T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/399 Esas
KARAR NO: 2022/353
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı müvekkili ile davalı arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin kendisine ait iş yerinde kullanmak üzere davalıdan-------- satın aldığını, bedelinide kimi zaman nakden kimi zaman kredi kartıyla kimi zaman ise ileri tarihli çeklerle ödediğini, Müvekkilinin iş yeri ihtiyacına binaen davalıdan sipariş edeccği bir --- karşılık olmak üzere davalıya ----- tarihli ve keşide yeri ---. bedelli çeki imzalayarak teslim ettiğini, ancak iş bu çekin teslim edilmesinin ardından davalı tarafın, müvekkile sadece toplamda 8.880,66 TL'lik mal teslim ettiğini, sonrasında müvekkilinin, davalıdan çek bedelinin bakiye kısmı kadar mal teslim etmesini istemişse de davalı taraf işlerinin kötüye gittiğini gerekçe göstererek mal tesliminden kaçındığını, bununla birlikte müvekkilinin kendisine teslim edilmeyen mallar nedeniyle, davalı tarafından kendisine teslim edilen bir kısım malların bedelini ödemek kaydı ile söz konusu çekin kendisine iadesini talep etmişse de davalı tarafın buna da yanaşmadığını, müvekkilinin Çek'in bakiye kısmı olan 11.139,34 TL tutarında malı davalıdan teslim alınmadığından bu miktar yönünden davalıya borçlu olmadığını, davalı tarafın Çeki muhatap bankaya ibraz etmesi halinde Çek'in tamamının tahsil edileceğinden müvekiklinin 11.139,34 TL tutarında zararının söz konusu olacağını, ayrıca davalının iflasın eşiğinde olduğunu, davalıya yapılacak ödemenin varlığı halinde ödemenin geri alınmasının imkansız olacağını iddia ile müvekkilinin hesabında bulunan paradan dava konusu edilen Çekin bakiye kısmı olan 11.139,34 TL paranın Çeki ibraz edenlere ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ayrıca Çekin dava sonuçlanıncaya kadar ödenmemesi için ödeme yasağı konulmasına, haklı davalarının kabulü ile müvekkilinin davalı şirkete dava konusu çekin bakiye tutarı olan ---- nispetinde borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalıya TK'nun 35.mad. Göre usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya gelmedikleri gibi herhangi bir cevap dilekçeside vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle davacının davalıya vermiş olduğu Çek'den dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, taraflar arasında cari hesap ilişkisi olup olmadığı, davacının davalıdan ---- ürünleri aldığı, davacı tarafından alınan bu ürünlerden kaynaklı davalıya verilen ----nispetinde İİK 72.mad. Gereğince borçlu olmadığının tespitine ve Çek miktarı kadar ürün tesliminin yapılıp yapılmadığına yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, davalı taraf incelemeye katılmadığından, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Bilirkişi raporunda: Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin olduğu, İncelenen davacı şirkete ait ---- yılına ait yasal defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yaptırıldığı,--- yılına ait ----- tasdiki yasal süresi henüz gelmediğinden ---- kapanış tasdikinin yaptırılmadığı, davacının ---- defterlerinin delil niteliği taşıdığı,---- - tutanağının davalının ------ tarihinde T.K. 35. Maddesi gereğinde muhatabın kapısına yapıştırılarak tebliğ edildiği , davalı tarafın inceleme gün ve saatinde gelmediği gibi, defter ve belgelerini de inceleme gün ve saatin göndermediğinden davalı defter ve belgeleri üzerinde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı, Davacının yasal defter üzerindeki kayıtlarında davalı ---- çeki vermek suretiyle alacaklı duruma geçtiği, Dava tarihi itibariyle davacının Davalı taraftan ---. alacaklı olduğu kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmiştir.
HMK 281 ve 266.mad. Gereğince davacı tarafın itirazları irdelenmek suretiyle ek rapor alınmak üzere dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi Ek Raporunda; Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin olduğu, İncelenen davacı ----yılına ait yasal defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yaptırıldığı,------ yasal süresi henüz gelmediğinden ( ---- ) kapanış tasdikinin yaptırılmadığı , davacının ---- defterlerinin delil niteliği taşıdığı , Duruşma - tutanağının davalının ---- kayıtlı adresine gönderildiği , --- tarihinde T.K. 35. Maddesi gereğinde muhatabın kapısına yapıştırılarak tebliğ edildiği , davalı tarafın inceleme gün ve saatinde gelmediği gibi, defter ve belgelerini de inceleme gün ve saatin göndermediğinden davalı defter ve belgeleri üzerinde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı, Davacının yasal defter üzerindeki kayıtlarında davalı tarafa --- ---. tutarlı çeki vermek ve kayıtlarına intikal ettirmek suretiyle alacaklı duruma geçtiği , Dava tarihi itibariyle davacının davalı taraftan ----. alacaklı olduğu , sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle davacının davalıya vermiş olduğu ---- dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, davalı taraf incelemeye katılmadığından, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak düzenlenen denetime uygun olan rapor da dikkate alınarak, Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin olduğu, İncelenen davacı şirkete ait ---- yılına ait yasal defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yaptırıldığı, -- yılına ait --- tasdiki yasal süresi henüz gelmediğinden---- kapanış tasdikinin yaptırılmadığı , davacının --- ait yasal defterlerinin delil niteliği taşıdığı , Duruşma - tutanağının davalının ---gönderildiği ,--- tarihinde T.K. 35. Maddesi gereğinde muhatabın kapısına yapıştırılarak tebliğ edildiği , davalı tarafın inceleme gün ve saatinde gelmediği gibi, defter ve belgelerini de inceleme gün ve saatin göndermediğinden davalı defter ve belgeleri üzerinde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı, Davacının yasal defter üzerindeki kayıtlarında davalı tarafa ---------. tutarlı çeki vermek ve kayıtlarına intikal ettirmek suretiyle alacaklı duruma geçtiği , Dava tarihi itibariyle davacının davalı taraftan ----. alacaklı olduğu, Davalıya usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen defterlerini sunmayarak HMK 222 maddesi anlamında tacir bulunan tarafların defterleirinin delil olarak kabul edilmesi için her iki tarafın kayıtlarının birbirini doğrular nitelikte olması gerektiği, davacı kayıtları ile belirlenen alacağın davalı tarafça defter ibraz edilmemesi nedeni ile davacının kayıtların doğruluğunu ispata engel olduğu, engel olduğu vakıanın sonuçlarına katlanması gerektiği, bu hususun ---- ile de yerleşik uygulama niteliğinde olduğu, davalının tacir olması nedeni ile defter tutmadığını da iddia edemeyeceğinden bu durumda ticari defter kayıtları ile alacağın varlığı ispatlandığı kanaatine varılarak davanın kabulü ile Davacının---- kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere
1-DAVANIN KABULÜ İLE,
Davacının--- ait keşideci ---- kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacı tarafça yapılmış, 59,30 TL başvurma harcı, 190,24 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı olarak toplam 258,04 TL harç gideri ile tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 939,25 TL masraf olmak üzere toplam 1.197,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3------ ücret tarifesi uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 759,56 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 190,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 569,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.