani herhangi bir fesih işleminin bulunmaması, taraflar arasındaki -------- --------------------- 1-f maddesinde cezai şartın koşullarının, 2. Maddesinde de cezai şartın miktarının belirtildiği, f maddesinde yer alan bilgilerden cezai şartın koşulunun oluşabilmesi için, sözleşmenin haksız fesih sonucunda sona erme koşuluna bağlandığı, ancak olayımızda iş bu şartın mevcut bulunmadığı anlaşılmakla, davalının cezai şart alacağınında oluşmadığı anlaşılmakla, ----- asıl alacak, ----- işlemiş faiz olmak üzere, toplamnda ------------- alacağa yönelik davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, asıl alacağın (alacağın likit olması nazara alındığında) %20'si oranında icra inkar tazminat bedelinide davalıdan tahsili ile fazlaya dair istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davalı tarafça --------- İcra Dairesinin ---- sayılı takip dosyasında -------- asıl alacak ve ------ olmak üzere --------- alacağa yönelik yapılan itirazın İPTALİNE, bu miktar nazara alınmak suretiyle takip tarihi nazara alınarak avans faiz işletilmek suretiyle takibin DEVAMINA,
2-Asıl alacağın ----------- %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
4-Harçlar kanununa göre hesaplanan 12.039,04 TL harçtan peşin alınan 2.906,45 TL harcın mahsubuyla kalan 9.132,59 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye iradına,
5-Karar tarihindeki avukatlık ücret tarifesi (kabul oranına) göre hesaplanan 20.692,93 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Karar tarihindeki avukatlık ücret tarifesi (ret oranına) göre hesaplanan 9.168,26 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.939,95 TL ilk dilekçe gideri , 2.203,10 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplamda 5.143,05 TL 'nin davanın kabul ve ret oranlarına göre hesaplanan 3.767,12 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde yatırılan gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca kullanılmayan kısmının, yatıran tarafa iadesine,
Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 17/06/2020