T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/219 Esas
KARAR NO: 2021/476
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/05/2019
KARAR TARİHİ: 23/06/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı -------- ---------akdedildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalı ---------- işyerinde ve/veya ileride açacağı işyerlerinde sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde satış hak ve imtiyazları tanındığını, anılan sözleşmeden görüleceği üzere diğer davalı ---- ------ yükümlülüklerden şahsen sorumlu bulunduğunu, tarafların akdi imzaları ile yürürlüğe koydukları Sözleşmenin başlangıcında belirtilen tarihten başlayarak-------- maddesi gereği, davalı tarafın sözleşmede belirtilen---- aykırı davrandığını ve belirlenen ---- miktarının çok altında ürün alımı gerçekleştirdiğini, bu hususun ---- sabit olduğunu, Davalı ile varılan anlaşma gereğince, müvekkil şirket tarafından davalı yana münhasır--- istinaden ödendiğini, bu ödemeye karşılık davalı ------Davalı tarafça--- borcuna aykırı davranılarak sözleşmeye aykırılık nedeniyle verilen ---- edildiğini, davalı ile yapılan tüm şifahi görüşmelere rağmen işbu bedelin ödenmemesi üzerine ---- başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış, vekilleri vasıtasıyda cevap verme süresinin uzatılması talebinde bulunmuşlar, ancak talepleri süresinde olmaması nedeniyle süre uzatım talepleri reddedilmiş, bu şekilde cevap dilekçesi vermedikleri gibi duruşmalarada katılmamışlar, vekilleri daha sonra vekillikten çekilmişdir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların ------- ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Celp edilen ---- tarafın sözleşmeye dayalı yatırım alacağına istinaden 30.000,00 TL asıl alacak ile 30,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.030,00 TL'nin davalılardan tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçlulara tebliğ edildiği, davalı-borçlular vekili tarafından takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davalının---- yapmış olduğu itirazın iptali ile % 20 icra inkar talebine yönelik olduğu görüldü.
Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, Davalı taraf incelemeye katılmadığı için davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde bilirkişiler------- inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ortak raporunda; Davacı, --- ödeyecektir. Sözleşme davalının yükümlülüklerine uymaması (ihlal etmesi} nedeniyle davacı------- tarafından süresinden önce sona erdirildiği (feshedildiği) veya davalı tarafından haksız olarak sona erdirildiği takdirde, davalı işbu ödeme tutarını davacıya iade etmekle (geri ödemekle) yükümlü olacaktır. kanaatimize göre; davalıların davacıya işbu tutarı iade etme yükümlülüğü altına girmeleri için, taraflar arasındaki sözleşmenin, ya davalı ----- --- nedeniyle davacı ---------tarafından süresinden ------- ---- davalı tarafından süresinden Önce haksız olarak sona erdirilmiş --- gerekmektedir. Ne var ki, dava dosyası içeriği incelendiğinde, taraflar ---- dolmasıyla kendiliğinden sona erdiği ve davacının da söz konusu ------ tarihinde icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır. Sözleşme, normal süresinin sona ermesi nedeniyle kendiliğinden sona ermiş olduğundan, davacının davalılardan 30.000,32 TL'lik tutarın iadeten tahsilini talebe hak kazanamadığını, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle, iddia ve talep ettiği gibi bir alacağının olmadığı kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmişlerdir.
HMK 281/3 maddesi gereğince itiraz doğrultusunda ve dosyada bulunan rapor -------- yeminli mali müşavir bilirkişi, sözleşme -hesap uzmanı bilirkişisi---- bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ortak raporunda; Taraflar arasında imzalanmış sözleşmeye göre; davalı tarafın, üç yıllık süre içinde sözleşmede yer alan--- durumunda -- sürede, sözleşmenin ---- "---yer alan şartları yerine getirememiş olduğu, davalının sözleşmede taahhüt --- gerçekleştiremediği ve ihlale düştüğü dosya kapsamındaki belgelerden anlaşıldığı, Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin niteliği göz önünde ----- baştan bir defaya mahsus ----- ödenecektik hükmünde yer alan ------ ödendiğinin tespiti doğrultusunda, ----- kararlaştırılmış olmasına rağmen Davacı'nın işbu davaya konu icra takibiyle 30.000,00 TL talepte bulunması sebebiyle, Yukarıda detaylı olarak da açıklandığı ----- kanaatin aksine taraflar arasındaki söz konusu hükümlerin Genel İşlem Şartı kapsamında ------- görüşündeki gibi sözleşmeye aykırı olacak şekilde---- alan anılan hükümlerin içerik denetimi açısından----söz konusu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil--------- müteselsilen sorumlu olduğu,------ takip dosyasına ilişkin yapılan incelemede davacının davalılara------ ödemesinin tespit edilmesi , ----- edebileceği, İcra Takibinde de buna uygun olarak 30.000,82 TL talep edildiği tespiti ile; Dava konusu icra takibinde talep edilen miktarların inceleme ve değerlendirmeler ile uyumlu olduğu. Davacı yanca talep edilen alacağa ilişkin temerrüt halinin ancak Davalı yandan talep ile oluşacağı ve dosya kapsamında İcra Takibi öncesinde Davacı yanca yapılmış herhangi bir bildirim ve talep olmadığı görüldüğünden Temerrüdün İcra Takibi itibariyle gerçekleştiği kanaati ile. Davacı yanca İcra Takibinde talep edilen 30.00 TL İslemiş faizin iptali gerektiği görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkin olup, tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, Davalı taraf incelemeye katılmadığı için davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde bilirkişilerce inceleme yapılmış olup, -------------- heyetince düzenlenen dosyada mübrez denetime açık olan rapor da dikkate alınarak, taraflar arasında imzalanmış sözleşmeye göre; davalı tarafın, --------- ulaşamaması durumunda beş yıllık azami sürede, ------ ---- gerçekleştirme yer alan şartları yerine getirememiş olduğu, davalının sözleşmede taahhüt ettiği satış kotasını gerçekleştiremediği ve ihlale düştüğü dosya kapsamındaki belgelerden anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin niteliği göz önünde bulundurulduğunda---- baştan bir defaya mahsus münhasır satış ve reklam bedeli---- hükmünde yer alan Münhasır ------- fatura karşılığında davalı'ya ödendiği, taraflar arasındaki söz konusu hükümlerin Genel İşlem Şartı kapsamında Geçersiz sayılamayacağı sözleşmeye aykırı olacak şekilde--- yorumlanamayacağı, sözleşmede yer alan anılan hükümlerin---- Davalılardan ...--- söz konusu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil ---- takip konusu tutardan müteselsilen sorumlu olduğu, ----- sayılı takip dosyası ile yapılan icra takip dosyasına ilişkin yapılan incelemede davacının davalılardan --------- ve kayıtların incelenmesi ile tespit edildiği, ---- edebileceği, kanaatine varılarak, takip öncesi temerrüt ihtarı bulunmadığından davanın kısmen kabul kısmen reddine, Davalıların ----. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 30.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip şartlarındaki hali ile aynen devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid olduğundan Davalıların İİK 67/2.mad. gereğince asıl alacak olan 30.000,00 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkumiyetine davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile,
Davalıların ----- dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 30.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip şartlarındaki hali ile aynen devamına, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davalıların İİK 67/2.mad. gereğince asıl alacak olan 30.000,00 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkumiyetine davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça yapılmış, 44,40 TL başvurma harcı, 512,84 peşin harç, 6,40 TL vekalet harcı olarak toplam 563,64 TL harç gideri ile tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 5.338,85 TL masraf olmak üzere toplam 5.902,49 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 5.896,59 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4------- uyarınca 4.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Alınması gereken 2.049,30 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 512,84 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,46 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davadan ----sonuç alınamadığı nazara alınarak, her ne kadar arabuluculuk ücretinin davalıdan alınıp hazineye irat kaydına karar verilmesi gerekiyorsa da, --- taratılmadığından; arabuluculuk ücretinin hazine tarafından dava ya da takibe konmakla muhtariyetine; davalıdan bu yoldan tahsil edilmesine,
7-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.